منتشر شده در مانتلی‌ریویو
ترجمه مجله جنوب جهانی

سال ۲۰۲۵ است. در عصر اینترنت، دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند وانمود کند که از اقدامات گذشته، حال و آیندهٔ اسرائیل بی‌خبر است. بر همگان آشکار است که دولت‌های بایدن و ترامپ با حمایت خود، این فجایع هولناک را رقم زده‌اند.
اما برای کسانی که به دنبال درکی عمیق‌تر هستند یا می‌خواهند منابعی برای آگاه کردن دیگران داشته باشند، مستندهای مهمی برای روشنگری در دسترس هستند.
یکی از این آثار، «چه کسی شیرین را کشت؟» نام دارد که اخیراً در باشگاه ملی مطبوعات به نمایش درآمد. این فیلم به ماجرای ترور شیرین ابوعاقله، روزنامه‌نگار مشهور فلسطینی-آمریکایی شبکه الجزیره، می‌پردازد. او در سال ۲۰۲۲، در حالی که جلیقهٔ آبی خبرنگاری به تن داشت و هویتش کاملاً مشخص بود، از پشت سر هدف گلولهٔ یک تک‌تیرانداز اسرائیلی قرار گرفت و کشته شد؛ تهیه‌کننده‌اش نیز مجروح شد.

اسرائیل در ابتدا با ادعاهای بی‌اساس، مرگ او را به تیراندازی نیروهای فلسطینی نسبت داد. اما پس از اینکه این توضیحات بی‌اعتبار شدند، از معرفی واحد مسئول سرباز زد و حتی درخواست دولت بایدن برای دسترسی به اطلاعات را رد کرد. همچنین، هیچ‌گونه تغییری در قوانین درگیری نپذیرفت که می‌توانست در آینده از جان افراد بی‌گناه محافظت کند. خانواده، همکاران و بسیاری از مردم خاورمیانه که ابوعاقله را منبعی قابل اعتماد برای درک رویدادهای اطرافشان می‌دانستند، به شدت خواستار شناسایی عاملان بودند.

سالن رقص باشگاه مطبوعات مملو از تماشاگرانی بود که اغلب از عموم مردم بودند و برای دیدن این فیلم ۴۰ دقیقه‌ای و جلسهٔ پرسش‌وپاسخ پس از آن بلیت خریده بودند. این مستند توسط «زتئو»، یک رسانهٔ خبری به مدیریت مهدی حسن، تولید شده است. تحقیق این مستند، که همچون یک داستان کارآگاهی پیش می‌رود، توسط دیون نیسنباوم، روزنامه‌نگاری با سابقهٔ کار در خاورمیانه و افغانستان، هدایت شد.

تیم تحقیقاتی ثابت کرد که اسرائیل از همان ابتدا می‌دانسته سربازانش مسئول این جنایت هستند. ارزیابی‌های اولیهٔ آمریکا نشان داد که تیراندازی عمدی بوده و تیرانداز می‌تواند در یک دادگاه آمریکایی به جرم قتل محاکمه شود. با این حال، دولت بایدن بعداً موضع خود را تغییر داد و نتیجه گرفت که دلیلی برای عمدی بودن قتل وجود ندارد و آن را «شرایط غم‌انگیز» نامید.

تیم نیسنباوم مدعی است که تیرانداز را شناسایی کرده‌اند، از جمله با استناد به اظهارات یک مقام ناشناس اسرائیلی و سربازان ارتش اسرائیل. با این وجود، هیچ‌کس مجازات نشد. تیرانداز ادعایی، آلون اسکاگیو ۲۰ ساله، به عنوان کاپیتان در واحد دیگری منصوب شد و بعدها در جنگ کشته شد. برخی سربازان که از عدم شناسایی اسکاگیو خشمگین بودند، از عکس‌های ابوعاقله برای تمرین تیراندازی استفاده می‌کردند.

