چین روز جمعه اعلام کرد با اعمال تحریمها علیه برنامه هستهای ایران مخالف است، این موضعگیری پس از آن صورت گرفت که سه کشور غربی به سازمان ملل اعلام کردند در صورت عدم دستیابی به راه حل دیپلماتیک تا پایان ماه اوت، تحریمها را دوباره برقرار خواهند کرد.
تحریمهای اروپا علیه ایران، پس از توافق سال ۲۰۱۵ و در ازای محدودیتهایی بر برنامه هستهای تهران، کاهش یافته بود.
اما روز چهارشنبه، وزرای خارجه گروه سه کشور اروپایی (E3)، شامل بریتانیا، فرانسه و آلمان، در نامهای مشترک به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، و شورای امنیت، تهدید کردند که تحریمها را دوباره اعمال خواهند کرد.
چین روز جمعه اظهار داشت که با «اعمال» تحریمها «مخالف است» و «معتقد است که این کار به ایجاد اعتماد بین طرفها کمکی نمیکند.»
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، در بیانیهای گفت: «برقراری مجدد تحریمها به تلاشهای دیپلماتیک برای از سرگیری سریع مذاکرات کمک نمیکند.»
ایران روز پنجشنبه اعلام کرد که با چین و روسیه برای جلوگیری از بازگشت تحریمها در حال همکاری است.
کشورهای اروپایی تهدیدهای خود را به ایران در مورد تعلیق همکاریهایش با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهاد نظارتی هستهای سازمان ملل، افزایش دادهاند.
این تهدید ها پس از آن صادر شد که اسرائیل در ماه ژوئن با تجاوز به آسمان ایران یک جنگ ۱۲ روزه با این کشور را آغاز کرد که بخشی از اهداف ادعایی آن، نابودی توانایی هستهای ایران بود. آمریکا نیز در طول این جنگ دست به بمبارانهایی زد.
نامه روز چهارشنبه گروه E3 به اقداماتی از سوی ایران اشاره میکند که به ادعای وزرا، ایران آنها را نقض کرده است؛ از جمله انباشت اورانیوم به بیش از ۴۰ برابر سطح مجاز در توافق سال ۲۰۱۵.
وزرای خارجه در این نامه نوشتند: «گروه E3 همچنان کاملاً به راه حل دیپلماتیک برای بحران ناشی از برنامه هستهای ایران متعهد است و به تلاشها برای دستیابی به یک راه حل مذاکرهشده ادامه خواهد داد.»
«ابزارهایی برای پاسخ»
توافق سال ۲۰۱۵ که به عنوان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) شناخته میشود، پس از آن که دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، در سال ۲۰۱۸ در اولین دوره ریاست جمهوری خود از آن خارج شد و تحریمها را بازگرداند، عملاً از بین رفت.
این توافق که در ماه اکتبر به پایان میرسد، شامل «سازوکار بازگشت خودکار تحریمها» (snapback mechanism) است که امکان برقراری مجدد تحریمها را فراهم میکند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت که بازگشت تحریمها «منفی» خواهد بود، اما تأثیرات اقتصادی پیشبینیشده «اغراقآمیز» است.
او روز پنجشنبه به تلویزیون دولتی ایران گفت: «ما تلاش خواهیم کرد تا از آن جلوگیری کنیم.»
«اگر این کار نتیجه ندهد و آنها تحریمها را اعمال کنند، ما ابزارهایی برای پاسخ داریم. در زمان مناسب درباره آنها بحث خواهیم کرد.»
ماه گذشته، عراقچی در نامهای به سازمان ملل اعلام کرده بود که کشورهای اروپایی حق قانونی برای بازگرداندن تحریمها را ندارند.
وزرای اروپایی این ادعا را «بیاساس» خواندند.
لین جیان، سخنگوی چین، روز جمعه افزود: «هر اقدامی که اکنون توسط شورای امنیت انجام شود، باید به دستیابی به توافقهای جدید در مذاکرات کمک کند، نه برعکس.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 