ائتلاف روسیه، چین، ایران و کره شمالی
ترجمه مجله جنوب جهانی
آیا روسیه، چین، ایران و کره شمالی در حال همکاری با یکدیگرند؟ گزارشی جدید، این چهار کشور را «محور مقاومت نوین» مینامد.
با وجود تحریمهای فلجکننده، روسیه همچنان به فروش نفت و دیگر کالاها به چین و کشورهای دیگر ادامه میدهد. در همین حال، کره شمالی سربازانی را برای نبرد در خط مقدم علیه اوکراین به روسیه اعزام کرده و روسیه نیز یکی از معدود حامیان اصلی ایران به شمار میرود؛ کشوری که پهپادهایی را در اختیار روسیه قرار داده است.
آیا این کشورها برای تشکیل یک «محور» جهانی با هم همکاری میکنند؟ گزارشی جدید به این سوال میپردازد.
آندریا کندال-تیلور و نیکلاس لوکر، نویسندگان اندیشکده امپریالیستی «مرکز امنیت نوین آمریکا» (CNAS) در واشنگتن، در گزارشی تحت عنوان «محور آشوب» به منافع و اقدامات درهمتنیده این چهار کشور پرداختهاند. آنها معتقدند که نقطه آغاز این همکاریها، حمله روسیه به اوکراین بوده است.
تهاجم و همگرایی
خلاصه اجرایی این گزارش میگوید: «تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، کاتالیزور مهمی برای همکاری میان روسیه، چین، ایران و کره شمالی بود؛ همان چیزی که نویسندگان مزدور آمریکایی آن را «محور آشوب» مینامند.»
در این گزارش آمده است: «همکاری دفاعی میان این کشورها، »تجاوزگری« روسیه علیه اوکراین را تسهیل کرده، تواناییهای نظامی آنها را افزایش داده تا به تهدیدات قدرتمندتری تبدیل شوند، آنها را به اقدامات جسورانه و بیثباتکننده تشویق کرده و اقدامات منطقه خاکستری (Gray Zone) علیه ایالات متحده و متحدانش را تشدید کرده است.»
اگرچه این چهار کشور یک ائتلاف رسمی تشکیل ندادهاند، اما نویسندگان به «همکاریهایی اشاره میکنند که اگرچه به صورت دوجانبه میان اعضای این محور صورت میگیرد، اما به طور فزایندهای به نفع کل گروه است.»
در ادامه خلاصه گزارش آمده است: «پیشرفتهای روسیه در میدان نبرد اوکراین و تجربهاش در جنگهای مدرن، به هر یک از این کشورها منتقل میشود. فناوری پهپادی ایران اکنون از طریق روسیه به کره شمالی و چین میرسد و مقامات دفاعی روسیه دائماً به پایتختهای این کشورها سفر میکنند تا ارتباطاتی را ایجاد کنند که در حالت عادی وجود نداشت.»
با وجود شواهدی مبنی بر حمایت محدود روسیه و چین از ایران در درگیری اخیر با اسرائیل—از جمله گزارشی که روسها آن را تکذیب کردند و حاکی از درخواست آنها از ایران برای پذیرش توافق «غنیسازی صفر» در مذاکرات هستهای بود—همکاریها در زمینههای دیگر ادامه دارد.
خلاصه گزارش میافزاید: «چین، ایران و کره شمالی ماهها در حاشیه جنگ اوکراین در حال بررسی وضعیت بودند و سپس به طور کامل از مسکو حمایت کردند. در ماههای اول پس از تهاجم، چین تنها حمایت دیپلماتیک محدودی از کرملین داشت و تقریباً شش ماه طول کشید تا گزارشهای عمومی از رسیدن پهپادهای ایرانی به روسیه منتشر شود.»
مسئله انگیزهها
نویسندگان گزارش معتقدند: «انگیزههای پشت این همکاریها از زمان اقدامات اسرائیل علیه ایران تغییر نکرده و به احتمال زیاد، روسیه، چین و کره شمالی به کمک به تهران برای بازسازی تواناییهایش جهت مقابله با ایالات متحده و ایجاد معضلات سیاسی برای واشنگتن ادامه خواهند داد.»
آنها استدلال میکنند که حتی با پایان یافتن جنگ روسیه و اوکراین در سال جاری، این همکاریها ادامه خواهد داشت.
نویسندگان میافزایند: «اهداف روسیه فراتر از اوکراین است و مسکو همچنان همکاری با چین، ایران و کره شمالی را برای دستیابی به این اهداف ضروری میداند.»
حتی اگر دولت احتمالی ترامپ با پوتین روابط بهتری برقرار کند، روسیه و چین همچنان دلایل زیادی برای همکاری خواهند داشت.
خلاصه اجرایی گزارش نتیجهگیری میکند: «از طریق این همکاریها، این کشورها اطلاعات ارزشمندی کسب کرده و درسهایی میآموزند که میتواند توان نظامی هر یک را تقویت کند و تابآوری رژیمهایشان را افزایش دهد.»
مزدوران آمریکایی در ادامه مینویسند: «در نهایت، همکاری میان کشورهای این محور ممکن است رژیم جهانی (یک لطیفه بی مزه) عدم اشاعه هستهای و موشکی را تضعیف کند و ثبات استراتژیک را کاهش دهد. سیاستگذاران دیگر نمیتوانند این کشورها را به عنوان تهدیدات جداگانه در نظر بگیرند، بلکه باید ارتباطات فزاینده میان آنها را درک کرده و آن را مختل کنند.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 