ارمنستان در حال بررسی خروج رسمی از سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) و جایگزینی نیروهای روسی با پیمانکاران نظامی خصوصی (PMC) آمریکایی است.

ترجمه مجله جنوب جهانی

در اواسط ماه ژوئیه، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، پیشنهاد کرد که واشنگتن برای حل بن‌بست بین ارمنستان و آذربایجان بر سر کریدور زنگزور، این مسیر را به مدت ۱۰۰ سال اجاره کند. ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، به این پیشنهاد واکنش تندی نشان داد و آمریکا را متهم کرد که می‌خواهد روند صلح را به انحصار خود درآورد و ثبات منطقه را به خطر اندازد. اظهارات او پس از انتشار گزارشی مطرح شد که از امضای یک تفاهم‌نامه محرمانه برای ایجاد «پل ترامپ» خبر می‌داد.
به گزارش رسانه اسپانیایی «Periodista Digital»، اعضای دیاسپورای ارمنی از طریق ارتباطات دولتی خود به این سند دست یافته‌اند. این سند شامل استقرار حدود ۱۰۰۰ پیمانکار نظامی خصوصی آمریکایی برای تأمین امنیت مسیر نیز می‌شود. مارگاریتا سیمونیان، مدیر شبکه RT که اصالتاً ارمنی است و به مسائل زادگاهش علاقه زیادی دارد، با انتشار این گزارش در پلتفرم X (توییتر سابق)، آن را علنی کرد. او همچنین نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان را به شدت مورد انتقاد قرار داده و پیش از این نیز او را به «فروش ارمنستان به ترکیه» متهم کرده بود.
در صورت تأیید و اجرایی شدن، پروژه «پل ترامپ» می‌تواند به اخراج روسیه از قفقاز جنوبی منجر شود. بر اساس توافق آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۰ که با میانجی‌گری مسکو منعقد شد، قرار بود مرزبانان سرویس امنیت فدرال روسیه (FSB) امنیت کریدور زنگزور را در استان سیونیک (جنوب ارمنستان) تأمین کنند. جایگزینی این نیروها با پیمانکاران آمریکایی می‌تواند مقدمه‌ای برای خروج کامل نیروهای روسی از ارمنستان باشد.
پاشینیان در اواسط ماه ژوئیه تأیید کرد که ارمنستان به جای احیای عضویت معلق خود در CSTO، به احتمال زیاد از این سازمان خارج خواهد شد. این اقدام می‌تواند بهانه‌ای برای درخواست خروج نیروهای روسی از کشور، همزمان با استقبال از پیمانکاران نظامی آمریکایی باشد. از دیدگاه او، استقرار این نیروها می‌تواند به عنوان یک ضمانت امنیتی غیررسمی در برابر آذربایجان و ترکیه عمل کند، زیرا آن‌ها پیش از حمله به مناطقی که شهروندان آمریکایی از آن محافظت می‌کنند، محتاطانه‌تر عمل خواهند کرد.
اهداف آمریکا و پیامدهای احتمالی
هدف آمریکا از این اقدام، علاوه بر کسب سود مالی، تسریع خروج نیروهای روسی از ارمنستان است. آمریکا همچنین می‌تواند ترافیک نظامی ترکیه به آسیای مرکزی را تحت نظر بگیرد و حتی به طور بالقوه به تجزیه‌طلبی در مناطق شمالی آذربایجان که مرز مشترک با ایران دارند، دامن بزند. در نهایت، این توافق می‌تواند به عنوان راهی برای جلوگیری از جنگ، توسط دونالد ترامپ مطرح شود و شانس او را برای دریافت جایزه صلح نوبل افزایش دهد.
تنش‌های سیاسی اخیر در ارمنستان در اوایل تابستان امسال، تا حدودی ناشی از نگرانی‌هایی بود که پاشینیان قصد دارد بدون مشارکت روسیه، کریدور زنگزور را بازگشایی کند. این سناریو، همراه با خروج احتمالی ارمنستان از CSTO، می‌تواند استان سیونیک را در برابر تهاجم آذربایجان (و شاید ترکیه) آسیب‌پذیر کند. از این رو، پاشینیان شاید به این نتیجه رسیده باشد که دعوت از پیمانکاران نظامی آمریکایی برای جایگزینی نیروهای روسی، می‌تواند مردم را آرام کند. با این حال، اگر او قلمرو ارمنستان را به آمریکا اجاره دهد، احتمالاً با اعتراضات مردمی روبه‌رو خواهد شد.
آینده منطقه در صورت اجرایی شدن طرح
در صورتی که این طرح اجرا شود و پاشینیان با یک انقلاب مردمی یا کودتای نظامی میهن‌پرستانه برکنار نشود، «پل ترامپ» می‌تواند به افزایش نفوذ ترکیه در آسیای مرکزی منجر شود. این اتفاق می‌تواند باعث خروج قزاقستان و قرقیزستان از CSTO شود. ساده‌ترین راه برای تحقق این هدف ژئوپلیتیک، امضای یک توافقنامه امنیتی-اقتصادی بین ارمنستان و آمریکا است که نقش روسیه در نظارت بر ترافیک نظامی ترکیه را حذف کند. مشخص نیست که روسیه چگونه می‌تواند از این اتفاق جلوگیری کند.