بی‌تفاوتی دولت بایدن در قبال این پرونده و ناتوانی در زیر سؤال بردن مصونیت اسرائیل، پیامد سنگینی داشت. این رویکرد به اسرائیل این پیام را داد که می‌تواند خبرنگاران را بدون نگرانی هدف قرار دهد تا از پوشش خبری اقداماتش جلوگیری کند. از آن زمان تاکنون، بیش از ۲۰۰ نفر از کارکنان رسانه کشته شده‌اند که بسیاری از آن‌ها به همراه اعضای خانواده‌شان به قتل رسیده‌اند.
حمایت بی‌قید و شرط دولت بایدن از جنایت اسرائیل یکی از نکات کلیدی این فیلم است. حسن امیدوار است که بایدن به دلیل کوتاهی در این پرونده، هزینهٔ سیاسی آن را بپردازد. سناتور کریس ون هولن (دموکرات-مریلند) نیز با ارسال ویدئویی اعلام کرد مصونیتی که اسرائیل پس از قتل ابوعاقله از آن برخوردار شد، احتمالاً راه را برای کشتار دست‌کم شش شهروند آمریکایی و دیگر غیرنظامیان هموار کرده است.

در یکی از لحظات تکان‌دهنده، یک سرهنگ اسرائیلی در توییتی نوشت: «پوشیدن جلیقه‌ای که روی آن نوشته شده ‹مطبوعات’، یک تروریست را به روزنامه‌نگار تبدیل نمی‌کند.» نویسندهٔ این مقاله ابراز شگفتی می‌کند که این طرز فکر مشابه را از برخی خبرنگاران آمریکایی نیز شنیده که از آن‌ها خواسته شده بود از روزنامه‌نگاران فلسطینی حمایت کنند.

پیش‌نمایش فیلم «چه کسی شیرین را کشت؟» در اینجا قابل مشاهده است.
پایگاه دادهٔ عظیمی از مستندها دربارهٔ فلسطینیان و وضعیت تأسف‌بار آن‌ها را می‌توانید در سایت Palestinecinema.com بیابید. بسیاری از این فیلم‌ها کوتاه اما تأثیرگذار هستند و در دو دههٔ اخیر تولید شده‌اند. گاهی اوقات، فیلم‌های کوتاه گزینهٔ مناسب‌تری هستند؛ زیرا در حالی که فیلم‌های طولانی‌تر نیز مؤثر هستند، حجم عظیم بی‌عدالتی که در طول دهه‌ها انباشته شده، ممکن است انسان را از پا درآورد. یکی از این آثار کوتاه، «تاریخچهٔ متحرک کوتاه از مسئلهٔ فلسطین» نام دارد که تنها چهار دقیقه طول می‌کشد اما ارزش دیدن دارد. این فیلم که توسط کمیتهٔ حقوق فلسطینیان سازمان ملل تهیه شده و در یوتیوب موجود است، پاسخی کوبنده به کسانی است که به طور بی‌شرمانه انکار می‌کنند فلسطینی‌ها یک ملت واقعی هستند یا اینکه اشغالی در کار است.

یکی از افرادی که ذهن را به خود مشغول می‌کند، مایک هاکابی، سفیر سابق آمریکا در اسرائیل است. این کشیش انجیلی، دهه‌هاست که گردشگران مسیحی را به شهرک‌های اسرائیلی می‌برد. اخیراً، هاکابی از گزارش‌های آزار و اذیت مسیحیان و حملات آتش‌سوزی به یک کلیسای باستانی نزدیک اورشلیم ابراز حیرت کرده است. او همچنین از مرگ وحشیانهٔ یک شهروند آمریکایی به دست شهرک‌نشینان کرانهٔ باختری ابراز ناراحتی کرده است. شاید یک روز هم او به راه راست هدایت شود.

