نوشته رابرت اینلاکش

فلسطین کرونیکل

ترجمه مجله جنوب جهانی

پرده از چهره رهبران غربی و رسانه‌های وابسته به آن‌ها کنار رفته است. آن‌ها نمی‌توانند ناگهان تظاهر کنند که در نسل‌کشی غزه همدست نبوده‌اند.

پس از ۲۲ ماه سکوت و همراهی، به نظر می‌رسد رسانه‌های بزرگ غربی ناگهان متوجه نسل‌کشی آشکار در نوار غزه شده‌اند. اما این تغییر موضع، که همزمان با تغییر لحن مشابهی از سوی رهبران غربی رخ داده، با استقبال مواجه نشده است.

شاید متوجه چرخش تقریباً ۱۸۰ درجه‌ای در نحوه پوشش رسانه‌های غربی از اقدامات اسرائیل در نوار غزه شده باشید. تا همین چند ماه پیش، شبکه‌هایی مانند بی‌بی‌سی، اسکای نیوز، سی‌ان‌ان، آسوشیتدپرس و حتی چهره‌های رسانه‌ای مانند پیرز مورگان، این نسل‌کشی را به عنوان «جنگ دفاعی اسرائیل علیه حماس» توجیه می‌کردند.

اما اکنون، همین رسانه‌ها مقامات اسرائیلی را به چالش می‌کشند، در برابر پروپاگاندای صهیونیستی ایستادگی می‌کنند و سیاست‌های تل‌آویو را، همان‌طور که گروه‌های حقوق بشری و سازمان ملل گزارش می‌دهند، مورد انتقاد قرار می‌دهند.

روز پنجشنبه، بی‌بی‌سی، آسوشیتدپرس، خبرگزاری فرانسه و رویترز حتی بیانیه مشترکی منتشر کردند و نگرانی خود را برای همکاران روزنامه‌نگار خود در نوار غزه ابراز داشتند و اعلام کردند که روزنامه‌نگاران غزه «اکنون با همان شرایط وخیمی روبرو هستند که کسانی که پوشش می‌دهند.»

در حالی که برخی این رسانه‌ها و چهره‌ها را به خاطر این «بیداری ناگهانی» تحسین می‌کنند، بسیاری دیگر به این تغییر موضع مشکوک هستند. در این گزارش، به بررسی دلایل این تغییر و نمایشی بودن آن می‌پردازیم.

به نظر می‌رسد این تغییر ناگهانی در رسانه‌های جریان اصلی غرب، بر اساس محاصره کامل سه ماهه غزه توسط اسرائیل و اظهارات اخیر مقامات ارشد اسرائیلی، به ویژه بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، توجیه می‌شود.

اما آیا واقعاً وضعیت در غزه به طرز چشمگیری تغییر کرده است؟ آیا این اتفاق، همانند «کاهی که کمر شتر را شکست» عمل کرده و باعث این «بیداری» شده است؟

در مورد اظهارات مقامات ارشد دولت نتانیاهو، به سختی می‌توان گفت که تغییر عمده‌ای در لحن آن‌ها در ماه‌های اخیر رخ داده است. گزارش آفریقای جنوبی به دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) در اواخر دسامبر ۲۰۲۳، فهرست کاملی از اظهارات نسل‌کشی‌گونه مقامات اسرائیلی را ارائه می‌دهد.

در جلسات رسیدگی به پرونده نسل‌کشی در دیوان بین‌المللی دادگستری در ژانویه ۲۰۲۴، تیم حقوقی آفریقای جنوبی استدلال کرد که اظهارات مقامات اسرائیلی، از نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور گرفته تا وزیر دفاع و چهره‌های رسانه‌ای، به عنوان دستور برای ارتکاب نسل‌کشی توسط سربازان در میدان جنگ تفسیر شده است.

به عنوان مثال، یوآو گالانت، وزیر دفاع وقت اسرائیل، در ۹ اکتبر ۲۰۲۳ اعلام کرد که ارتش او در حال جنگ با «حیوانات انسان‌نما» است و دستور «محاصره کامل نوار غزه» را صادر کرده است: «برق، غذا و سوخت قطع خواهد شد، همه چیز بسته است.»

این موضوع ما را به دلیل دیگری که برای این «الهام جمعی» در رسانه‌های غربی ذکر شده است، می‌رساند: سیاست گرسنگی دادن اسرائیل. درست است که اسرائیل بیش از ۸۰ روز غزه را به طور کامل محاصره کرد، اما این تغییر رسانه‌ای تا پس از تصمیم اسرائیل به لغو توافق آتش‌بس رخ نداد.

تعداد افرادی که در نوار غزه از گرسنگی جان خود را از دست می‌دهند، به سطحی بی‌سابقه رسیده است. اگرچه باید توجه داشت که این دوره زمانی، دوره اوج مرگ و میر روزانه نبوده است.

همچنین این ادعا که سیاست گرسنگی دادن چیز جدیدی است، نادرست است. گروه حقوقی اسرائیلی «بتسلم» در آوریل ۲۰۲۴، گزارشی با عنوان «قحطی‌سازی» منتشر کرد و اسرائیل را به اجرای عمدی سیاست‌هایی با هدف ایجاد قحطی متهم کرد. این گزارش، قبل از اینکه اسرائیل مجبور شود اجازه ورود برخی کمک‌ها به غزه را بدهد، منتشر شد.

حال به اظهاراتی می‌رسیم که از اسرائیل می‌خواهند اجازه ورود کمک به غزه را بدهد و نگرانی خود را در مورد روزنامه‌نگاران ابراز می‌کنند.

