اندرو براون، برنده جایزه معتبر پولیتزر، دیدگاه خود را اینگونه بیان میکند: «برخی با تصوری نادرست، گمان میکردند که اقتصاد چین دچار فروپاشی خواهد شد، اما واقعیت آن است که نظام چین با کارآمدی چشمگیری به فعالیت خود ادامه میدهد.»
ترجمه از مجله جنوب جهانی
اندرو براون، که سابقه درخشانی در عرصه روزنامهنگاری دارد و پیشتر به عنوان خبرنگار ارشد رویترز در آسیا و خبرنگار وال استریت ژورنال در چین فعالیت میکرد، در برنامه «پرسش و پاسخ با جک تیم» (Q+A with Jack Tame) در نیوزیلند، به تاریخ ۲۰ جولای، به تحلیل روابط چین و ایالات متحده پرداخت. او در این برنامه اظهار داشت: «در عرصههای گوناگون، چین یا در حال رسیدن به سطح ایالات متحده است، یا با آن برابری میکند و حتی در بسیاری از موارد، از آن پیشی گرفته است.»
براون معتقد است که ایالات متحده، تابآوری و توان تولیدی چین را دستکم گرفته است. او افزود که با وجود اطمینان خاطر دولت ترامپ در آغاز جنگ تجاری، چین در نهایت توانست دولت ترامپ را در زمینههای تعرفه، مواد معدنی کمیاب خاکی و زنجیره تامین به طور کامل تحت فشار قرار دهد و طرف آمریکایی را وادار به تسلیم کند. وی همچنین تاکید کرد که نظام چین به شکلی کارآمد عمل میکند و در گذشته، برخی با قضاوت نادرست، به «نظریه فروپاشی اقتصادی چین» باور داشتند.
«ایالات متحده، تواناییهای چین را به شدت دستکم گرفت»
براون در خصوص روابط چین و آمریکا پس از احتمال بازگشت ترامپ به کاخ سفید، بر این باور است که تقریباً هیچ اعتمادی در سطح استراتژیک بین دو طرف وجود ندارد و این دو کشور، هم رقیب و هم حریف و در برخی موارد حتی «دشمن» محسوب میشوند. اما در این رقابت تجاری، مشخص شد که این دو اقتصاد، پیوندی ناگسستنی با یکدیگر دارند.
به گفته وی، این درگیری با جنگ تعرفهای که توسط ترامپ آغاز شد، شکل گرفت. ترامپ به طور مداوم تعرفهها را افزایش داد، از نرخ ۵۰ درصد تا ۱۴۵ درصد، اما چین توانست به گونهای عمل کند که دولت ترامپ را «به طور کامل تحت فشار قرار دهد».
براون در ادامه گفت: «هیچ کشوری جرأت نکرد در برابر تصمیمات دولت ترامپ دست به تلافی بزند، گویی که همگان باید این اقدامات را بیصدا تحمل میکردند، اما چین چنین نکرد. دو کشور به مقابله به مثل پرداختند و تعرفهها را تا ۱۲۵ درصد افزایش دادند و عملاً تجارت میان آنها متوقف شد.»
«در نتیجه، ایالات متحده تسلیم شد، تسلیمی کامل. بنابراین آنها به ژنو رفتند و بسیاری از تعرفهها را لغو کردند.»
«با این حال، این بدترین بخش ماجرا نبود. بدترین قسمت، جنگ زنجیره تامین بود. ایالات متحده، تواناییهای چین را به شدت دستکم گرفت.»
براون خاطرنشان کرد که بنسونت، وزیر خزانهداری آمریکا، زمانی ادعا کرده بود که «ما کارتهای خوبی در دست داریم»، اما پس از آشکار شدن کارتها توسط دو کشور، مشخص شد که چین چندین کارت برنده در اختیار دارد که مهمترین آنها، کارت مواد معدنی کمیاب خاکی است.
چین اعلام کرد: «بسیار خب، ما صنعت دفاعی شما را تعطیل خواهیم کرد.» آنها واقعاً میتوانند این کار را انجام دهند، زیرا کنترل آهنرباهای دائمی در دست آنهاست.
ایالات متحده پاسخ داد: «بسیار خب، ما فروش موتورهای جت به چین را متوقف خواهیم کرد و کل پروژه هواپیمایی کشوری شما را مختل خواهیم کرد.»
چین مجدداً اعلام کرد: «بسیار خب، ما صنعت خودروسازی شما را تعطیل خواهیم کرد.»
در واقع، شرکت فورد به دلیل مشکلات مربوط به باتری، مجبور به تعطیلی یک کارخانه در میشیگان شد.
براون اظهار داشت که اگرچه ایالات متحده در حال حاضر سرمایهگذاری هنگفتی را برای ایجاد زنجیره تامین مواد معدنی کمیاب خاکی انجام میدهد، اما این فرآیند زمانبر است و نمیتوان آن را به سرعت حل کرد.
