گرفتاری بلند کردن انگشت میانی

ترجمه مجله جنوب جهانی

بنا بر گزارش‌ها، متحدان در واکنش به اقدام «انگشت میانی نشان دادن» ترامپ، با شعار «بزرگ‌ترین تلافی تا به امروز»، قصد تحریم خرید جنگنده‌های F-35 را دارند.

به گزارش پایگاه خبری «پولیتیکو»، متحدان ایالات متحده به دلیل تعرفه‌های وضع‌شده توسط دولت ترامپ و تهدیدات مربوط به هزینه‌های دفاعی، به طور فزاینده‌ای خشمگین شده‌اند و تصمیم گرفته‌اند به نقطه ضعف ترامپ، یعنی جنگنده مورد علاقه‌اش، ضربه بزنند.

به تازگی، اسپانیا به دلیل اختلاف با ایالات متحده بر سر هدف جدید ناتو مبنی بر اختصاص ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به هزینه‌های دفاعی، از برنامه خرید میلیاردها دلاری جنگنده‌های F-35 صرف نظر کرد. در سوییس نیز، به دلیل اعمال تعرفه سنگین ۳۹ درصدی آمریکا، موجی از درخواست‌ها برای لغو سفارش جنگنده‌های F-35 به راه افتاده است. همچنین، گزارش‌هایی حاکی از آن است که هند در حال برنامه‌ریزی برای مقابله با تهدید تعرفه‌های ترامپ، از جمله تعلیق خرید تسلیحات آمریکایی است.

این اقدامات که همگی در طول دو هفته گذشته رخ داده‌اند، نشان‌دهنده پیامدهای بالقوه سیاست‌های دولت ترامپ است که کشور‌های متحد را وادار به ارزیابی مجدد روابط دفاعی خود با ایالات متحده کرده است. این وضعیت همچنین نگرانی‌ها را در میان صنایع نظامی آمریکا تشدید کرده است، زیرا بیم آن می‌رود که این اقدامات به سایر کشور‌ها نیز سرایت کند، فروش تسلیحات آمریکا را به خطر اندازد و جایگاه ایالات متحده را به عنوان بزرگ‌ترین تامین‌کننده دفاعی جهان تضعیف کند.

«پولیتیکو» خاطرنشان می‌کند، اگرچه اکثر متحدان هنوز برای خروج از برنامه‌های خرید بلندمدت خود عجله‌ای ندارند، اما اقدامات اخیر اسپانیا، سوییس و هند نشان می‌دهد که کشور‌ها در تصمیم خود برای خرید تسلیحات آمریکایی تردید دارند و این «یکی از بزرگ‌ترین واکنش‌ها به سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا تا به امروز است».

جیم تاونسند، از مقامات سابق پنتاگون، اظهار داشت که سال‌هاست متحدان آمریکا به خرید تجهیزات آمریکایی تشویق شده‌اند، اما اکنون این تعرفه‌ها برای آن‌ها «مانند انگشت میانی نشان دادن است». او خاطرنشان کرد: «همه این کشور‌ها احساس می‌کنند که از سوی آمریکا مورد آسیب قرار گرفته‌اند».

جنگنده F-35 ساخت شرکت لاکهید مارتین آمریکا، به ویژه در معرض آسیب قرار دارد. قطعات این جنگنده از بیش از ۱۰۰ تامین‌کننده در سراسر جهان تهیه می‌شود و سفارش‌های بزرگ خارجی به کاهش هزینه هر فروند کمک می‌کند. در صورت خروج یا کاهش سفارش‌ها از سوی کشور‌ها، هزینه‌ها افزایش خواهد یافت.

گفته می‌شود ارزش سفارش‌های F-35 اسپانیا و سوییس در مجموع حدود ۱۵ میلیارد دلار است و هر کدام شامل ده‌ها فروند هواپیما می‌شود. اسپانیا با تصمیم به عدم خرید F-35، احتمالاً میلیارد‌ها دلار بودجه را به سمت جنگنده‌های «رافال» و پروژه نسل بعدی جنگنده‌های اروپایی «سیستم هوایی جنگی آینده» (FCAS) که قرار است در دهه ۲۰۴۰ توسط فرانسه و آلمان معرفی شود، سوق خواهد داد.

مقامات اسپانیایی اعلام کرده‌اند که این اقدام ناشی از نیاز به حاکمیت صنعتی، تقویت زنجیره تامین اروپا و جستجوی شرکای قابل اعتمادتر است.

اما گزارش‌ها حاکی از آن است که این اقدام از نظر سیاسی نیز برای برخی کشور‌های اروپایی مفید است. یکی از مقامات ارشد اتحادیه اروپا که نخواست نامش فاش شود، گفت که پاسخ پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، خواسته‌های حامیان چپ‌گرای او را برآورده می‌کند. «برای سانچز، ایفای نقش قربانی ترامپ بسیار راحت است».

