اثر حملات ارتش آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران بار دیگر زیر سوال رفت؛ کاخ سفید و پنتاگون به شدت عصبانی شدند

رسانه های چینی

ترجمه مجله جنوب جهانی

اوایل این ماه، ارتش آمریکا با استفاده از بمب‌های سنگرشکن غول‌پیکر به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کرد. با وجود اینکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بارها ادعا کرده است که تأسیسات کلیدی هسته‌ای ایران را «به طور کامل نابود» کرده است، این ادعا همواره با چالش‌هایی از سوی خارج مواجه بوده است.
روزنامه «واشنگتن پست» در تاریخ 29 ژوئن به نقل از چهار منبع خبری گزارش داد که بر اساس مکالمات خصوصی مقامات ارشد ایرانی که توسط آمریکا شنود شده است، مقامات ایرانی در بحث درباره حملات ارتش آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران اظهار داشتند که میزان تخریب و دامنه آن کمتر از حد انتظارشان بوده است.
این محتوای شنود شده بار دیگر با اظهارات ترامپ در تضاد است و به سرعت خشم کاخ سفید را برانگیخت.
دولت ترامپ وجود این مکالمات را رد نکرده است، اما به شدت با قضاوت مقامات ایرانی مخالفت کرده و توانایی آنها در ارزیابی میزان خسارات وارده به تأسیسات هسته‌ای ایران توسط ارتش آمریکا را زیر سوال برده است.
کارولین لویت، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید، در 29 ژوئن گفت که انتشار اطلاعات درز کرده «گزینشی» توسط «واشنگتن پست» «شرم‌آور» است و «این ادعا که به اصطلاح مقامات ایرانی از آنچه در زیر صدها فوت آوار رخ می‌دهد، اطلاع دارند، مضحک است. برنامه تسلیحات هسته‌ای آنها به پایان رسیده است.»
شان پارنل، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا، با بازنشر اسکرین‌شات گزارش «واشنگتن پست» در رسانه‌های اجتماعی نوشت: «رسانه‌های جریان اصلی در حال انجام یک کمپین ‹تسلیحاتی› بدنام‌سازی علیه ایالات متحده و ارتش فوق‌العاده آن هستند. این رسانه‌های خبری جعلی با اطلاع از اینکه به اصطلاح ‹ارزیابی‌های› اطلاعاتی ناقص، گزینشی یا حتی کاملاً نادرست هستند، همچنان از آنها استفاده می‌کنند، گویی در خدمت ماشین تبلیغاتی ایران هستند. این گزارش خبری نیست، بلکه اقدام سیاسی است.»
ترامپ در برنامه «فیوچرز صبح یکشنبه» که در 29 ژوئن از فاکس نیوز پخش شد، گفت که حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای فردو ایران به طور کامل این مکان را نابود کرده است. «اکنون فقط چند هزار تن سنگ در آنجا باقی مانده است، کل مکان نابود شده است و دو تأسیسات هسته‌ای دیگر ایران نیز نابود شده‌اند.»
بامداد 22 ژوئن به وقت محلی ایران، آمریکا به سه تأسیسات هسته‌ای ایران در فردو، نطنز و اصفهان حمله کرد. تحلیلگران بر این باورند که از آنجایی که ارتش آمریکا در این حمله از قدرت آتش بسیار بالایی از جمله بمب‌های سنگرشکن غول‌پیکر به وزن 30000 پوند (حدود 14 تن) و موشک‌های کروز «تاماهاوک» استفاده کرده است، این حملات آسیب جدی به تأسیسات هسته‌ای ایران وارد کرده است. اما میزان تخریب و زمان مورد نیاز برای بازسازی، بحث‌های شدیدی را برانگیخته است.
گزارش‌ها حاکی از آن است که اگرچه انفجارها ورودی دو تأسیسات هسته‌ای را مسدود کرده است، اما نتوانسته است سازه‌های زیرزمینی را نابود کند و ایران نیز قبل از حمله آمریکا، اورانیوم غنی‌شده را منتقل کرده است.
یکی از مقامات دولت ترامپ در پاسخ به سوالی درباره این مکالمات شنود شده گفت که اظهارات مقامات ایرانی «نادرست» است. «ما تأسیسات تبدیل فلز آنها را نابود کردیم. ما می‌دانیم که سلاح‌های ما با دقت به هدف اصابت کرده و به نتیجه دلخواه رسیده‌اند.»
یک مقام آمریکایی فاش کرد که جان راتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی، در جلسه توجیهی محرمانه کنگره در هفته گذشته به نمایندگان گفته است که چندین تأسیسات کلیدی هسته‌ای ایران، از جمله تأسیسات تبدیل فلز، که برای تولید قطعات اصلی بمب هسته‌ای حیاتی است، «به طور کامل نابود» شده‌اند و بازسازی آنها سال‌ها طول خواهد کشید. راتکلیف همچنین گفت که ارزیابی اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد که «اکثریت قریب به اتفاق» اورانیوم غنی‌شده ایران «احتمالاً در اصفهان و فردو دفن شده است.»