اما نه! هاکابی اخیراً ایرلندی‌ها را پس از بررسی قانون ممنوعیت واردات کالاهای شهرک‌های غیرقانونی توسط ایرلند، با گفتن «هوشیار شوید» و پرسیدن اینکه آیا «در یک خمرهٔ گینس افتاده‌اید» خشمگین کرد.
از جمله فیلم‌های انیمیشنی که تماشای آن برای هاکابی مفید است، فیلمی است که در سال ۲۰۲۲ توسط یک سازمان حقوق بشری در کرانهٔ باختری تولید شده و در AlHaq.org و یوتیوب قابل مشاهده است. این فیلم ۹ دقیقه‌ای با عنوان «رژیم آپارتاید استعماری شهرک‌نشینان اسرائیل: جداسازی مردم فلسطین»، به طور خلاصه تاریخچهٔ آپارتاید اسرائیل را توضیح می‌دهد.

یک افشاگری بزرگ دربارهٔ تهدید بدافزارهای جاسوسی اسرائیلی برای حریم خصوصی، از جمله در آمریکا و ده‌ها کشور دیگر، از طریق مستند «تحت نظر» (Surveilled) محصول ۲۰۲۴ شبکهٔ HBO، به کارگردانی رونان فارو، به دست آمد. این مستند به دقت محصول گروه NSO به نام پگاسوس را بررسی می‌کند که می‌تواند تلفن همراه را به «یک جاسوس در جیب شما» تبدیل کند. این فیلم همچنین نمونه‌ای دیگر از فلسطین را به عنوان زمین آزمایش برای این فناوری‌ها نشان می‌دهد.

این آزمایش‌ها فقط به شرکت‌های اسرائیلی محدود نمی‌شود. بر اساس گزارش مرکز منابع کسب‌وکار و حقوق بشر، شرکت‌های آمریکایی مانند گوگل، متا و مایکروسافت نیز در حال بررسی هوش مصنوعی و سایر قابلیت‌های فنی در هماهنگی با اسرائیل هستند. این شرکت‌ها به سرعت کارکنانی را که به همکاری با اسرائیل اعتراض می‌کنند، مجازات یا اخراج می‌کنند.
جیمز بامفورد، کارشناس اطلاعاتی، در نشریهٔ «نیشن» دربارهٔ شرکت پالانتیر تکنولوژیز نوشته است که قابلیت‌های هدف‌گیری قدرتمندی را ارائه می‌دهد. او می‌گوید شرکت‌های فناوری آمریکایی هوش مصنوعی‌ای را در اختیار اسرائیل قرار داده‌اند که هزاران فلسطینی، و اغلب خانواده‌هایشان، را هدف قرار داده و به قتل می‌رساند. بسیاری از این اهداف حتی شبه‌نظامیان نیستند، بلکه ستون‌های فرهنگی جامعه محسوب می‌شوند؛ حتی شاعران. این‌گونه است که فرهنگ محو می‌شود.

فیلم فارو که به عمق پگاسوس می‌پردازد، نقطهٔ شروعی عالی برای درک این موضوع است که چگونه شرکت‌های فناوری در حال تحقق بخشیدن به کابوس‌های اورول هستند. اگر به HBO دسترسی ندارید، DemocracyNow.org بخش‌های برجسته‌ای دربارهٔ «تحت نظر» دارد.
برای کسانی که از شنیدن مقدمهٔ اجباری مبنی بر اینکه کشتار پیش رو در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد خسته شده‌اند، مستند «غزه برای آزادی می‌جنگد» ساختهٔ ابی مارتین در سال ۲۰۱۹، اطلاعات بسیار ارزشمندی ارائه می‌دهد. این فیلم که در یوتیوب موجود است، با استفاده از تصاویر آرشیوی، وقایع رخ‌داده در جریان تظاهرات مسالمت‌آمیز راهپیمایی بزرگ بازگشت را بررسی می‌کند. در این راهپیمایی، ۲۰۰ غیرنظامی غیرمسلح کشته و بسیاری دیگر معلول شدند. پزشکان بدون مرز اعلام کرده‌اند که در یک دورهٔ ۶۳۶ روزه از مارس ۲۰۱۸، بیش از ۳۵,۶۰۰ معترض در این تظاهرات‌های هفتگی در کنار حصاری که فلسطینیان را در غزه محصور کرده، مجروح شده‌اند. اغلب این افراد با گلوله‌های شکننده‌ٔ استخوان هدف قرار می‌گرفتند تا بدترین و طولانی‌ترین جراحات ممکن را متحمل شوند.
فساد خوشحال‌کنندهٔ عبارت اسرائیلی «چمن‌زنی» – که کدی برای ترور فلسطینیان است – به وضوح به نمایش گذاشته شد. هدف قرار دادن امدادگران، خبرنگاران و کودکان توسط تک‌تیراندازهای اسرائیلی، پیش‌درآمدی بود برای فاجعه‌ای که هر کسی که در بی‌خبری به سر نمی‌برد، می‌بیند که اکنون به وقوع پیوسته است.

