استقرار نیروهای نظامی آمریکا در مرزهای ونزوئلا و اعلام وضعیت آماده‌باش نظامی توسط ونزوئلا؛ انتقاد شدید مادورو از «آن جناب»

نوشته‌ای از لیو بای، تحلیلگر
ترجمه مجله جنوب جهانی


در ادامه سیاست‌های دولت ترامپ که تحت تأثیر روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا و دیگر مشاوران کلیدی شکل گرفته، اخیراً نیروهای نظامی با بهانهٔ «مبارزه با مواد مخدر» به آب‌های نزدیک ونزوئلا اعزام شده‌اند و این امر تنش‌ها را به طرز چشمگیری افزایش داده است.

مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، در برنامهٔ تلویزیونی شب گذشته (۲۵ اوت) اعلام کرد که دستور اعزام نیروهای بیشتر برای تقویت امنیت مرزی با کلمبیا را صادر کرده است. وی همچنین به‌طور مشخص از روبیو انتقاد کرد و اظهار داشت که «رویکرد جنون‌آمیز و افراطی» او، دولت ترامپ را به بدترین وضعیت ممکن در منطقهٔ آمریکای لاتین سوق خواهد داد.

بر اساس گزارش روزنامهٔ «ساوت چاینا مورنینگ پست» چاپ هنگ‌کنگ، مادورو در برنامهٔ هفتگی تلویزیونی خود تأیید کرد که ۱۵ هزار نیروی «مجهز و آموزش‌دیده» را به استان‌های زولیا و تاچیرا، هم‌مرز با کلمبیا، اعزام کرده است.

وی افزود که ونزوئلا در خصوص تقویت امنیت مرزی، مذاکراتی را با وزارت دفاع کلمبیا آغاز کرده و امیدوار است این مذاکرات «به خوبی پیش رود». مادورو هشدار داد که اقدامات آمریکا ممکن است به شکستی تلخ تبدیل شود.

مادورو گفت: «متأسفانه، رویکرد جنون‌آمیز و افراطی آن جناب (با اشاره به روبیو)، ترامپ را به بدترین وضعیت در آمریکای لاتین و حوزهٔ کارائیب سوق خواهد داد. ما در این بحران پیروز خواهیم شد.» وی افزود که در روزهای اخیر، شهروندان ونزوئلا به صورت گسترده برای پیوستن به ارتش ثبت‌نام کرده‌اند. در حال حاضر، شبکهٔ تلویزیونی ملی ونزوئلا تبلیغاتی با شعار «همیشه آماده» پخش می‌کند.

دیوسدادو کابیو، وزیر کشور ونزوئلا، در نشست خبری ۲۵ اوت اعزام این نیروها به مرز را اعلام کرد و گفت: «در سال جاری، ۵۳ تن مواد مخدر کشف کرده‌ایم. ما واقعاً در حال مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر هستیم.» وی افزود که ونزوئلا برای «مبارزه با گروه‌های مجرمانه»، امنیت مرزی با کلمبیا را تقویت خواهد کرد و تعداد بیشتری هواپیما، پهپاد و کشتی به این منطقه اعزام خواهد شد.

روابط ترامپ و مادورو در دورهٔ اول ریاست‌جمهوری وی (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱) بسیار پرتنش بود. ترامپ در آن زمان اقدامات «فشار حداکثری» علیه مادورو از جمله پیشنهاد پاداش ۱۵ میلیون دلاری را آغاز کرد. با این حال، پس از آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری ترامپ در ۲۰ ژانویه، برخی کارشناسان انتظار داشتند که موضع ترامپ نسبت به مادورو ملایم‌تر شود.

در همین راستا، ترامپ فرستاده‌ای را به کاراکاس اعزام کرد تا امریکایی‌های بازداشت‌شده را آزاد کند و اخیراً ونزوئلا موافقت کرد تا پروازهای بازگردانده‌شده از آمریکا را بپذیرد. با این حال، دولت آمریکا همچنان اعلام می‌کند که قصد ندارد دولت مادورو را به رسمیت بشناسد.