«چین به ناحق مورد انتقاد قرار گرفته است»
او معتقد است که ترامپ اکنون مشتاق دیدار با رئیس جمهور چین است و تمایل دارد به چین سفر کند و مذاکرات حضوری داشته باشد. ترامپ میخواهد «دو طرف بنشینند و همه مسائل را حل کنند.»
وی همچنین اشاره کرد که ایالات متحده به تنهایی نمیتواند با چین رقابت کند. بخشی از دلیل وضع تعرفه توسط ترامپ، بازگرداندن تولید به ایالات متحده بود، اما بدون چین، صنعتیسازی مجدد آمریکا امکانپذیر نیست. حتی اگر اپل بخواهد خط تولید خود را به ایالات متحده منتقل کند، باید تجهیزات و ماشینآلات چینی را با خود بیاورد.
«بنابراین، مسئله فقط مواد معدنی کمیاب خاکی نیست. چین یک غول تولیدی جهانی است. ایالات متحده ممکن است یک ابرقدرت مالی باشد، اما چین یک ابرقدرت تولیدی است. این امر، پایهای محکم برای توسعه فناوریهای آینده چین فراهم میکند و چین در بسیاری از زمینهها پیشتاز است.»
براون در مورد ابتکار «کمربند و جاده» چین، خاطرنشان کرد که چین بیش از حد و به ناحق مورد انتقاد قرار گرفته است. این انتقادات، با تحلیلهای برخی از کارشناسان هندی آغاز شد که به طور مداوم اصطلاحاتی مانند «دیپلماسی تله بدهی» را ترویج میکردند.
به گفته وی، اصطلاح «دیپلماسی تله بدهی» در واقع یک افسانه است. چین در حال ارائه کالاهای عمومی به جهان است، مانند فناوریهای پاک. در حالی که ایالات متحده از روند انتقال انرژی فاصله گرفته است. اگر شما در یک کشور آفریقایی، آمریکای لاتین یا خاورمیانه هستید و میخواهید به فناوریهای پاک دسترسی پیدا کنید، مطمئناً به سراغ چین خواهید رفت، اینطور نیست؟
«این مانند رقابت برای قلبها و ذهنها در دوران جنگ سرد است. چین در کشورهای در حال توسعه بسیار جلوتر از ایالات متحده است و این یک روند مهم است.»
«نظام چین به شکلی کارآمد عمل میکند»
براون در مورد رقابت فناوری بین چین و آمریکا، خاطرنشان کرد که بر اساس دادههای موسسه سیاست استراتژیک استرالیا (ASPI)، چین در ۴۷ تا ۵۱ فناوری که قرن بیست و یکم را رهبری خواهند کرد، پیشتاز است.
وی گفت که در زمینه هوش مصنوعی، تمام غولهای فناوری در سیلیکون ولی میلیاردها دلار در مدلهای زبانی بزرگ سرمایهگذاری میکنند، اما یک استارتآپ کوچک از هانگژو به نام DeepSeek ظهور کرده است.
براون گفت: «اولین واکنش آمریکاییها این بود: خدای من، آنها حتماً فناوری ما را دزدیدهاند. اما اینطور نیست. چین مهندسان زیادی دارد که دائماً در حال پیشرفت هستند. شرکتهای چینی در جذب فناوریهای جدید و به کارگیری فوری آنها در تولید بسیار خوب هستند.»
وی همچنین پیشبینی خود را در مورد رقابت آینده بین چین و آمریکا ارائه داد.
«من فکر میکنم در زمینه فناوری، هنوز همه چیز قابل رقابت است. ایالات متحده دارای بازارهای سرمایه عمیق و صنعت سرمایهگذاری جسورانه بینظیری است که پشتیبانی قوی از نوآوری ارائه میدهد و به ایالات متحده نفوذ و احترام جهانی میبخشد. در حالی که چین یک ابرقدرت تولیدی است، همانطور که قبلاً گفتیم. من فکر میکنم چین دقیقاً با تکیه بر همین پایه، اکنون شروع به توسعه فناوریهای خود کرده است.»
وی افزود: «ما در یک صنعت پس از دیگری دیدهایم، در یک حوزه پس از دیگری، چین یا در حال رسیدن به سطح ایالات متحده است، یا با آن برابری میکند و حتی در بسیاری از موارد، از آن پیشی گرفته است.»
«من قدرت ایالات متحده را دستکم نمیگیرم و توانایی نوآوری و هوش شرکتهای فناوری آمریکایی را نیز دستکم نمیگیرم، اما هرگز چالش ناشی از چین را دستکم نخواهم گرفت.»
براون گفت: «آنها بسیار، بسیار متمرکز هستند و نظام آنها به شکلی کارآمد عمل میکند.» در گذشته، برخی در این مورد قضاوت اشتباهی داشتند و تصور میکردند که اقتصاد سوسیالیستی بازار چین به سمت «فروپاشی» پیش خواهد رفت. چین با چالشهایی روبرو است، اما تواناییهای چین قابل ستایش است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 