اگر کسی در اینترنت به دنبال چنین فیلم‌هایی بگردد، به سرعت با اتهاماتی مبنی بر مغرضانه بودن و حمایت از تروریسم مواجه خواهد شد. چنین ادعاهایی به خوبی نشان‌دهندهٔ ماشین روابط عمومی اسرائیل است که تلاش می‌کند منتقدان اشغال و سرکوب فلسطینیان را از بین ببرد. اما تصاویر این فیلم‌ها ضدگلوله هستند.

فیلم ۱۴ دقیقه‌ای «اتاق انتظار» نیز که به همین موضوع مربوط است، سرگذشت سه نفر از مجروحان آن تظاهرات و تأثیر آن بر زندگی‌شان را روایت می‌کند. این فیلم در سایت پزشکان بدون مرز (msf.org) موجود است؛ سازمانی که در بیش از ۷۰ کشور برای نجات جان و کاهش رنج انسان‌ها در بحران‌ها فعالیت می‌کند.
یک فیلم جدیدتر نیز به بررسی حملات به کادر پزشکی می‌پردازد. غزه: پزشکان تحت حمله، یک پروژهٔ بی‌بی‌سی بود که این شبکه نمایش آن را لغو کرد و با محکومیت گسترده‌ای روبه‌رو شد. بی‌دلیل نیست که سال گذشته، بیش از ۲۳۰ نفر از اعضای صنعت رسانهٔ بریتانیا، از جمله ۱۰۰ نفر از کارکنان بی‌بی‌سی، نامه‌ای را امضا کردند که بی‌بی‌سی را به جانبداری از اسرائیل در پوشش اخبار و فقدان روزنامه‌نگاری منصفانه و دقیق در غزه متهم می‌کرد.

تریلر پنج و نیم دقیقه‌ای این فیلم که در zeteo.com قابل مشاهده است، با قتل ۱۵ پزشک در یک عملیات نجات آغاز می‌شود. سربازان ارتش اسرائیل متعاقباً آن‌ها را به همراه وسایل نقلیه‌شان در یک گور جمعی دفن کردند. پس از کشف گور، تلفن همراه یکی از پزشکان کشته‌شده که در حال فیلمبرداری از عملیات بود، دروغین بودن توضیحات اسرائیل دربارهٔ مرگ آن‌ها را اثبات کرد.