در نیمهٔ دوم امسال، تنش‌ها مجدداً افزایش یافته است. مقامات آمریکایی چندین بار اعلام کرده‌اند که قاچاق فنتانیل و مواد مخدر «تهدید امنیت ملی» آمریکا محسوب می‌شود. روبیو در اواخر ژوئیه ادعا کرد که مادورو «در انتخابات دستکاری کرده» و با گروه‌های قاچاق در ارتباط است. وی در ۷ اوت افزود که با برچسب‌زدن گروه‌های قاچاقچی به عنوان سازمان‌های تروریستی، آمریکا می‌تواند از «سازمان‌های اطلاعاتی و وزارت دفاع» علیه آن‌ها استفاده کند.

در پی آن، پم باندی، دادستان کل آمریکا، در ۸ اوت ادعا کرد که مادورو در قاچاق مواد مخدر به آمریکا از طریق یک گروه مجرمانه موسوم به «کارتل خورشیدها» نقش دارد و پاداش برای دستگیری وی را به ۵۰ میلیون دلار افزایش داد. ونزوئلا این اقدام را «دخالت آشکار در امور داخلی» خواند و اعلام کرد که این اقدامات «بی‌پایه‌ترین تهمت در تاریخ» است.

ایوان خیل، وزیر امور خارجهٔ ونزوئلا، در فضای مجازی اعلام کرد که این اقدامات آمریکا «برای منحرف کردن توجه عمومی از پروندهٔ جفری اپستین» طراحی شده است. سیندی شینباوم، رئیس‌جمهور مکزیک، در ۸ اوت گفت که دولت مکزیک «هیچ شواهدی» مبنی بر ارتباط مادورو با کارتل سینالوآ ندارد.

لیوت، سخنگوی کاخ سفید، در ۱۹ اوت اعلام کرد که آمریکا سه کشتی جنگی حامل ۴۰۰۰ سرباز را به آب‌های کارائیب نزدیک ونزوئلا اعزام کرده است. بر اساس گزارش‌ها، این کشتی‌ها شامل «گریولی» (Gravely)، «جیسون دانهام» (Jason Dunham) و «سامپسون» (Sampson) هستند. همچنین، نیروی دریایی آمریکا حدود ۴۰۰۰ نیروی دریایی و تفنگدار دریایی را با چندین هواپیمای جاسوسی P-8، کشتی‌های جنگی و حداقل یک زیردریایی تهاجمی مستقر کرده است.

مادورو در ۱۸ اوت اعلام کرد که در پاسخ به «دروغ‌های بی‌اساس» آمریکا، یک «برنامهٔ ویژه» را آغاز خواهد کرد که شامل فعال‌سازی ۴.۵ میلیون نیروی مردمی و استفاده از «همهٔ سازوکارهای لازم» برای دفاع از حاکمیت ملی است. وی گفت: «ما باید در تمامی جبهه‌ها آماده باشیم تا در هر شرایطی، حاکمیت و صلح ملت پرستنده، صلح‌طلب و سخت‌کوش ونزوئلا را در برابر هرگونه تجاوز امپریالیستی آمریکا دفاع کنیم.»

در پاسخ به اعزام نیروهای آمریکا، مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ چین، اعلام کرد که چین «هرگونه اقدامی مغایر با منشور سازمان ملل و اصول حاکم بر آن، و تهدیدکنندهٔ حاکمیت و امنیت کشورهای دیگر را محکوم می‌کند.»

برنامهٔ تلویزیونی الجزیره پیش‌بینی کرده است که این اتهامات علیه مادورو، هدف سیاسی دیگری را دنبال می‌کند: «توجیه قانونی برای گسترش اختیارات اجرایی ترامپ». تحلیلگران معتقدند که ترامپ از «قانون مهاجران دشمن ۱۷۹۸» برای توجیه سیاست‌های اخراج گسترده استفاده می‌کند. این قانون که ریشه در تهدید جنگ با فرانسه دارد، تنها سه بار در تاریخ به کار رفته است.