هند و چین: شگفت‌انگیز و امیدوار به گسترش همکاری‌ها از طریق مکمل بودن مزیت‌ها

در


ترجمه مجله جنوب جهانی


رسانه‌های هند بر از سرگیری روابط چین و هند متمرکز شده‌اند: شگفت‌انگیز و امیدوار به گسترش همکاری‌ها از طریق مکمل بودن مزیت‌ها

به گزارش ناظر، وانگ کای: نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، از ۳۱ اوت تا ۱ سپتامبر، پس از ۷ سال بار دیگر از چین دیدار کرد و در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین شرکت کرد.

رسانه‌های هندی با ابراز توجه فراوان به این سفر مودی، ارزیابی‌های مثبتی از روابط چین و هند ارائه کردند و عناوینی همچون «گامی مهم در روابط هند و چین» و «از سرگیری روابط هند و چین شگفت‌انگیز است» را به کار بردند. برخی تحلیل‌ها حاکی از آن است که در بحبوحه وخامت روابط آمریکا و هند، دیدار رهبران دو کشور، فضای مانور بیشتری را برای هند در یک چشم‌انداز ژئوپلیتیکی به سرعت در حال تغییر فراهم می‌کند.

شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین، ظهر ۳۱ اوت ۲۰۲۵ در تالار پذیرایی تیانجین، با نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند که برای شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای ۲۰۲۵ به چین آمده بود، دیدار کرد.

مودی اظهار داشت که هند و چین شریک هستند نه رقیب، و اشتراکات بسیار بیشتر از اختلافات است. هند مایل است از منظری بلندمدت به روابط دوجانبه نگاه کرده و آن را توسعه دهد.

به گزارش تایمز آو ایندیا، وزارت امور خارجه هند در بیانیه‌ای در ۳۱ اوت اعلام کرد: «حفظ روابط و همکاری‌های پایدار بر اساس احترام متقابل، منافع متقابل، و درک متقابل بین هند و چین و ۲.۸ میلیارد نفر جمعیت آن‌ها، برای توسعه و پیشرفت هر دو کشور ضروری است و به ایجاد یک جهان چندقطبی و یک آسیای چندقطبی منطبق با روندهای قرن بیست و یکم کمک می‌کند.»

روزنامه «The Statesman» هند در مقاله‌ای در ۳۱ اوت با عنوان «یخ روابط هند و چین در حال آب شدن است» نوشت که سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، نشان‌دهنده گامی مهم در بازسازی روابط هند و چین است.

این مقاله خاطرنشان کرد که دیدار رهبران چین و هند، مسیر مثبتی را برای روابط دو کشور ترسیم کرد و دو طرف توافق کردند که برای ایجاد روابطی پایدار، مشارکتی و آینده‌نگر با یکدیگر همکاری کنند. اجماع حاصل شده در طول این دیدار می‌تواند راه را برای تقویت همکاری‌های اقتصادی و بهبود مدیریت مرزی هموار کند و به نفع مردم هر دو کشور باشد.

بسیاری از رسانه‌های هندی به این نکته توجه داشتند که مودی در ۱ سپتامبر تصاویری از تعاملات خود با رهبران چین و روسیه در جریان اجلاس سازمان همکاری شانگهای در تیانجین را در رسانه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشت.

هندوستان تایمز در ۱ سپتامبر، مقاله‌ای تحلیلی از شیام ساران، معاون سابق وزیر امور خارجه هند، منتشر کرد و خاطرنشان کرد که در پس‌زمینه وخامت مستمر روابط آمریکا و هند، تعامل هند با چین توجه گسترده‌ای را در جامعه بین‌المللی به خود جلب کرده است.

این مقاله می‌افزاید، اگرچه اختلافات زیادی بین هند و چین وجود دارد که باید حل شود، اما دیدار رهبران دو کشور، فضای مانور بیشتری را برای هند در یک چشم‌انداز ژئوپلیتیکی به سرعت در حال تغییر فراهم می‌کند. هند برای تبدیل شدن به یک «بازیگر» مهم در منطقه، باید روابط اقتصادی و تجاری نزدیک‌تری با همسایه شرقی خود ایجاد کند.

