جنگ دوازده‌روزه: سانسور اسرائیل بر اطلاعات مربوط به حملات ایران

منتشرشده شده در فرانسه ۲۴

ترجمه مجله جنوب جهانی

یک ماه پس از پایان درگیری‌ها میان ایران و اسرائیل، میزان خسارات ناشی از حملات ایران همچنان به دلیل سانسور شدید اسرائیل مبهم مانده است. تصاویر تحلیل‌شده توسط تیم ناظران FRANCE 24 نشان می‌دهد که حملات ایران خسارات گسترده‌ای به بار آورده و دست‌کم هشت هدف استراتژیک و نظامی را هدف قرار داده است.

در شب ۱۳ ژوئن، دقایقی قبل از اصابت یک موشک بالستیک ایرانی به رمت گان، حومه تل‌آویو، آژیرهای خطر به صدا درآمدند و به ساکنان هشدار دادند که به پناهگاه‌ها بروند.
صبح روز بعد، مردم خیابان «تیرزا» با صحنه ساختمان‌های فروریخته و خودروهای درهم‌کوبیده مواجه شدند؛ صدها متر تخریب به بار آمده بود. یک زن ۷۴ ساله در این حمله جان باخت.
مردم، پرچم‌های اسرائیل را روی محل خسارات ناشی از موشک ایرانی که در شب ۱۳-۱۴ ژوئن ۲۰۲۵ به خیابان «تیرزا» در حومه تل‌آویو اصابت کرد، قرار دادند.
تنها چند ساعت پیش از حمله ایران به رمت گان، اسرائیل حمله‌ای غافلگیرانه به ایران انجام داده بود که آغازگر دور جدیدی از درگیری مسلحانه بین دو کشور شد. در سخنرانی‌ای که در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ پخش شد، بنیامین نتانیاهو، رئیس‌جمهور اسرائیل، حمله را با استناد به «خطر آشکار و قریب‌الوقوع» برنامه هسته‌ای ایران برای «بقا اسرائیل» توجیه کرد. طی این درگیری، اسرائیل حدود ۳۰ مقام ارشد امنیتی و ۱۱ دانشمند هسته‌ای ایران را کشت. ارتش اسرائیل بیش از ۹۰۰ سایت نظامی را مورد حمله قرار داد و بین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ موشک ایرانی نیز در زمین منهدم شدند.

۳۶ حمله ایران توسط تیم ناظران تایید شد

حمله به رمت گان یکی از اولین حملاتی بود که به خاک اسرائیل اصابت کرد. به گفته مؤسسه مطالعات امنیت ملی (INSS)، که یک اندیشکده اسرائیلی وابسته به دانشگاه تل‌آویو است، با وجود حملات اسرائیل به پایگاه‌های نظامی ایران، تهران در طول ۱۲ روز جنگ، موفق به شلیک بیش از ۵۰۰ موشک به سمت اسرائیل شد. هرچند اکثر موشک‌ها توسط سامانه دفاعی اسرائیل رهگیری شدند، اما گزارش INSS حاکی از آن است که بیش از ۵۰ موشک به نقاط مختلف کشور اصابت کردند.

با این حال، هر دو طرف درباره تأثیر حملات ایران، چه در طول جنگ و چه پس از آن، روایت‌های متفاوتی داشتند. مقامات ایرانی از موفقیت‌های خود به خود بالیدند و ادعا کردند که ۱۶ سایت استراتژیک در اسرائیل را هدف قرار داده‌اند، در حالی که مقامات اسرائیلی خسارات ناشی از حملات ایران را ناچیز جلوه می‌دادند.