یک مقام ارشد اطلاعاتی در دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا در مورد محتوای مورد بحث مقامات ایرانی به «واشنگتن پست» گفت: «یک سیگنال اطلاعاتی واحد نمی‌تواند تصویر کاملی از اطلاعات ارائه دهد.»
این مقام مسئول گفت: «یک تماس تلفنی بین افراد ناشناس ایرانی برابر با یک ارزیابی اطلاعاتی کامل نیست، ارزیابی اطلاعاتی کامل نیازمند ترکیب منابع و روش‌های مختلف است.»
ترامپ از انتقادهای خارجی درباره ادعاهایش در مورد نتایج بمباران به شدت خشمگین است و اخیراً در پلتفرم رسانه‌های اجتماعی خود به نام «Truth Social» (شبکه اجتماعی حقیقت) دموکرات‌ها را به درز اطلاعات متهم کرد و گفت: «آنها باید تحت پیگرد قانونی قرار گیرند.»
منظور ترامپ، گزارش ارزیابی اطلاعاتی اولیه آژانس اطلاعات دفاعی (DIA)، یک سازمان اطلاعاتی وابسته به وزارت دفاع آمریکا است. در 24 ژوئن، سی‌ان‌ان به نقل از گزارش DIA گزارش داد که حمله نظامی آمریکا به سه تأسیسات هسته‌ای ایران، اجزای اصلی برنامه هسته‌ای ایران را نابود نکرده است و ممکن است برنامه هسته‌ای آن را تنها چند ماه به عقب بیاندازد.
ترامپ همچنین گزارش‌ها مبنی بر انتقال اورانیوم غنی‌شده توسط ایران را زیر سوال برد. وی در مصاحبه با فاکس نیوز گفت: «من فکر نمی‌کنم آنها (ایران) واقعاً آن را منتقل کرده باشند، انجام این کار دشوار و بسیار خطرناک است… آنها تا آخرین لحظه نمی‌دانستند که ما در راه هستیم.»
«واشنگتن پست» گزارش داد که یافته‌های DIA بر اساس اطلاعات به دست آمده حدود 24 ساعت پس از حمله است و نتیجه‌گیری آن این است که برخی از سانتریفیوژهای ایران هنوز سالم هستند. دولت ترامپ از برخی رسانه‌ها به دلیل عدم اشاره به «اعتبار پایین» این گزارش انتقاد کرد و اعلام کرد که برای تکمیل یک ارزیابی جامع، به داده‌های چند روز یا حتی چند هفته نیاز است.
اما از سوی دیگر، دولت ترامپ منتظر به اصطلاح «ارزیابی جامع» نماند و اعلام کرد که برنامه هسته‌ای ایران را «سال‌ها» به عقب انداخته است. هگسث، وزیر دفاع آمریکا، اخیراً در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک با ژنرال دان کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، گفت که ترامپ «پیچیده‌ترین و محرمانه‌ترین عملیات نظامی تاریخ را رهبری کرد و با موفقیت بزرگی به پایان رساند.»
در کنگره آمریکا، اختلاف نظرها در مورد اثربخشی این حملات همچنان وجود دارد.
کریس مورفی، سناتور دموکرات از ایالت کنتیکت، گفت: «پس از شنیدن گزارش توجیهی، همچنان معتقدم که ما این برنامه را ‹به طور کامل نابود› نکرده‌ایم. اینکه رئیس‌جمهور می‌گوید این پروژه نابود شده است، یک گمراهی عمدی برای مردم است. ایران هنوز تجهیزات و توانایی‌های کلیدی دارد.»
وی افزود: «شما نمی‌توانید با بمب دانش را از بین ببرید – مهم نیست چند دانشمند را بکشید. ایران هنوز افرادی را دارد که نحوه کار با سانتریفیوژها را می‌دانند. اگر آنها هنوز اورانیوم غنی‌شده و سانتریفیوژهای قابل استفاده داشته باشند، این پروژه نه سال‌ها، بلکه ماه‌ها به تعویق می‌افتد.»
لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه از کارولینای جنوبی و متحد ترامپ، گفت که معتقد است این حمله برنامه هسته‌ای ایران را سال‌ها به عقب انداخته است. اما او همچنین اعتراف کرد که ایران توانایی بازیابی دارد.
گراهام گفت: «سوال واقعی این است که آیا ما قصد آنها برای توسعه سلاح هسته‌ای را نابود کرده‌ایم؟» «من نمی‌خواهم این تصور را ایجاد کنم که این مکان آسیب جدی ندیده است. آسیب دیده است. اما نمی‌خواهم مردم فکر کنند که مشکل حل شده است، زیرا هنوز راه زیادی در پیش است.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، در مصاحبه با شبکه سی‌بی‌اس آمریکا در 27 ژوئن گفت که خسارات ناشی از حمله آمریکا به سه تأسیسات هسته‌ای ایران جدی اما «نه کامل» است و ایران «طی چند ماه» قادر خواهد بود غنی‌سازی اورانیوم را از سر بگیرد.