لیو بای
ترجمه مجله جنوب جهانی

شهر بلگراد، پایتخت صربستان، صحنه تظاهرات گسترده‌ای بود که طی آن معترضان خواستار انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام شدند. این اعتراضات با درگیری بین معترضان و پلیس همراه بود. الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور صربستان، در واکنش به این رویدادها، ضمن تاکید بر تعهد خود به «دفاع از کشور»، اعلام کرد که این اعتراضات با تحریک «نیروهای خارجی» صورت گرفته و به فعالان هشدار داد که از خشونت پرهیز کنند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، این تظاهرات، بزرگترین اعتراضات در ماه‌های اخیر بوده و همزمان با روز سنت ویتوس در صربستان، سالگرد نبرد کوزوو بین امپراتوری عثمانی (ترکیه) و صربستان در سال ۱۳۸۹ میلادی برگزار شده است. پلیس صربستان تعداد شرکت‌کنندگان در این اعتراضات را حدود ۳۶۰۰۰ نفر تخمین زده، در حالی که سازمان مستقل «بایگانی تجمعات عمومی» این رقم را نزدیک به ۱۴۰۰۰۰ نفر اعلام کرده است.

بر اساس گزارش‌های موجود، معترضان در این دور از اعتراضات، برخلاف تجمعات مسالمت‌آمیز پیشین، با نیروهای پلیس ضد شورش درگیر شدند. پلیس برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک‌آور و نارنجک‌های صوتی استفاده کرد، در حالی که معترضان نیز به سمت پلیس مواد آتش‌زا پرتاب کردند. در پی این درگیری‌ها، ده‌ها نفر از معترضان توسط پلیس بازداشت شدند.

پیش از آغاز اعتراضات در ۲۸ ژوئن، سازمان‌دهندگان به ووچیچ «اولتیماتوم» داده و از او خواسته بودند تا پیش از ساعت ۹ شب به وقت محلی، دستور برگزاری انتخابات را صادر کند. با این حال، ووچیچ این درخواست را پیش از پایان مهلت تعیین‌شده رد کرد. او بارها تاکید کرده است که این اعتراضات، توطئه‌ای از سوی نیروهای خارجی با هدف براندازی دولت صربستان است.

ووچیچ در اظهاراتی در همان روز، تصریح کرد که «نیروهای خارجی» در پشت پرده این اعتراضات نقش دارند. او با اشاره به احتمال توسل تظاهرکنندگان به خشونت در جریان اعتراضات همان شب، اعلام کرد که پلیس با وجود لزوم خویشتنداری، هرگونه خشونت را تحمل نخواهد کرد.

ووچیچ در جمع خبرنگاران در بلگراد گفت: «ما از کشور دفاع خواهیم کرد و اراذل و اوباش را به دست عدالت خواهیم سپرد.»

رئیس‌جمهور صربستان همچنین در پیامی در شبکه اجتماعی اینستاگرام، معترضان را به تلاش برای سرنگونی حکومت متهم کرد و نوشت: «آنها (معترضان) می‌خواهند صربستان را سرنگون کنند، اما شکست خواهند خورد.»

پلیس صربستان، شمار زیادی از نیروهای ضد شورش را در اطراف ساختمان‌های دولتی، ساختمان پارلمان و پارک پیشگام مستقر کرده بود. همزمان، جمعیتی از حامیان ووچیچ نیز از سراسر کشور در این مناطق تجمع کرده و تظاهراتی در حمایت از او برگزار کردند.

پس از پایان اعتراضات در حدود ساعت ۱۰ شب، شماری از معترضانی که حاضر به ترک محل نبودند، شروع به پرتاب بطری، سنگ و مواد آتش‌زا به سمت پلیس کردند. در پی این اقدام، پلیس با توسل به زور، معترضان را از نقاط مختلف مرکز شهر بلگراد متفرق کرد.

دراگان واسیلیویچ، رئیس پلیس صربستان، در یک کنفرانس خبری در شامگاه ۲۸ ژوئن اعلام کرد که ده‌ها نفر از معترضان دستگیر شده و ۶ نفر از افسران پلیس نیز در جریان این درگیری‌ها مجروح شده‌اند.

ایویسا داچیچ، وزیر کشور صربستان، نیز با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که پلیس برای حفظ نظم عمومی وارد عمل خواهد شد. او تاکید کرد: «پلیس تمامی اقدامات لازم را برای برقراری نظم و آرامش عمومی انجام خواهد داد و با تمام قوا با حملات مقابله کرده و تمامی کسانی را که به پلیس حمله کنند، دستگیر خواهد کرد.»

شایان ذکر است که روز ۲۸ ژوئن، روزی نمادین در تاریخ صربستان به شمار می‌رود. در نبرد کوزوو در سال ۱۳۸۹، شاهزاده لازار هربلجانوویچ، حاکم صربستان، و سلطان مراد اول، پادشاه امپراتوری عثمانی، هر دو کشته شدند. این رویداد، تاثیر بسزایی در شکل‌گیری هویت ملی و جهان‌بینی مردم صربستان داشته است. همچنین، در ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴، گاوریلو پرنسیپ، دانشجوی صرب، آرشیدوک فرانتس فردیناند، ولیعهد اتریش-مجارستان را در سارایوو ترور کرد که این اقدام، جرقه‌ای برای آغاز جنگ جهانی اول بود.

در قرن بیست و یکم نیز، در ۲۸ ژوئن ۲۰۰۱، مقامات بلگراد، اسلوبودان میلوشویچ، رئیس‌جمهور سابق یوگسلاوی را به دادگاه بین‌المللی لاهه تحویل دادند. میلوشویچ پیش از پایان محاکمه، در ۱۱ مارس ۲۰۰۶ در سن ۶۵ سالگی در زندان درگذشت.

از زمان فروریختن سقف یک ایستگاه قطار در نوامبر سال گذشته، تظاهرات متعددی در صربستان برگزار شده است. دولت ووچیچ این حادثه را سایه‌ای سنگین بر عملکرد خود در سال گذشته توصیف کرده است.

در ۲۸ ژانویه سال جاری، میلوش ووچویچ، نخست‌وزیر وقت صربستان، در یک کنفرانس خبری از سمت خود استعفا داد. او در توضیح این تصمیم گفت: «برای جلوگیری از پیچیده‌تر شدن اوضاع، این تصمیم را گرفتم تا بیش از این به تنش‌های اجتماعی دامن نزنیم.»