آنیل ساسی و آگام والیا
ترجمه مجله جنوب جهانی
این مقاله بر این باور است که در شرایطی که ایالات متحده تعرفههای سنگینی بر هند اعمال کرده است، هند ناگزیر به تعدیل سیاستهای خود در قبال چین است، اما در نهایت از تداوم وضعیت کنونی متضرر خواهد شد. ایالات متحده به بهانه خرید نفت روسیه، تعرفههای سنگینی بر هند وضع کرده است. هند گمان میکرد که با پیشگامی در مذاکرات تجاری میتواند به توافقهای ترجیحی دست یابد، اما برخلاف انتظار، در زمره کشورهایی قرار گرفت که مشمول بالاترین تعرفههای آمریکا شدهاند.
روی آوردن به چین گزینهای است که هند ناگزیر به انتخاب آن است، اما در واقع این امر هند را در موقعیتی قرار میدهد که به طور مداوم متحمل خسارات هنگفتی شود. از یک سو، چین و هند همچنان در مورد یک سری مسائل استراتژیک اساسی، اختلافات شدیدی دارند. از سوی دیگر، چین در توافقهای تجاری با ایالات متحده، از شرایطی حتی بهتر از هند برخوردار است. این امر باعث میشود که چین تقریباً از هر دو جنبه استراتژیک و اقتصادی برنده شود، در حالی که هند بازنده تمامعیار است. حتی در دوران پس از ترامپ، بازگشت هند به وضعیت «آغوش هند و آمریکا» قبل از ژانویه 2025 نیز زمانبر خواهد بود.
این مقاله صرفاً بیانگر دیدگاه نویسندگان است و برای مطالعه انتقادی در اختیار خوانندگان قرار میگیرد.
اعمال تعرفه 25 درصدی از سوی ایالات متحده بر واردات انرژی از روسیه به هند، با تعجب وزیر امور خارجه هند، سوبرامانیام جایشانکار، مواجه شد. وی تأکید کرد که این خود آمریکاییها بودند که پیشتر استدلال میکردند «ما باید تمام تلاش خود را برای تثبیت بازار جهانی انرژی، از جمله خرید نفت روسیه، انجام دهیم.» با این حال، محافل سیاستگذاری هند به طور فزایندهای متوجه این موضوع شدهاند که هند ممکن است به «هدف نرمی» تبدیل شده باشد که ایالات متحده برای تحت فشار قرار دادن روسیه به منظور پایان دادن به درگیری روسیه و اوکراین، از آن استفاده میکند. هند «خسارت جانبی» سیاست رئیسجمهور ترامپ برای تحت فشار قرار دادن صادرات نفت خام روسیه و وادار کردن مسکو به نشستن پای میز مذاکره برای پایان دادن به این جنگ است.
کارشناسان با این دیدگاه موافق هستند. دیوید وو، رئیس سابق تحقیقات نرخ بهره جهانی، ارز خارجی، درآمد ثابت بازارهای نوظهور و تحقیقات اقتصادی در بانک آمریکا، و سایر تحلیلگران، اظهار داشتند که واشنگتن کاهش درآمدهای نفتی را به عنوان «ارزانترین و راحتترین راه برای تضعیف روسیه» تلقی میکند و هند در نهایت بزرگترین قربانی این وضعیت شده است، در حالی که تحت فشار قرار دادن چین در دستور کار آمریکا قرار ندارد.
اظهارات جایشانکار در 21 اوت در مسکو در جریان گفتگو با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، پاسخی مستقیم به انتقادات مکرر آمریکا از هند بود. جنت یلن، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در 20 اوت هند را متهم کرد که از خرید نفت از روسیه سودهای کلانی به دست میآورد و آن را «داوری هند» نامید – «آنها نفت روسیه را با قیمت پایین میخرند و سپس محصولات پتروشیمی را به خارج میفروشند که بیشتر سود آن به جیب ثروتمندترین خانوادههای هند میرود.»
آغوش چین و انتخاب هابسون
از دیدگاه هند، وضعیت کنونی ظاهراً با «معمای زندانی» مواجه است. این سناریوی کلاسیک نظریه بازیها نشان میدهد که چگونه دو فرد منطقی، حتی زمانی که همکاری به نفع هر دو باشد، ممکن است از همکاری خودداری کنند و اساساً تضاد بین عقلانیت فردی و رفاه جمعی را به تصویر میکشد. برخی در محافل سیاستگذاری هند نیز این وضعیت را «بازی بزدلانه» میدانند. در این بازی، طرفین تنها میتوانند بین «ادامه دادن» و «چرخیدن برای جلوگیری از برخورد» یکی را انتخاب کنند و اگر هیچکس نچرخد، ممکن است منجر به عواقب فاجعهباری شود.