این مقاله می‌نویسد: «(اجلاس) تیانجین نشان‌دهنده پیشرفت هند در مقابله با تنش‌ها با ایالات متحده است.»

شایان ذکر است که این مقاله به این موضوع اشاره می‌کند که در بحبوحه بهبود روابط چین و هند، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نیز اخیراً بارها به چین «نشانه‌های حسن نیت» نشان داده است، از جمله تعلیق افزایش تعرفه‌ها بر کالاهای چینی و ابراز تمایل به استقبال از دانشجویان چینی.

ساران معتقد است که «استراتژی هند و اقیانوس آرام» آمریکا با هدف مهار تسلط چین بر آسیا، دیگر اولویت دولت ترامپ نیست، بنابراین نمی‌توان این احتمال را رد کرد که ترامپ برای کاهش تنش‌ها با چین، مشارکت هند در «گفتگوی امنیتی چهارجانبه» (Quad) را قربانی کند. برای هند، «راحت‌ترین» وضعیت این است که روابطش با چین و آمریکا بهتر از روابط خود چین و آمریکا باشد.

«India Today» در ۳۱ اوت مقاله‌ای از ساگورو (Sadhguru)، نویسنده پرفروش و نویسنده ستون خود، با عنوان «از سرگیری روابط هند و چین و چشم‌انداز اتصال» منتشر کرد و خاطرنشان کرد که هند باید روابط خوبی با کشورهایی که از نظر جغرافیایی به آن نزدیک هستند، مانند چین، روسیه، آسیای جنوب شرقی و کشورهای آسیای مرکزی برقرار کند، زیرا تجارت و روابط دوجانبه اغلب به آرامی بین کشورهای همسایه توسعه می‌یابد.

این مقاله خاطرنشان می‌کند: «در این زمینه، از سرگیری روابط هند و چین شگفت‌انگیز است.» بازگشایی سفر زیارتی مردم هند به کوه کایلاش و دریاچه ماناساروار در تبت چین، بدون شک اقدامی برای افزایش اعتماد است و حسن نیت و اعتماد زیادی را بین دولت‌ها و مردم دو کشور ایجاد می‌کند.

این مقاله می‌نویسد: «چین از نظر فناوری، اقتصادی و سایر جنبه‌ها از ما بسیار جلوتر است، در حالی که هند نیز در حال ظهور است. هر دو کشور مزایای خاص خود را دارند و ما باید روابط دوجانبه را بر اساس نقاط قوت خود توسعه دهیم.»

ساگورو اظهار داشت که هم هندی‌ها و هم چینی‌ها مشتاق توسعه، رفاه و داشتن زندگی خوب هستند و در این صورت، تجارت بهترین راه برای ایجاد ارتباط است. این مقاله همچنین به هند پیشنهاد می‌کند که جاده‌ها، راه‌آهن‌ها و خطوط لوله را به چین، آسیای مرکزی و حتی روسیه بسازد و در صورت لزوم، آن‌ها را به پایتخت‌های کشورهای اروپایی گسترش دهد.

روزنامه «The Pioneer» هند اخیراً مقاله‌ای از روبیندر ساچدف (Robinder Sachdev)، کارشناس ارشد ژئوپلیتیک و بنیانگذار اندیشکده هندی Imagindia Institute، با عنوان «هند، روسیه، چین: نظم نوین جهانی در حال شکل‌گیری است» منتشر کرد و خاطرنشان کرد که دو شوک بزرگ، یعنی همه‌گیری کووید-۱۹ و درگیری روسیه و اوکراین، به طور اساسی مسیر توسعه امور جهانی را تغییر داده‌اند.