این فیلم، خشونت علیه کادر پزشکی را – که نقض قوانین بین‌المللی است – با پایداری آن‌ها در تلاش برای ارائهٔ خدمات درمانی در شرایط غیرممکن مقایسه می‌کند، در حالی که مراکز پزشکی بمباران می‌شوند و اسرائیل به طور سازمان‌یافته غزه را از تخصص و آموزش پزشکی محروم می‌کند. شرکت رسانه‌ای زتئو این فیلم را خریداری کرده است. متأسفانه، این فیلم فقط برای مشترکین، به عنوان انگیزه‌ای برای عضویت، در دسترس است. با توجه به تأثیر قدرتمند و زمان‌بندی حیاتی این فیلم، که در شرایط شیوع سوءتغذیه و گرسنگی در غزه و ضعف پزشکان از گرسنگی و خستگی منتشر شده، انتشار رایگان آن توسط زتئو یک خدمت عمومی خواهد بود. بینندگان می‌توانند آن را به طور گسترده در سراسر جهان، از جمله برای اعضای کنگره، به اشتراک بگذارند. این فیلم ممکن است حتی ذهن‌های سرسخت را نیز تغییر دهد. نیاز به این کار فوری است.
موضوع حملات سازمان‌یافته به کادر و تأسیسات پزشکی را می‌توان در DemocracyNow.org دنبال کرد، جایی که مصاحبه‌های متعدد با پزشکان حاضر در غزه و کادر پزشکی داوطلب از خارج در دسترس است. اخلاق و شجاعت آن‌ها خیره‌کننده است. شهادت انکارناپذیر آن‌ها که اثبات می‌کند سربازان ارتش اسرائیل عمداً و به طور مکرر کودکان و نوزادان را در سر هدف قرار می‌دهند، لکه‌ای است که حامیان اسرائیل هرگز نمی‌توانند آن را پاک کنند.
از ذهنیت شهرک‌نشینان مهاجمی که در شهرک‌های غیرقانونی زندگی می‌کنند، چه می‌توان فهمید؟ آن‌ها نه تنها ادعا می‌کنند، بلکه با تمام وجود باور دارند که «سند ملکی الهی» برای این سرزمین دارند؛ سندی به محکمی الواح موسی.
لوئیس ترو، مستندساز بریتانیایی-آمریکایی که ده‌ها مستند برای بی‌بی‌سی ساخته و جوایز بسیاری کسب کرده است، زمان زیادی را صرف آشنایی با این شهرک‌نشینان ملی‌گرای مذهبی کرده است، از جمله با دانیلا وایس، «مادرخوانده» این جنبش. ترو همچنین با فلسطینیان وقت می‌گذراند و می‌آموزد که چگونه زندگی آن‌ها تحت تأثیر ورود شهرک‌نشینان به جوامعشان قرار گرفته است.
فیلم جدید او، «شهرک‌نشینان»، در وب‌سایت FilmsforAction.org قابل مشاهده است، همان‌طور که فیلم ۲۰۱۱ او، «صهیونیست‌های افراطی» نیز در این سایت موجود است. دیدن اینکه چگونه این شهرک‌نشینان خود را در یک اتاق پژواک مذهبی محاصره کرده‌اند که توجیهات غیرقابل دفاع را تقویت می‌کند، شگفت‌انگیز است. غیرانسانی کردن کسانی که به زمینشان طمع دارند، یک بلوک ساختمانی ضروری برای این اتاق است.
فیلم دیگری که در این زمینه کاوش می‌کند، «شهرک‌نشینان» (درون شهرک‌های یهودی) محصول ۲۰۱۶ به کارگردانی شیمون دوتان، مستندساز اسرائیلی، است که به بررسی زندگی شهرک‌نشینان مذهبی و سکولار می‌پردازد. این فیلم نیز در Films for Action و در کنار ده‌ها فیلم دیگر که جنبه‌های متنوعی از زندگی مردم منطقه و همچنین افرادی را که در آمریکا تحت تأثیر قرار گرفته‌اند، نشان می‌دهد، در دسترس است.
نمونه‌ای از مورد اخیر، فیلم «سانسور فلسطین متا» است که دربارهٔ سانسور محتوای حامی فلسطین و ارعاب کارکنان متا به دلیل روابط این شرکت عظیم رسانه‌ای با اسرائیل است.
