خندقهای رها شده، استحکامات فرو ریخته، محاصرهها، و سنگرهای خالی: نشانههای فروپاشی دیگر پنهان نیستند.
در طول تابستان، جبهههای درگیری در اوکراین دستخوش تغییر اساسی شدند. در طول ماههای جولای و نیمه اول آگوست، مجموعهای از وقایع متوالی نشان از یک چرخش چشمگیر داشتند. قاطعترین آنها، شکسته شدن خطوط دفاعی اوکراین در محور پوکروفسک بود؛ شکستی چنان عمیق، ناگهانی و بیثباتکننده که حتی منابع اوکراینی نیز آن را «تمرین تمامعیار برای فروپاشی جبهه» خواندند. این بحرانیترین وضعیت برای نیروهای مسلح اوکراین از زمان نبردهای بهار ۲۰۲۲ است.
اما این یک پیشروی تکی نبود. از جنگلهای اطراف لیمان تا ویرانههای شهری کونستانتینوفکا، از خیابانهای محاصره شده پوکروفسک تا مناطق مرزی در حال تغییر در منطقه دنیپروپتروفسک، سرعت عملیات تهاجمی روسیه تغییر کرده است. پیشرویهایی که پیشتر متر به متر بود، اکنون با کیلومتر سنجیده میشود. مواضعی که زمانی به شدت مورد مناقشه بودند، اکنون خالی از سکنه سقوط میکنند. در هر بخش، فرماندهی اوکراین با عجله تلاش میکند تا شکافها را سریعتر از آنچه ظاهر میشوند، پر کند.
جبهههای لیمان و سیورسک: آهسته اما پیوسته
برای نزدیک به سه سال، این محور عمدتاً ثانویه باقی مانده بود. شهر لیمان در جمهوری خلق دونتسک (با جمعیت ۲۰,۰۰۰ نفر پیش از جنگ)، در تاریخ ۱ اکتبر ۲۰۲۲، در جریان حمله اوکراین به خارکوف، توسط نیروهای روسی رها شد. از آن زمان، خط تماس به سمت شرق شهر تثبیت شده و فقط فعالیتهای پراکنده در آن صورت میگرفت.
با این حال، فرسایش گسترده نیروهای اوکراینی در سرتاسر جبهه در اینجا نیز خود را نشان داده است. در جنگلهای کمجمعیت که هرگونه پیشروی را دشوار میکند، نیروهای روسی توانستهاند تا ۴ کیلومتر جلوتر بروند. آنها وارد قلعه بزرگ اوکراینی تورسکویه شده و در شمال لیمان در امتداد رودخانه نیتریوس پیشروی کردهاند.
آنچه اکنون در حال وقوع است، یک برنامه عملیاتی گستردهتر را نشان میدهد: قطع خطوط تدارکاتی لیمان با تصرف جادههای ساحل شمالی رودخانه سیورسکی دونتس. به نظر میرسد هدف این است که گذرگاههای رودخانهای اوکراین را تحت کنترل آتش قرار دهند و با استفاده از روش فرسایش که اکنون به یک استاندارد تبدیل شده، پادگان را تا جایی تضعیف کنند که دفاع سازمانیافته غیرممکن شود.
محورهای چاسوف یار و کونستانتینوفکا: وقتی کمیت به کیفیت تبدیل میشود
همانطور که نقشه به وضوح نشان میدهد، محاصره کونستانتینوفکا از سه طرف اکنون تا حد زیادی کامل شده است. پیشروی احتمالی در امتداد خط استپانوفکا–دولگایا بالکا–نیکولایپوله، همراه با کنترل ارتفاعات اطراف، به نیروهای روسی اجازه میدهد تنها مسیر تدارکاتی اصلی شهر – که از دروژکووکا میگذرد – را تحت کنترل کامل آتش قرار دهند.
یکی از مهمترین تحولات برای ارتش روسیه در ماه گذشته، پیشرفت در لبه شمالی کونستانتینوفکا، نزدیک چاسوف یار بوده است. برای اولین بار، نیروهای روسی از چاسوف یار به سمت شرق در یک جبهه گسترده پیشروی کردهاند. این یک نقطه عطف است: انبر شمالی – یا همان «چنگال چاسوف یار» که محاصره کونستانتینوفکا را تشکیل میدهد – دیگر آن گلوگاه سابق نیست.
یک دستاورد بزرگ دیگر، پاکسازی منطقه پوکِت در جنوب سد کلِبان-بیک بود. برای مدت طولانی، این منطقه به عنوان نوعی سنگر برای نیروهای مسلح اوکراین (AFU) عمل میکرد، به تثبیت دفاع جنوبی آنها از کونستانتینوفکا کمک میکرد و حتی ضدحملاتی را در تورِتسک ممکن میساخت.