تیم ناظران FRANCE 24 با استفاده از داده‌های منبع باز و تطبیق تصاویر آماتور و حرفه‌ای، ۳۶ حمله مختلف ایران در اسرائیل را شناسایی و مکان‌یابی کرده است. تصاویر تاییدشده توسط ما، نشان‌دهنده تخریب‌های گسترده در چندین منطقه مسکونی و همچنین شواهدی از اصابت موشک به اهداف استراتژیک و نظامی است. اگرچه خسارات اسرائیل کمتر از ایران بود، اما تحقیقات ما نشان می‌دهد که حملات مهمی رخ داده که به دلیل سانسور اسرائیل پنهان مانده است. در طول این درگیری‌ها، ارتش اسرائیل به رسانه‌های داخلی و بین‌المللی دستور داد از انتشار تصاویر مربوط به حملات به اهداف نظامی یا نزدیک به آن‌ها خودداری کنند.

تیم ما ۳۶ مورد اصابت موشک ایرانی در طول جنگ ۱۲ روزه در اسرائیل را شناسایی کرد. ۲۸ حمله به سایت‌های غیرنظامی، چهار حمله به اهداف نظامی، سه حمله به زیرساخت‌های انرژی، و یک حمله به یک مؤسسه تحقیقاتی دانشگاهی صورت گرفت.

سکوت درباره حملات به سایت‌های نظامی

به لطف تصاویر آماتور که به‌صورت آنلاین منتشر شد، تیم ما توانست چهار موشک ایرانی را که در داخل یا نزدیک مناطق نظامی اسرائیل فرود آمدند، شناسایی کند.
در ۱۷ ژوئن، یک موشک ایرانی به اردوگاه «موشه دایان» اصابت کرد که تنها چند صد متر با مقر سازمان اطلاعات اسرائیل، موساد، فاصله دارد. این اردوگاه که در رمت هاشارون در شمال تل‌آویو قرار دارد، محل استقرار موساد و همچنین واحد ۸۲۰۰ است که متخصص در رهگیری ارتباطات است. یک ویدئوی آماتور لحظه اصابت موشک به این اردوگاه را نشان می‌دهد و عکس‌های گرفته‌شده در محل که در تلگرام منتشر شد، تأیید می‌کند که دست‌کم یک ساختمان، که یک آشیانه بود، آسیب دیده است. هرچند مشخص نیست از این آشیانه پیش از حمله چه استفاده‌ای می‌شده است. سه موشک دیگر که در ویدئو دیده می‌شوند، اهداف غیرنظامی نزدیک به اردوگاه را هدف قرار دادند.

با وجود اهمیت استراتژیک این مکان، هیچ‌یک از مقامات یا رسانه‌های داخلی و بین‌المللی این حمله را گزارش نکردند.
ماجرا در مورد حمله‌ای که در ۱۳ ژوئن به «کریه»، محله‌ای در تل‌آویو، صورت گرفت نیز مشابه بود. کریه محل استقرار مقر نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) و وزارت دفاع این کشور است. در هنگام گزارش زنده، «تری یینگست»، خبرنگار شبکه خبری فاکس نیوز آمریکا، در حال گفتن این بود که ساختمانی در این مجموعه هدف موشک ایرانی قرار گرفته است که توسط مردی به انگلیسی با این جمله که «برگرد» (go back) صحبتش قطع شد.

این خبرنگار از تصویربردار خود می‌خواهد که به سمت ساختمان دیگری بچرخد. با این حال، دوباره صحبتش قطع می‌شود و تصویربردار مجبور می‌شود دوربین را به سمت زمین بچرخاند. این ویدئو در شبکه‌های اجتماعی فاکس نیوز قابل مشاهده نیست، اما کپی و به‌صورت آنلاین به اشتراک گذاشته شده است.

در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵، در هنگام گزارش زنده مقابل وزارت دفاع در تل‌آویو، تری یینگست، خبرنگار فاکس نیوز، می‌گوید که ساختمانی در مجموعه نظامی کریه، که از آن به‌عنوان «پنتاگون اسرائیل» یاد می‌کند، مورد اصابت موشک ایرانی قرار گرفته است. هنگامی که مردی به او می‌گوید برگردد (۰:۲۸)، خبرنگار از تصویربردار خود می‌خواهد که از ساختمان دیگری فیلمبرداری کند (۰:۴۰).