این نوع روابط توسط بسیاری از شرکت‌هایی که از تخریب فلسطینیان سود می‌برند، در مصاحبه‌ای با گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل برای سرزمین‌های اشغالی فلسطین، فرانچسکا آلبانیز، بررسی شده است. پس از انتشار گزارش اخیر او دربارهٔ سازوکار اقتصادی که به پیشبرد ظلم کمک می‌کند، او توسط دولت ترامپ تحریم شد.
فیلم «درون فلسطین اشغالی» نیز دیدگاه‌های ترکیبی «کهنه‌سربازان برای صلح»، فعالان آمریکایی و یک خلبان سابق هلیکوپتر بلک‌هاوک نیروی هوایی اسرائیل را ارائه می‌دهد. این فیلم نیز در FilmsforAction.org موجود است و شرایط غیرممکن فلسطینیان تحت اشغال اسرائیل را به تصویر می‌کشد.
آنچه اسرائیل انجام می‌دهد، نه تنها فاجعه‌ای است که دولت آمریکا در مسیر تبدیل شدن به یک کشور مطرود، آن را ممکن می‌سازد، بلکه آسیبی است که به جامعهٔ آمریکا نیز وارد می‌کند. «گزارش کریس هجز» که در سایت‌های متعددی از جمله Scheerpost.com در دسترس است، اغلب این مسائل را در مقابل دوربین باز می‌کند. اخیراً، هجز با دکتر مائورا فینکلشتاین، دانشگاهی‌ای که به دلیل دفاع از فلسطینیان اخراج شد، دربارهٔ «پایان آزادی آکادمیک» بحث کرد. منتقدان او را با لقب توهین‌آمیز «یهودی خودمتنفر» مورد حمله قرار دادند.
چنین گزارش‌های ویدئویی برای تکمیل بحث در مورد مستندهای مربوط به فلسطینیان بسیار حیاتی هستند. اگرچه سطح این وحشی‌گری اسرائیل به طور گسترده در آمریکا آشکار نیست، اما حقوق و آزادی‌های آکادمیک ما مورد حمله قرار گرفته و مشاغل افراد به خطر افتاده است. این وضعیت از آنچه آمریکا به اسرائیل اجازه می‌دهد انجام دهد، جدایی‌ناپذیر است؛ چرا که اسرائیل برای سرکوب نظارت عمومی و نابودی منتقدانش انگیزه می‌گیرد.
و البته، «سرزمین دیگری نیست»، مستند مشترک فلسطینی-اسرائیلی محصول ۲۰۲۴، آوارگی اجباری فلسطینیان در منطقهٔ مسافر یطا در کرانهٔ باختری را پس از اعلام آن به عنوان «منطقهٔ تیراندازی» توسط اسرائیل نشان می‌دهد. این فیلم برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین فیلم مستند بلند شد، اما هنوز نتوانسته در آمریکای شمالی توزیع‌کننده‌ای پیدا کند.
در ۲۴ مارس، حمدان بلال، یکی از کارگردانان فلسطینی این فیلم، به شدت توسط شهرک‌نشینان کرانهٔ باختری مورد ضرب و شتم قرار گرفت و هیچ‌کس مجازات نشد. در ۲۸ ژوئیه، عوده حثالیین، مشاور فلسطینی فیلم، توسط ینون لوی، یک شهرک‌نشین اسرائیلی، به ضرب گلوله کشته شد. لوی تا زمانی که ترامپ تحریم‌ها را لغو کرد، به دلیل حملات خشونت‌آمیز علیه فلسطینیان تحت تحریم‌های آمریکا بود و او نیز مجازات نشد.
کاوش در این آثار مستند، بینشی عمیق در مورد زوال اخلاقی آمریکا ارائه می‌دهد؛ نه تنها برای خود آمریکا، بلکه برای کاهش استانداردهای اخلاقی در سراسر جهان. اگر آمریکایی‌ها نتوانند آنچه را که با حمایت خود در اسرائیل امکان‌پذیر می‌سازند، درک کرده و متوقف کنند، بازتاب‌های این فجایع مانند ارواح، آن‌ها را رها نخواهد کرد.

رویتان را برنگردانید.

اسکیپ کالتنهایزر یک نویسندهٔ ساکن واشنگتن دی‌سی است که برای طیف گسترده‌ای از نشریات داخلی و خارجی در موضوعات مختلفی از جمله سیاست، حقوق، تجارت، فرهنگ و سفر می‌نویسد. نوشته‌های او گاهی به بررسی ناکارآمدی‌های واشنگتن و راه‌های اصلاح آن می‌پردازد.