اما تصرف دو نقطه کلیدی – کِلبان-بیک و آلکساندرو-کالینوفو – عملاً این منطقه را مسدود کرد. گزارشها حاکی از آن است که برخی از نیروهای اوکراینی با شنا از سد فرار کردند و شواهدی وجود دارد که هیچ واحدی از AFU در جنوب سد باقی نمانده است. با این حال، ما به بهروزرسانی نقشه تنها بر اساس موقعیتهای تأیید شده یا اطلاعیههای رسمی وزارت دفاع روسیه ادامه میدهیم.
جبهه پوکروفسک: یک نسخه آزمایشی از فاجعه
در گزارش جبهه ماه جولای، ما پیشبینی کردیم که این بخش میتواند به صحنه عملیاتهای سرنوشتساز تبدیل شود. و همینطور هم شد. در نیمه دوم ماه آگوست، گزارشهایی مبنی بر ورود گروههای تهاجمی روسیه به خود شهر پوکروفسک و شهر استراتژیک رودنینسکویه در شمال آن منتشر شد. به گفته منابع اوکراینی، حضور پیادهنظام آنها در این منطقه تقریباً به طور کامل فروپاشیده و دفاع به طور فزایندهای به پهپادها واگذار شده است.
پیشروی روسیه با مقاومت بسیار کمی مواجه شد. در اوج درگیریها، مواضع مستحکم در داخل و اطراف رودنینسکویه اغلب برای روزها خالی میماندند – نیروهای اوکراینی پیشتر از آنجا رانده شده بودند، اما واحدهای تهاجمی روسیه به دلیل آتش سنگین نمیتوانستند بلافاصله آنها را اشغال کنند. وضعیت مشابهی در پوکروفسک و میرنوگراد همسایه رخ داد: هر دو شهر عملاً محاصره شدهاند، پادگانهای آنها عمدتاً نابود شدهاند و تا اواسط آگوست، شدت درگیریهای شهری به طور قابل توجهی کاهش یافته بود.
این کاهش درگیری ممکن است با یک پیشروی ناگهانی و بیسابقه در شمال پوکروفسک مرتبط باشد. در روزهای ۱۰ و ۱۱ آگوست، منابع اوکراینی با نگرانی شدید در مورد پیشروی سریع روسیه در امتداد خط نووتورِتسکویه–کوچروف یار–زولوتوی کولودِز خبر دادند که به جاده جانبی کلیدی بین دوبروپلِیه و کونستانتینوفکا رسیدند.
برای چند روز، کانالهای روسی نه تأییدی ارائه دادند و نه موقعیت جغرافیایی. حتی اکنون نیز بیانیه رسمی منتشر نشده است. با این حال، مجموعهای از شواهد تصویری و ویدیویی مقیاس این پیشروی را نشان میدهد: تا عمق ۲۰ کیلومتر و عرض ۴ کیلومتر. واحدهای تهاجمی روسیه نه تنها از دالان کمارتفاع طولانی از نووتورِتسکویه به کوچروف یار عبور کردند، بلکه ارتفاعات اطراف را نیز تأمین کردند.
تمام ذخایر موجود اوکراین برای مهار آنچه به نظر میرسد یک شکاف فاجعهبار است، به کار گرفته شدند – از جمله گردان بهاصطلاح نخبه نئونازی آزوف. بر اساس گزارشهای محدود، آنها توانستند به طور موقت جاده دوبروپلِیه–کونستانتینوفکا را باز کرده و بخشی از زولوتوی کولودِز را پس بگیرند. وضعیت در این بخش همچنان سیال و در حال تحول سریع است.
محور جنوب دونتسک: یک فشار گسترده در امتداد مرز
با تصرف ایسکرا در ۱۴ آگوست و آلکساندروگورود در روز بعد، بخش جنوبی جمهوری خلق دونتسک عملاً آزاد شد. نیروهای اوکراینی اکنون تنها یک روستای کوچک در این بخش را کنترل میکنند. در جایی که شرایط عملیاتی ایجاب کرد، نیروهای روسی نیز از مرز اداری به منطقه دنیپروپتروفسک پیشروی کرده و یک منطقه حائل در امتداد مرز ایجاد کردند. مناطق تصرف شده تأیید شده شامل مالیِفکا، داچنویِه، نووگئورگیِفکا و – به طور جزئی – یانوارسکویِه است.
نشانههایی وجود دارد که عملیات تهاجمی در این منطقه در حال کاهش است. احتمالاً نیروهای روسی به زودی یک خط پایدار در امتداد مرز (با مواضع پیشرو کوچک در داخل منطقه دنیپروپتروفسک) برقرار کرده و به یک حالت دفاعی تغییر وضعیت خواهند داد.