بیایید به بیانیه‌های بی‌بی‌سی، آسوشیتدپرس، خبرگزاری فرانسه و رویترز دقیق‌تر نگاه کنیم. این ادعا که روزنامه‌نگاران غزه «اکنون با همان شرایط وخیمی روبرو هستند که ساکنان غزه، یعنی کسانی که این روزنامه‌نگاران اخبارشان را پوشش می‌دهند» گمراه‌کننده است. اگر چنین ادعایی ۲۲ ماه پیش مطرح می‌شد، شاید قابل قبول بود. اما آیا این روزنامه‌نگاران «تازه حالا» شرایط وخیم مردم غزه را تجربه می‌کنند؟ واقعیت این است که آن‌ها از ابتدای نسل‌کشی، دقیقاً مانند بقیه مردم غزه، در رنج و سختی بوده‌اند.

این روزنامه‌نگاران نیازی به ابراز نگرانی ندارند؛ آن‌ها شایسته عذرخواهی از سوی بی‌بی‌سی، رویترز، آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه به خاطر گزارش‌های فجیعی هستند که در طول نسل‌کشی منتشر کرده‌اند؛ گزارش‌هایی که در بسیاری از موارد برای تطهیر و توجیه اقدامات اسرائیل مفید بوده‌اند.

از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، حداقل ۲۱۷ روزنامه‌نگار فلسطینی توسط اسرائیل به قتل رسیده‌اند که این جنگ در غزه را به مرگبارترین جنگ برای روزنامه‌نگاران در تاریخ بشر تبدیل می‌کند. این تعداد، از مجموع روزنامه‌نگارانی که در جنگ جهانی دوم و جنگ ویتنام جان باختند، بیشتر است.

اگر این تغییر در پوشش خبری رسانه‌ها را با تغییر در لحن دولت‌های غربی یا احزاب سیاسی اصلی همسو با آن‌ها مقایسه کنیم، متوجه می‌شویم که چه اتفاقی در حال وقوع است.

هیلاری کلینتون، از حامیان پروپاقرص «کمپین تجاوز دسته جمعی سیستماتیک حماس» بود که برای توجیه کشتار غیرنظامیان به نام مقابله با حماس، علیرغم عدم وجود مدرک، تلاش می‌کرد. اکنون او خواستار ورود کمک‌های بشردوستانه به غزه شده است.

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز خواستار پایان دادن به رنج در غزه شده و از اسرائیل خواسته است تا اجازه ورود آزاد کمک‌ها به این منطقه ساحلی محاصره‌شده را بدهد. با این حال، او همزمان به فروش قطعات سلاح به ارتش اسرائیل ادامه می‌دهد و فعالان داخلی را به دلیل مخالفت با نقش صنعت سلاح در نسل‌کشی مجازات می‌کند.

این‌ها همه‌اش نمایشی است. چرا؟ به چند دلیل مختلف. اولاً، میزان گرسنگی ایجاد شده در غزه، وجهه بدی برای متحدان اسرائیل ایجاد کرده است. برخلاف بمباران، به معنای واقعی کلمه هیچ بهانه‌ای برای توجیه جلوگیری از رسیدن غذا به جمعیت غیرنظامی وجود ندارد.

دوم، دولت‌ها و رسانه‌های غربی این نمایش را اجرا می‌کنند، زیرا احساس می‌کنند که نسل‌کشی در مراحل پایانی خود است. دولت‌ها بدون اقدام واقعی، بیانیه‌های توخالی می‌دهند، در حالی که رسانه‌های غربی تلاش می‌کنند تا تصویر مخدوش خود را نجات دهند.

تمام دنیا شاهد بوده است که رسانه‌هایی که زمانی به عنوان استاندارد طلایی روزنامه‌نگاری مطرح بودند، آشکارا دروغ می‌گویند و به عنوان تندنویس برای وزارت امور خارجه اسرائیل کار می‌کنند. بنابراین، اکنون، برای اینکه به این موضوع اهمیت بدهند، باید وانمود کنند که اسرائیلی‌ها را مسئول می‌دانند.

این امر همچنین دری را برای آن‌ها باز می‌کند تا پس از آنکه موضوع از کنترلشان خارج شده است، شروع به شکل‌دهی به مرزهای گفتمان قابل قبول در مورد آن کنند. از راست گرفته تا چپ، اینفلوئنسرهای اصلی رسانه‌های اجتماعی و خبرنگاران مستقل اکنون اسرائیل را با نازی‌ها مقایسه می‌کنند و آنچه را که در غزه اتفاق می‌افتد، نسل‌کشی می‌نامند.

این مقایسه‌ها، که تا یک سال پیش از نظر اجتماعی غیرقابل قبول تلقی می‌شدند، اکنون به امری عادی تبدیل شده‌اند و مردم عادی بنیامین نتانیاهو را به آدولف هیتلر تشبیه می‌کنند.

نقاب از چهره رهبران غربی و رسانه‌های وابسته به آن‌ها کنار رفته است. آن‌ها نمی‌توانند ناگهان تظاهر کنند که در نسل‌کشی غزه همدست نبوده‌اند.

حداقل، آن‌ها باید عذرخواهی کنند، نه از مردم خودشان که شکست خورده‌اند و به آن‌ها دروغ گفته‌اند، بلکه از فلسطینی‌هایی که تاکنون موفق به جان سالم به در بردن از این هولوکاست شده‌اند.

( فلسطین کرونیکل)

رابرت اینلاکش روزنامه‌نگار، نویسنده و مستندساز است. تمرکز او بر خاورمیانه و تخصصش در فلسطین است. او این مقاله را برای روزنامه‌ی «فلسطین کرونیکل» نوشته است.​