وخیمتر اینکه، نزدیکی چین و هند، دهلی نو را در نوعی «انتخاب هابسون» قرار میدهد. به این معنا که این وضعیت ظاهراً امکان انتخاب آزادانه را فراهم میکند، اما در واقع هیچ جایگزینی وجود ندارد. این اصطلاح از توماس هابسون، صاحب اصطبل کمبریج در قرن هفدهم، گرفته شده است که از مشتریان میخواست اسبی را انتخاب کنند که نزدیکترین اسب به در اصطبل است، در غیر این صورت نمیتوانستند هیچ اسبی را اجاره کنند. چند هفته پیش، یک ژنرال ارشد هندی، چین را متهم کرد که از استراتژی «استفاده از دیگری برای کشتن» استفاده میکند و گفت که چین در جریان درگیری «اقدام سرخ» از پاکستان به عنوان ابزاری برای مقابله با هند استفاده کرده است و پاکستان از تجهیزات نظامی و پشتیبانی اطلاعاتی ارائه شده توسط چین برخوردار شده است.
اگرچه به نظر میرسد حمله تعرفهای ترامپ تلاشها برای تثبیت روابط دوجانبه بین چین و هند را تسریع کرده است، اما همچنان «اختلافات اساسی» از جمله مسائل امنیتی اصلی بین دو طرف وجود دارد. علاوه بر این، چین عملاً در موقعیتی قرار دارد که از ایالات متحده شرایط مطلوبتری نسبت به هند دریافت کند.
از 27 اوت، زمانی که تعرفههای فرعی به اجرا گذاشته شد، چین نسبت به هند در موقعیت بهتری قرار خواهد گرفت. در این زمینه، اگر هند به دلیل نزدیکی آشکار به چین و روسیه، با واکنش بیشتر واشنگتن مواجه شود، ممکن است تنها قربانی این وضعیت باشد. دهلی نو یکی از اولین کشورهایی بود که به طور فعال مذاکرات تجاری را با ایالات متحده آغاز کرد، اما نتوانست به توافقی دست یابد. اکنون، در حالی که اکثر اقتصادهای بزرگ طبق شرایط ترامپ توافقنامههای تجاری را امضا کردهاند، هند خود را در کنار برزیل، میانمار و سوئیس در معرض تعرفههای سنگین آمریکا میبیند. صرفنظر از وضعیت موجود، چین از این وضعیت سود خواهد برد، یا وضعیت هند به طور فزایندهای بدتر خواهد شد.
پس از آتشبس «اقدام سرخ»، زمانی که ترامپ سعی کرد برای آرام کردن درگیری هند و پاکستان اعتبار کسب کند، هند اصرار داشت که ایالات متحده هیچ نقشی ایفا نکرده است، اما پاکستان اظهار داشت که رئیسجمهور آمریکا نقش مهمی داشته است. مسئله این است که به نظر میرسد ترامپ از این موضوع ناراحت است و هند را هدف قرار داده است، در حالی که پاکستان از این موضوع سود میبرد. به همین ترتیب، اگر هند به طور آشکاری به چین نزدیک شود، در نهایت ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد، حتی اگر چین بتواند از نظر اقتصادی و استراتژیک سود ببرد.
در اواخر ماه اوت، نارندرا مودی، نخست وزیر هند، در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در تیانجین با رهبر عالی چین دیدار کرد. این اقدام در زمانی انجام شد که به نظر میرسید هند در حال تنظیم مجدد سیاستهای خود در قبال چین است. با این حال، از دیدگاه هند، این تعدیل سیاست تا حد زیادی ناشی از تغییر سیاست ایالات متحده در قبال هند است. حملات فزاینده دولت ترامپ به هند، در واقع یک پروژه استراتژیک تقریباً سی ساله را تضعیف کرده است: تعمیق مستمر همکاریهای اقتصادی بین دو کشور دموکراتیک و عزم راسخ برای ارتقای تدریجی روابط دوجانبه به «شراکت استراتژیک جهانی».
این موضوع همچنین زنگ خطری را برای هند به صدا درآورد: تنها بیست و پنج سال پیش، هند تحت تحریمهای آمریکا قرار داشت و با نگاهی به آینده، حتی آمریکای دوران پس از ترامپ نیز ممکن است سالها طول بکشد تا وضعیت «آغوش استراتژیک آمریکا و هند» قبل از ژانویه 2025 را بازیابد، البته اگر در آینده واقعاً بتوان آن را احیا کرد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 