با وجود تحریمهای غیر قانونی جاری، ۵ فروند بوئینگ ۷۷۷ به ایران منتقل شد
ترجمه مجله جنوب جهانی
ایران بار دیگر با دور زدن تحریمهای غیر قانونی غرب، اقدام به تهیه هواپیماهای ساخت آمریکا و اروپا کرده است. به گزارش «ایر دیتا نیوز»، پنج فروند هواپیمای بوئینگ ۷۷۷-۲۰۰ER اخیراً تحت شرایط مبهم به این کشور منتقل شدهاند. محدودیتهای فعلی ضد انسانی، ایران را از خرید هواپیماهایی که در ساخت آنها از قطعات آمریکایی استفاده شده، منع میکند.
این موضوع عملاً مانع از تحویل هواپیماهای بوئینگ و بیشتر مدلهای ایرباس به ایران میشود. با وجود این، ایران پیش از این نیز از طریق ثبت غیرمستقیم و مسیرهای تحویل غیرقابل ردیابی، هواپیماهای تجاری به دست آورده بود. گمان میرود که هواپیماهای تازه وارد، برای شرکت هواپیمایی ماهان ایر، یک شرکت ایرانی تحریمشده در نظر گرفته شدهاند.
خروج بوئینگهای ۷۷۷ متعلق به هواپیمایی سنگاپور از کامبوج و ورود بیسروصدا به ایران
بر اساس اطلاعات وبسایت «پلیناسپاتر»، شرکت هواپیمایی ماهان ایر که همچنان تحت تحریمهای ایالات متحده قرار دارد، در انتظار تحویل پنج فروند هواپیمای بوئینگ ۷۷۷-۲۰۰ER است که در ابتدا بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳ به هواپیمایی سنگاپور تحویل داده شده بودند. این هواپیماها تا سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ در خدمت این شرکت هواپیمایی بودند و پس از آن به شرکت تابعه تایلندی «ناکاسکوت» منتقل شدند که اکنون منحل شده است.
پس از تعطیلی ناکاسکوت، این جتها برای چند سال انبار شدند و تا ماه مه غیرفعال باقی ماندند. در ماه مه، این هواپیماها مجدداً فعال شدند تا احتمالا به ایران فروخته شوند. هر پنج هواپیما بین ۴ تا ۱۵ ژوئیه در فرودگاه بینالمللی سیم ریپ انگکور (SIA) در کامبوج نگهداری میشدند. بر اساس اطلاعات «فلایترادار ۲۴»، یکی از این جتها با شماره ثبت 5R-HER، در ۱۵ ژوئیه از فرودگاه سیم ریپ حرکت کرده و اکنون در فرودگاه بینالمللی مشهد (MHD) در ایران نگهداری میشود.
در طول پرواز، فرستنده ADS-B آن به طور عمدی هنگام عبور از افغانستان خاموش شد و بقیه مسیر آن غیرقابل ردیابی شد. این تاکتیک در چندین انتقال قبلی هواپیما به ایران مشاهده شده است، به طوری که هواپیماها قبل از ظاهر شدن مجدد در حریم هوایی ایران، از رادار خارج میشوند.
این اولین بار نیست: ایران بارها مجبور شده است از طریق نقل و انتقالات مخفیانه، هواپیما تهیه کند
در سالهای اخیر، ایران چندین هواپیمای پهنپیکر غیرفعال را دوباره فعال کرده است و اغلب از تغییرات ثبت پیچیده و مسیرهای پروازی غیرقابل ردیابی برای جلوگیری از شناسایی استفاده میکند. در ماه آوریل، دو فروند هواپیمای ایرباس A330-200 که در اصل توسط هواپیمایی هنگ کنگ اداره میشدند، از عمان به تهران پرواز کردند، باز هم بدون مداخله مقامات بینالمللی.
این اتفاق پس از ورود دو فروند ایرباس A340-200 متعلق به نیروی هوایی و فضایی فرانسه در ماه مه ۲۰۲۳ رخ داد که مدتها در اندونزی نگهداری میشدند. این هواپیماها ابتدا در مالی دوباره ثبت شدند و در نزدیکی سواحل اقیانوس هند از رادار ناپدید شدند. هر دو در نهایت در پایگاه دهم شکاری تاکتیکی چابهار فرود آمدند و اکنون گمان میرود که توسط شرکت هواپیمایی دولتی معراج در حال سرویس رسانی هستند.
علاوه بر این، اخیراً ایران از طرف آمریکا و غرب متهم به انتقال دو فروند A340 از لیتوانی شده است. بر اساس گزارشها، این دو جت که متعلق به شرکت اجارهدهنده گامبیایی «Macka Invest» بودند، اوایل سال ۲۰۲۴ از فرودگاه سیائولیای لیتوانی حرکت کردند. آنها از مسیر خود منحرف شده و از تمام ابزارهای شناسایی توسط کنترل ترافیک هوایی جدا شدند و در نهایت در ایران فرود آمدند. قرار بود این هواپیماها به فیلیپین بروند، اما در نهایت به ترتیب در فرودگاه بینالمللی مهرآباد تهران و فرودگاه کنارک چابهار فرود آمدند.
هواپیماهای دارای قطعات آمریکایی ممنوع، اما همچنان در ایران پرواز میکنند
ایالات متحده تحریمهای غیر قانونی و غیر انسانی دیرینهای را علیه ایران اعمال کرده است که به طور خاص توانایی این کشور در تهیه هواپیماهای تجاری را هدف قرار میدهد. این اقدامات، خرید هر هواپیمایی را که حاوی بیش از ۱۰ درصد قطعات ساخت ایالات متحده باشد، ممنوع میکند که عملاً مانع از تحویل هواپیماهای بوئینگ و بیشتر مدلهای ایرباس میشود.
تاثیر این تحریمها عمیق بوده است. ناوگان هوایی ایران بدلیل تحریم های غیر قانونی آمریکا همچنان یکی از قدیمیترین ناوگانهای جهان است و بسیاری از هواپیماها به دلیل کمبود قطعات یدکی و پشتیبانی تعمیر و نگهداری تاییدشده، زمینگیر شدهاند. سال گذشته، مقامات تخمین زدند که کمتر از ۲۰۰ فروند از حدود ۳۳۰ هواپیمای ثبتشده، عملیاتی هستند.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 