تیم ما با بررسی عکس‌ها و ویدئوهای این حمله توانست تشخیص دهد که موشک به مجتمع «داوینچی»، یک ساختمان مسکونی ۳۲ طبقه، که دقیقاً در کنار مجموعه نظامی قرار دارد، اصابت کرده است.
نحوه گزارش اطلاعات مربوط به این حمله در سایر رسانه‌های اسرائیلی و بین‌المللی نیز نشان‌دهنده سانسور است. روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» دو هفته پس از حمله، یعنی در ۲۹ ژوئن، به آن اشاره کرد، در حالی که تصاویر آن قبلاً در فضای آنلاین منتشر شده بود.
ما همچنین توانستیم دو حمله دیگر به اهداف نظامی را به لطف داده‌های دانشگاه اورگان تأیید کنیم. یکی از آن‌ها به پایگاه هوایی «تل نوف»، در جنوب رِحووت، و دیگری به اردوگاه «زیپوریت»، در شمال ناصره، اصابت کرده بود.
تیم ما در ۱ اوت از ارتش اسرائیل خواست تا تأیید کند آیا موشک‌های ایرانی در طول درگیری به سایت‌های نظامی اسرائیل اصابت کرده‌اند یا خیر.
تا زمان انتشار این مقاله، ارتش پاسخی نداده است. اگر پاسخی دریافت شود، مقاله به‌روز خواهد شد.
یک پالایشگاه نفتی که ماه‌ها فعالیتش متوقف شده است
حملات دیگر ایران زیرساخت‌های استراتژیک برای اقتصاد اسرائیل را هدف قرار دادند. ما شناسایی کردیم که سه حمله ایران به زیرساخت‌های انرژی خسارت وارد کرده است. دو مورد به یک پالایشگاه نفت در شهر بندری حیفا در شب ۱۴ ژوئن اصابت کرده و به آن آسیب رساندند. ما توانستیم با استفاده از تصاویر منتشرشده در مطبوعات و شبکه‌های اجتماعی، مکان یکی از این حملات را شناسایی کنیم. مکان حمله دیگر نیز با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای مشخص شد.
با مقایسه نمای هوایی یک ساختمان واقع در بخش غربی پالایشگاه نفت در ۲۱ ژوئن (چند روز پس از حمله) با تصویری دیگر از دسامبر ۲۰۲۴، می‌توان مشاهده کرد که سقف ساختمان فرو ریخته و اسکلت آن نمایان شده است.
در سمت چپ، تصویر ماهواره‌ای گوگل‌ارت از دسامبر ۲۰۲۴، سقف بلند و باریک یک ساختمان در پالایشگاه نفت حیفا را نشان می‌دهد (با خط نارنجی مشخص شده). در تصویر سمت راست، که در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵ توسط Planet Labs گرفته شده، دیده می‌شود که سقف فرو ریخته و اسکلت ساختمان نمایان شده است. ساختمان‌های اطراف که با رنگ‌های سبز، قرمز و آبی مشخص شده‌اند، به ما کمک کردند محل اصابت موشک را پیدا کنیم.


© Planet Labs, Google Earth
پس از موج حملات در شب ۱۴ ژوئن، گروه «بازان» (Bazan Group)، که پالایشگاه نفت را اداره می‌کند، فعالیت خود را برای نزدیک به دو هفته متوقف کرد. این شرکت به بورس اوراق بهادار تل‌آویو اطلاع داد که تا ماه اکتبر به فعالیت کامل باز نخواهد گشت. همچنین گزارش داد که خسارات ناشی از موشک‌های ایرانی به پالایشگاه بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون دلار تخمین زده می‌شود. در آتش‌سوزی ناشی از این حمله، سه کارمند جان خود را از دست دادند.