ساچدف معتقد است که امروزه چین نه تنها در حال اصلاح نظم جهانی است، بلکه در حال ساختن یک سیستم جهانی موازی نیز هست، در حالی که هند یک شریک بالقوه در ایجاد نظم جهانی آینده است. وی اظهار داشت که برای هند، چین هم یک رقیب استراتژیک و هم یک شریک ضروری است. دو کشور در مکانیسم‌هایی مانند بریکس، سازمان همکاری شانگهای و گروه ۲۰ (G20) فضای همکاری دارند و چین یکی از بزرگترین شرکای تجاری هند است و روابط بین آن‌ها باید متقابل باشد.

ساچدف همچنین خاطرنشان کرد که برای هند، ایالات متحده همچنان یک شریک مهم است، به ویژه در زمینه‌های دفاع، فناوری و هماهنگی استراتژیک در منطقه هند و اقیانوس آرام، اما هند نباید ایالات متحده را «نیکوکار» خود بداند.

رسانه‌های هندی همچنین به این موضوع توجه داشتند که ایده مودی مبنی بر «یک زمین، یک خانواده، یک آینده» توسط سازمان همکاری شانگهای پذیرفته شد.

در «اعلامیه تیانجین شورای رؤسای کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای» که در ۱ سپتامبر منتشر شد، آمده است که کشورهای عضو بر اهمیت عملی ترویج ایجاد نوع جدیدی از روابط بین‌المللی مبتنی بر احترام متقابل، عدالت، انصاف، همکاری و منافع متقابل و جامعه‌ای با سرنوشت مشترک برای بشر، و همچنین انجام گفتگو بر اساس ایده «یک زمین، یک خانه، یک آینده» تاکید می‌کنند.

در دسامبر ۲۰۲۲، در حالی که هند برای اولین بار ریاست دوره‌ای گروه ۲۰ را بر عهده گرفت، مودی اعلام کرد که هند موضوع ریاست دوره‌ای خود را «یک زمین، یک خانواده، یک آینده» تعیین خواهد کرد.

«اکونومیک تایمز» در ۱ سپتامبر در این باره نوشت: «سهم هند به طور کامل به رسمیت شناخته شده است.» این گزارش خاطرنشان کرد که پذیرش این ایده نشان‌دهنده پیشرفت موفقیت‌آمیز هند از اجلاس سران G20 به اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای است.

بهبود اخیر روابط چین و هند باعث «حسادت» آمریکا شده است. چندین رسانه آمریکایی در ۱ سپتامبر خاطرنشان کردند که ایالات متحده سال‌هاست که هند را به عنوان یک تکیه‌گاه کلیدی برای «مقابله با چین» در نظر گرفته است، اما افزایش ۵۰ درصدی تعرفه‌ها بر کالاهای هندی توسط دولت ترامپ اخیراً باعث ایجاد تنش ناگهانی در روابط آمریکا و هند شده است. سیگنال‌های بهبود روابط چین و هند که در طول اجلاس سازمان همکاری شانگهای مخابره شد، باعث شد برخی افراد فریاد بزنند که جنگ تبلیغاتی آمریکا شکست خورده است.

برخی از سیاستمداران آمریکایی حتی مستقیماً به هند حمله کردند. «اکونومیک تایمز» در ۱ سپتامبر گزارش داد که پیتر ناوارو، مشاور ارشد تجارت و تولید کاخ سفید، اخیراً دولت مودی را به خاطر تعامل با چین و روسیه سرزنش کرده و حتی به مردم هند فریاد زده است: «برهمن‌های شما به قیمت منافع مردم هند سود می‌برند.»

این اظهارات خشم شدید محافل سیاسی هند را برانگیخت. «اکونومیک تایمز» در مقاله‌ای در ۱ سپتامبر به بررسی پیشینه ناوارو پرداخت و صراحتاً خاطرنشان کرد که او مبتکر جنگ تجاری ترامپ است و پیش از این به دلیل جعل هویت یک «کارشناس ضد چین» در کتاب خود بحث‌برانگیز شده بود.

عنوان این مقاله با لحنی کنایه‌آمیز نوشت: «ناوارو، مشاور برهمن ترامپ، یک آدم عجیب و غریب است.»