در سال ۲۰۲۱، سوییس با کمی بیش از ۵۰ درصد آرا در یک همه‌پرسی، تصمیم به خرید ۳۶ فروند F-35 گرفت. تعرفه ۳۹ درصدی ترامپ بار دیگر بحث‌های سیاسی را دامن زد. نمایندگان پارلمان سوییس از دولت خواسته‌اند که این خرید را لغو کند و با اشاره به اینکه ایالات متحده قیمت نهایی را مشخص نکرده است، قرارداد با عواملی مانند تورم، افزایش هزینه‌های مواد اولیه و تعرفه‌ها مواجه است و ممکن است تا ۱.۶ میلیارد دلار هزینه را افزایش دهد.

گزارش‌ها حاکی از آن است که دولت سوییس در ۱۳ اوت بار دیگر بر برنامه خرید جنگنده‌ها تاکید کرد، اما دستور انجام بازنگری را صادر کرد و تصمیم نهایی در ماه نوامبر اتخاذ خواهد شد.

پس از آنکه ترامپ تعرفه‌هایی تا ۵۰ درصد برای هند اعلام کرد، نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، دست به تلافی زد. مودی در ۷ اوت اظهار داشت که هرگز منافع کشاورزان هندی را قربانی نخواهد کرد. «من آماده‌ام. هند آماده است». به گفته مقامات هندی، پس از افزایش تعرفه‌های ترامپ، هند برنامه خرید تسلیحات آمریکایی را به حالت تعلیق درآورد. در همین حال، مودی تعامل خود را با کشور‌هایی مانند روسیه، چین و برزیل افزایش داد.

پس از آن، یکی از مقامات ارشد وزارت دفاع هند گزارش‌ها مبنی بر تعلیق مذاکرات هند با ایالات متحده در مورد خرید‌های دفاعی را رد کرد. اما «پولیتیکو» خاطرنشان می‌کند که این رویداد بر تشدید تنش‌ها بین آمریکا و هند تاکید دارد.

علاوه بر این، سایر خریداران بالقوه جنگنده F-35، مانند پرتغال، نیز به دلیل تردید در مورد قابلیت اطمینان ایالات متحده، تصمیم خرید را به تعویق انداخته‌اند.

در این رابطه، طرف آمریکایی تلاش می‌کند تا تاثیرات را کم‌اهمیت جلوه دهد. شرکت لاکهید مارتین در پاسخ خاطرنشان کرد که بریتانیا، دانمارک و بلژیک اخیراً تمایل خود را برای خرید F-35 اعلام کرده‌اند. سخنگوی این شرکت همچنین گفت: «فروش نظامی خارجی یک معامله بین دولتی است و بهتر است این موضوع توسط دولت ایالات متحده یا دولت‌های مربوطه رسیدگی شود».

کاخ سفید از سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ دفاع کرده و آن را از نظر اقتصادی سودمند دانسته و خاطرنشان کرده است که انتظار می‌رود افزایش تعهدات ناتو برای افزایش هزینه‌های دفاعی به ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی، به نفع سازندگان تسلیحات آمریکایی باشد. سخنگوی کاخ سفید اظهار داشت: «تلاش‌های رئیس‌جمهور ترامپ برای حمایت از پایگاه صنعتی نظامی آمریکا از تلاش‌های هر رئیس‌جمهور دیگری در دهه‌های گذشته، از جمله فروش تسلیحات ساخت آمریکا به متحدان ناتو، که میلیارد‌ها دلار درآمد برای شرکت‌های آمریکایی به همراه خواهد داشت، فراتر رفته است».

یکی از مقامات سابق پنتاگون که نخواست نامش فاش شود، گفت که لغو سفارش‌های اسپانیا و سوییس تاثیر فوری بر خط تولید نخواهد داشت، زیرا این هواپیما‌ها بیش از یک سال دیگر وارد خط تولید نمی‌شوند و مشتریان دیگر می‌توانند به راحتی جای خالی را پر کنند. اما این مقام هشدار داد که کاهش مداوم خریداران خارجی می‌تواند هزینه و قیمت کل ناوگان را افزایش دهد.

در همین حال، سیاست تعرفه‌ای دولت ترامپ در حال تقویت جاه‌طلبی‌های اروپا برای تولید تسلیحات «ساخت اروپا» است.

تاثیرات ممکن است محدود به اروپا نباشد. بر اساس گزارش‌ها، دولت آمریکا معاملات تسلیحاتی به ارزش میلیارد‌ها دلار در خط لوله فروش نظامی خارجی به هند دارد و عقب‌نشینی هند چالش‌هایی را برای صنایع نظامی آمریکا ایجاد خواهد کرد. فرانک کندال، وزیر سابق نیروی هوایی آمریکا، اظهار داشت: «ما بیش از ده سال برای تقویت روابط با هند وقت صرف کردیم، اعمال چنین تعرفه‌های بالایی بر هند تاثیر بسیار منفی بر روابط دو کشور خواهد داشت».

ریچارد آبولافیا، مدیرعامل شرکت مشاوره هوانوردی AeroDynamic Advisory، گفت: «حتی اگر ایالات متحده در آینده دولت جدیدی داشته باشد، چه دولت جمهوری‌خواه و چه دموکرات، ترمیم این آسیب‌های جدی و بازگرداندن اعتماد زمان زیادی می‌برد، زیرا این صنعت بر پایه اعتماد بنا شده است».

​