چند میلیون دلار خسارت به یک مؤسسه تحقیقاتی

یکی دیگر از حملات موشکی به اصطلاح «استراتژیک» ایران، در شب ۱۴ ژوئن به مؤسسه علوم وایزمن در رِحووت، واقع در جنوب تل‌آویو، اصابت کرد. این مؤسسه یکی از برترین مؤسسات تحقیقاتی در جهان (در خارج از ایالات متحده) محسوب می‌شود و ارتباط نزدیکی با صنایع دفاعی اسرائیل دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از این مؤسسه گزارش داد که موشک به دو ساختمان برخورد کرده است. یکی از آن‌ها آزمایشگاه زیست‌شناسی بود و دیگری که هنوز در دست ساخت بود، قرار بود برای تحقیقات شیمی استفاده شود. به گزارش «تایمز آو اسرائیل»، بیش از ۴۵ آزمایشگاه آسیب دیدند. محققان مؤسسه خسارات را صدها میلیون دلار تخمین زدند. بر اساس چندین تصویر تأییدشده توسط تیم ما، یکی از ساختمان‌های هدف‌گرفته شده کاملاً منهدم شده است.
شرکت پخش عمومی اسرائیل (Kan) در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۵، فیلمی از پهپاد منتشر کرد که «برای اولین بار» میزان خسارات ناشی از موشک ایرانی که ده روز قبل، در شب ۱۴-۱۵ ژوئن، به مؤسسه علوم وایزمن اصابت کرده بود، را نشان می‌دهد. این تصاویر یک ساختمان کاملاً تخریب‌شده را نشان می‌دهد — که به گفته یک دانشمند مصاحبه‌شده، محل مؤسسه تحقیقات سرطان بوده است — و همچنین آسیب به یکی از ساختمان‌های تاریخی دانشگاه را.

