روز سه‌شنبه ۲۳ سپتامبر به وقت محلی، طبق روال معمول، رئیس‌جمهور برزیل، لولا، نخستین سخنران هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک بود و پس از او رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، پشت همان تریبون قرار گرفت. در حالی که روابط دو کشور به‌دلیل اقدامات تعرفه‌ای ترامپ و مداخلات واشنگتن در امور داخلی برزیل در پایین‌ترین سطح خود قرار داشت، صحنه امسال حالتی به‌ویژه حساس و پرمعنا یافته بود؛ چرا که در زمان سخنرانی لولا، مخاطب اصلی او تنها چند متر آن‌سوتر نشسته بود. 
پس از لولا، نوبت به ترامپ رسید. او پس از آن‌که آمریکا را در «عصر طلایی» توصیف کرد، رشته‌ای از حملات گسترده را متوجه سازمان ملل، کشورهایی که فلسطین را به‌رسمیت شناخته‌اند و نیز منتقدان سیاست مهاجرتی خود ساخت. ترامپ برزیل را آشکارا متهم کرد که «در آزادی دیگران دخالت می‌کند» و همین را دلیل افزایش تعرفه‌ها علیه این کشور دانست. با این حال، افزود که دقایقی پیش در پشت صحنه با لولا دیدار کوتاهی داشته، برای چند ده ثانیه او را در آغوش گرفته و توافق کرده‌اند که هفته آینده جلسه‌ای رسمی برگزار کنند. 
«دموکراسی و حاکمیت برزیل قابل مذاکره نیست» 
بر اساس ویدیوهای پخش زنده، لولا در سخنرانی خود بر ارزش‌های دموکراتیک و اصل حاکمیت ملی تأکید کرد و به دخالت نیروهای «افراطی راست‌گرای جهانی» در نظام قضایی برزیل و تلاش آنان برای کارشکنی در روند محاکمه رئیس‌جمهور پیشین، ژائیر بولسونارو، واکنش نشان داد. او با لحنی قاطع گفت: «حاکمیت ما موضوعی برای مذاکره نیست.» این جمله با تشویق‌های مکرر حاضران روبه‌رو شد. 
در ۱۱ سپتامبر، هیئتی متشکل از پنج قاضی دادگاه عالی فدرال برزیل، بولسونارو را به‌دلیل تلاش برای برنامه‌ریزی یک کودتا پس از شکست در انتخابات ۲۰۲۲ و با هدف ادامه قدرت، به ۲۷ سال و سه ماه زندان محکوم کرد. همان روز، ترامپ آشکارا به حمایت از متحد برزیلی خود برخاست و محکومیت او را معادل «آزار سیاسی» دانست؛ چیزی که خود پیش‌تر در ماجرای اتهام «تلاش برای براندازی در انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا» تجربه کرده بود. پس از آن، وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، تهدید کرد که واشنگتن به این موضوع واکنش نشان خواهد داد، هرچند توضیحی درباره شکل واکنش نداد. 
به گزارش رویترز و بلومبرگ، هرچند لولا پیش‌تر نیز بارها بر مواضع یادشده تأکید کرده بود، اما تکرار این سخنان در تریبون پرمخاطب سازمان ملل می‌تواند سبب تنش بیشتر در روابط دو کشور شود. 
ایالات متحده در ژوئیه گذشته با عنوان «مقابله با تهدیدات دولت برزیل علیه آمریکا» تصمیم گرفت از ۶ اوت به‌طور یک‌جانبه نرخ تعرفه محصولات وارداتی برزیل را تا ۴۰ درصد افزایش دهد. این اقدام در کنار سیاست «تعرفه‌های متقابل» ماه آوریل موجب شد که میانگین تعرفه‌ها بر صادرات برزیل به آمریکا به حدود ۵۰ درصد برسد. 
لولا در سخنرانی خود بدون نام بردن صریح، سیاست‌های یک کشور را که با اقدامات یک‌جانبه اقتصاد جهانی را به سمت تورم، رکود تورمی و بحران سوق داده‌اند، مورد انتقاد قرار داد. او با صدای بلند گفت: «ما به رهبری نیاز داریم که بداند نظم بین‌المللی یک بازی مجموع صفر نیست، بلکه قرن بیست‌ویکم قرن چندجانبه‌گرایی است. صدای جنوب جهانی باید شنیده شود.» تحلیل بلومبرگ این سخنان را مربوط به ایالات متحده و ترامپ دانست. 
او در گفت‌وگوی ۲۲ سپتامبر با شبکه PBS نیز اقدامات آمریکا را «کاملاً غیرمنطقی» توصیف کرد و افزود: «من هرگز ترامپ را ندیده‌ام و او هم مرا نمی‌شناسد. اما ما، به‌عنوان رهبران منتخب ملت‌های‌مان، باید به یکدیگر احترام بگذاریم و روابط متمدنانه برقرار کنیم.» وی تأکید کرد که حتی در مواجهه با نارضایتی از تعرفه‌ها، تصمیم‌گیری‌هایش همراه با خونسردی خواهد بود و «هرگز در حال خشم تصمیمی نخواهد گرفت»؛ هرچند تاکنون تلاش‌های برزیل برای گفت‌وگو در موضوعات تجاری با سکوت طرف آمریکایی پاسخ گرفته است. 
به گفته دستیاران لولا، مقاله‌ای که او اوایل همین ماه در روزنامه نیویورک‌تایمز با عنوان «دموکراسی و حاکمیت برزیل قابل مذاکره نیست» منتشر کرد، مبنای لحن و محتوای سخنانش در مجمع عمومی سازمان ملل بود. لولا در آن مقاله با اشاره به مازاد ۴۱۰ میلیارد دلاری تراز تجاری کالا و خدمات آمریکا با برزیل و ورود حدود ۷۵ درصد از کالاهای آمریکایی به برزیل بدون تعرفه، استدلال کرده بود که تعرفه‌گذاری تازه برزیل از سوی واشنگتن به هیچ‌وجه توجیه اقتصادی ندارد و انگیزه سیاسی آن روشن است. 

پیام‌های غیرمستقیم و همسویی‌های بین‌المللی 

علاوه بر سخنرانی خود در سازمان ملل، لولا در برنامه‌های دیگرش در نیویورک نیز پیام‌هایی غیرمستقیم خطاب به ترامپ فرستاد. روز ۲۲ سپتامبر او همراه با رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل مکرون، در نشستی حاضر شد و بار دیگر خواستار کاهش رنج و محنت مردم غزه شد؛ اقدامی که در پی به‌رسمیت شناختن کشور فلسطین از سوی فرانسه، کانادا و بریتانیا صورت گرفت، در حالی که ترامپ از سرسخت‌ترین حامیان اسرائیل است. 
لولا همچنین در همان سخنرانی از سیاست دولت میزبان (آمریکا) مبنی بر ندادن ویزا به رئیس‌تشکیلات فلسطین، محمود عباس، برای حضور در نشست سازمان ملل، به شدت انتقاد کرد. 
طبق گزارش بلومبرگ، او قرار است در یک نشست مربوط به تغییرات اقلیمی و نیز در میزگردی با سایر رهبران جریان چپ درباره دفاع از دموکراسی شرکت کند؛ موضوعاتی که همگی در تضاد کامل با دیدگاه‌های سیاسی ترامپ تلقی می‌شوند. 
ترامپ: بدون آمریکا، برزیل مانند دیگر کشورها شکست می‌خورد 
پس از لولا، نوبت به ترامپ رسید تا بر همان تریبون سخن بگوید. به نوشته بلومبرگ، در حالی که لولا در طول سخنانش بارها تشویق حضار را برانگیخت، سخنان ترامپ بیشتر به «گزارش سالانه به کنگره» شباهت داشت تا یک سخنرانی در سازمان ملل. 
او با این جمله سخنش را آغاز کرد: «ما داغ‌ترین کشور جهان هستیم و هیچ کشوری نمی‌تواند با ما رقابت کند.» سپس مدعی شد که هفت جنگ را پایان داده، اما «هرگز تماسی از سازمان ملل» برای تقدیر دریافت نکرده است. وی از شناسایی فلسطین به‌عنوان «پاداش به گروه حماس» یاد کرد و کشورهایی را که چنین کرده‌اند به‌شدت سرزنش نمود. 
ترامپ سازمان ملل را نیز هدف قرار داد و گفت این نهاد با تأمین بودجه بحران مهاجرت «کشورها را به نابودی می‌کشاند»، حال آنکه باید وظیفه‌اش حفاظت کشورها از «تهاجم» باشد نه ایجاد و تأمین مالی آن. 
او سیاست تجاری آمریکا را این‌گونه توجیه کرد که اعمال تعرفه‌های سنگین پاسخی به «نقض قواعد بازرگانی» توسط سایر کشورهاست. ترامپ به‌ویژه برزیل را مورد اشاره قرار داد و ادعا کرد که این کشور به «شیوه‌ای بی‌سابقه در حقوق و آزادی‌های شهروندان آمریکایی و دیگران دخالت کرده است.» سپس اظهار داشت: «اگر برزیل از حمایت آمریکا برخوردار نباشد، مانند بسیاری دیگر از کشورها با شکست مواجه خواهد شد.» 
ترامپ همچنین با اشاره به دیدار کوتاه پشت صحنه با لولا گفت: «ما همدیگر را در آغوش گرفتیم، حدود ۳۹ ثانیه طول کشید. او انسانی بسیار خوب به نظر رسید. میان ما شیمی مثبتی شکل گرفت. او مرا دوست دارد و من هم همین‌طور، اما من فقط با کسانی معامله می‌کنم که دوستشان دارم.» 
او در ادامه انرژی‌های تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی را «گران‌تر از سوخت‌های فسیلی» دانست و تهدید تغییرات اقلیمی را «بزرگ‌ترین فریب تاریخ علیه جهان» خواند. 
با روی کار آمدن ترامپ در ژانویه، ایالات متحده پرداخت بدهی‌های خود به سازمان ملل را تقریباً متوقف کرده و هنوز بیش از ۳ میلیارد دلار بدهی انباشته دارد، که شامل بیش از ۸۲۰ میلیون دلار سهمیه بودجه عادی سال ۲۰۲۵ و همچنین بخشی از هزینه‌های معوقه عملیات حفظ صلح می‌شود. 
علاوه بر این، دولت او اقدام به لغو ویزای رئیس دولت فلسطین و حدود ۸۰ مقام فلسطینی دیگر کرده و مانع حضور هیئت این کشور در نشست مجمع عمومی شد. همچنین برای دیپلمات‌های ایرانی محدودیت‌های شدیدی وضع کرده است، تا حدی که آنان حتی برای خرید از فروشگاه‌های عمده‌فروشی یا تهیه کالاهای لوکس امکان تردد آزادانه ندارند.