مناطق مسکونی ویران‌شده

از میان ۳۶ حمله شناسایی‌شده توسط تیم ما در خاک اسرائیل، ۲۸ مورد به سایت‌های غیرنظامی اصابت کردند. برخی به مزارع، سواحل و پارکینگ‌ها اصابت کردند، اما برخی دیگر خسارات گسترده‌ای در سراسر کشور به بار آوردند.
شهر رِحووت، واقع در حدود ۲۰ کیلومتری جنوب تل‌آویو، یکی از شهرهایی بود که بیشترین تأثیر را از موشک‌های ایرانی پذیرفت. یک حمله در شب ۱۴ ژوئن به مرکز شهر اصابت کرد و به تعداد زیادی از ساختمان‌های اطراف آسیب رساند یا آن‌ها را تخریب کرد. تصاویر پهپادی که چند ساعت پس از اصابت توسط رسانه محلی «اخبار رِحووت» (News Rehovot) فیلمبرداری شده، مقیاس خسارات را نشان می‌دهد.
این ویدئوی پهپادی میزان خسارات وارده به شهر رِحووت در حمله ۱۵ ژوئن را نشان می‌دهد. موانعی برای جلوگیری از دسترسی به برخی از ساختمان‌های تخریب‌شده قرار داده شده و دود از ساختمانی دیگر بلند می‌شود (۰:۰۴). نمای جلوی یکی از ساختمان‌ها به نظر می‌رسد کاملاً فروریخته است (۰:۳۷) و تنها چند متر با دهانه ایجادشده توسط حمله فاصله دارد.
ویدئوهای موجود در تیک‌تاک میزان خسارات را نشان می‌دهند، از جمله مغازه‌هایی که شیشه‌هایشان شکسته و نمای آن‌ها در فاصله بیش از ۲۵۰ متری از محل اصابت فروریخته است.
حملات ایران در طول ماه ژوئن به تعدادی از مناطق مسکونی در اسرائیل ادامه یافت. یک موشک در ۱۶ ژوئن به یک پارکینگ در جنوب غربی تل‌آویو اصابت کرد و بخش عمده‌ای از ساختمان‌های اطراف را منهدم کرد. تیم ما نشان می‌دهد که چگونه خساراتی در فاصله نزدیک به ۳۰۰ متری از محل اصابت را مکان‌یابی کرده‌ایم.
این ویدئو، که در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۵ منتشر شده، خسارات وارده به ساختمان‌های اطراف را در پی اصابت موشک ایرانی به یک پارکینگ در بخش جنوب غربی تل‌آویو نشان می‌دهد. تعدادی از ساختمان‌ها آسیب جدی دیده‌اند. از ۰:۱۱ می‌توانید هتل «براون لایت‌هاوس» را در پس‌زمینه ببینید. این هتل در فاصله ده‌ها متری از دهانه ایجادشده توسط موشک قرار دارد (۰:۰۶).
۳۵۰۰ نفر زخمی، ۴۱۰۰۰ درخواست خسارت ثبت شد
«فرزین ندیمی»، پژوهشگر مؤسسه واشینگتن که در زمینه امنیت و دفاع ایران تخصص دارد، می‌گوید مناطق غیرنظامی از جمله اهداف جمهوری اسلامی بوده‌اند.
ندیمی به تیم ما گفت: «در مقطعی، در طول یا از همان ابتدای کمپین، آن‌ها واقعاً قصد داشتند مناطق مسکونی را هدف قرار دهند. نباید فراموش کرد که آن‌ها تمام اسرائیلی‌ها را دشمن و مبارز دشمن می‌دانند.»
ندیمی می‌گوید این حملات ممکن است بخشی از استراتژی ایران برای مذاکره برای پایان درگیری بوده باشد.
او گفت: «آن‌ها می‌دانستند که با تحت فشار قرار دادن غیرنظامیان اسرائیلی و تخریب مناطق مسکونی، دولت و ارتش اسرائیل را برای موافقت با آتش‌بس تحت فشار قرار خواهند داد.»
ویرانی‌های ناشی از موشک‌های ایران در اسرائیل تأثیر مستقیمی بر زندگی بسیاری از اسرائیلی‌ها داشت. به گفته INSS، نزدیک به ۳۵۰۰ اسرائیلی در طول درگیری با ایران مجروح شدند و حدود ۳۰ نفر جان باختند. بیش از ۴۱۰۰۰ درخواست به صندوق جبران خسارت در سازمان مالیاتی اسرائیل ارائه شد. در اسرائیل، این صندوق‌ها بخشی از خسارات وارده به ساختمان‌ها و اموال ناشی از جنگ را پوشش می‌دهند.
با این حال، این خسارات در مقایسه با آنچه ایران تجربه کرد، ناچیز است. به گفته INSS، حدود ۹۳۵ ایرانی کشته و بیش از ۴۷۰۰ نفر بر اثر بمب‌های اسرائیل و آمریکا مجروح شدند.

موشک‌های کور

به‌جز موشک‌هایی که خسارت به بار آوردند، تیم ما حملاتی را نیز شناسایی کرد که به جاده‌ها، پارکینگ‌ها و حتی مناطق غیرمسکونی اصابت کردند.
به عنوان مثال، ما یک حمله را در ۱۴ ژوئن در شهر «تیرات کرمل» در شمال اسرائیل شناسایی کردیم. یک ویدئو از سقوط موشک نشان می‌دهد که به یک ساحل اصابت کرده است، که تنها چند ده متر با یک جاده و ۲۰۰ متر با نزدیک‌ترین خانه‌ها فاصله دارد. این موشک با پایگاه نظامی تیرات کرمل دو کیلومتر فاصله داشت.

در ۲۰ ژوئن، موشکی در یک پارکینگ در شهر «بئرشبع» فرود آمد و به چندین ساختمان اطراف آسیب رساند و چندین خودرو را به آتش کشید. یک پایگاه نظامی جدید، که مقر فرماندهی جنوبی ارتش و یک بخش متخصص در دفاع سایبری و فناوری ارتباطات است، تنها ۳۰۰ متر از محل اصابت فاصله دارد. این پارکینگ همچنین نزدیک به «پردیس سایبری» بئرشبع است که شرکت‌های آمریکایی مایکروسافت، آی‌بی‌ام و دل در آن دفاتر دارند.

تعدادی از خودروها در پارکینگ بئرشبع که صبح ۲۰ ژوئن ۲۰۲۵ هدف حمله ایران قرار گرفت، آتش گرفتند.

مقامات ایرانی اهداف خود را به روشنی اعلام نکرده‌اند، بنابراین تعیین نیت آن‌ها دشوار است. ندیمی معتقد است موشک‌هایی که در فاصله چند صد متری از اهداف نظامی و استراتژیک فرود آمدند، دقت کافی را نداشتند. «در حالی که آن‌ها در اصابت به بلوک‌های مسکونی در مرکز تل‌آویو ‹موفق› بودند، اما هنوز دقت لازم برای هدف قرار دادن یک ساختمان خاص در یک مجتمع نظامی، امنیتی یا اطلاعاتی را ندارند.»
روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» هنگام گزارش حمله به بیمارستان «سوروکا» در ۱۹ ژوئن، به این موضوع اشاره کرد که ایران ممکن است استراتژی «ترور بالستیک» را دنبال می‌کند. این موضوع می‌تواند سه حمله ایران با موشک‌های خوشه‌ای را توضیح دهد. این سلاح‌ها، که برای هدف قرار دادن چندین هدف به‌صورت هم‌زمان استفاده می‌شوند، در ۲۰ ژوئن به ساختمان‌های یک مدرسه و مهدکودک در جنوب اسرائیل اصابت کردند. این حملات تلفاتی نداشتند.

سانسور شدید از سوی مقامات

تمام حملاتی که در این مقاله گزارش کردیم، به‌صورت جزئی یا کامل توسط سانسور نظامی اسرائیل پنهان نگه داشته شدند. یک سانسورچی ارشد در ارتش اسرائیل وظیفه دارد اطلاعات حساس منتشرشده توسط رسانه‌های اسرائیلی و بین‌المللی را محدود کند. دستورالعمل‌های به‌روز‌شده در ماه مه مشخص می‌کنند که اطلاعات مربوط به «تأثیر و نتایج اقدامات و حملات دشمن… که علیه دولت اسرائیل انجام شده‌اند» باید قبل از انتشار به سانسورچی ارائه شوند.
مقامات پس از آغاز درگیری با ایران، این سیاست‌ها را تشدید کردند. در بیانیه‌ای به تاریخ ۱۶ ژوئن که به تمامی اتاق‌های خبر اسرائیلی و بین‌المللی حاضر در اسرائیل ارسال شد، سانسورچی ارشد اعلام کرد که «استفاده از پهپادها یا دوربین‌های ثابت برای گرفتن فیلم از مناطق گسترده اطراف محل اصابت اکیداً ممنوع است.»

در ۱۷ ژوئن، پلیس اسرائیل خبرنگارانی از شبکه عربی-ترکیه‌ای TRT و شبکه مصری Al Ghad TV را که در حال فیلمبرداری از بندر حیفا بودند، دستگیر کرد. پلیس همچنین بخشی از تجهیزات آن‌ها را ضبط کرد.
در بیانیه‌ای که در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۵ به اتاق‌های خبر اسرائیلی و بین‌المللی فعال در اسرائیل ارسال شد، سانسورچی ارشد ارتش اسرائیل محدودیت‌های گزارش‌دهی را با هدف «جلوگیری از کمک به دشمن در زمان جنگ» مشخص کرد.
© The FRANCE 24 Observers
و در حالی که اسرائیل تلاش کرده تا انتشار اطلاعات درباره تمام اصابت‌های موشکی در خاک خود را محدود کند، اطلاعات مربوط به حملاتی که به سایت‌های نظامی آسیب رسانده‌اند، حتی بیشتر کنترل می‌شوند. در همان بیانیه، سانسورچی ارشد «فیلمبرداری از خسارات در سایت‌های نظامی یا نزدیک به آن‌ها» و پخش «آدرس دقیق محل اصابت» در «مناطق غیرنظامی نزدیک به تأسیسات امنیتی» را ممنوع کرد.