وزیر محیطزیست برزیل: باید سهم چین را به رسمیت بشناسیم
گزارش از لیو بای
به گزارش بلومبرگ در ۲۳ سپتامبر، در حالی که کشورها برای سیاُمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل (COP30) آماده میشوند، مارینا سیلوا، وزیر محیطزیست و تغییرات اقلیمی برزیل، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل اظهار داشت که جهان باید «سهم بزرگ» چین در مقابله با تغییرات اقلیمی را به رسمیت بشناسد و شاخصهای ارزیابی اقدامات اقلیمی باید نقش چین را در پیشبرد فناوریهای سبز در نظر بگیرند.
سیلوا که در نشست سازمان ملل در نیویورک حضور داشت، گفت: «این یک سهم بزرگ است.» او افزود که شاخصهای مورد استفاده برای ارزیابی تلاشهای اقلیمی باید نقش چین را در پیشبرد فناوریهای سبز در نظر بگیرند، چرا که کاربرد گسترده انرژیهای تجدیدپذیر و خودروهای برقی در چین، هزینههای این فناوریها را به شدت کاهش داده و عملی بودن آنها را افزایش داده است.
کنفرانس COP30 از ۱۰ تا ۲۱ نوامبر در شهر بلم، در قلب جنگلهای بارانی آمازون برزیل، برگزار خواهد شد. برزیل به عنوان میزبان، تلاش میکند تا کشورها را به تعهد به اهداف اقلیمی جدید ترغیب کند.
این گزارش حاکی است که از میان ۱۹۵ کشور امضاکننده «توافق پاریس»، ۳۶ کشور اهداف جدیدی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای خود، موسوم به «مشارکتهای تعیینشده ملی» (NDCs) اعلام کردهاند. این اهداف، اقدامات اقلیمی هستند که هر کشور بر اساس شرایط خود تعیین میکند. با خروج آمریکا از این توافق، چین اعلام کرد که در دهه آینده محدودیتهای سختگیرانهتری بر انتشار گازهای گلخانهای اعمال خواهد کرد و انتظار میرود NDC مورد انتظار خود را این هفته اعلام کند.
سیلوا گفت: «شاید ما باید شاخصهای دیگری را برای ارزیابی سهم چین در نظر بگیریم؛ نه تنها کاهش انتشار گازهای گلخانهای، بلکه نقشی که این کشور با جمعیتی بیش از ۱.۳ میلیارد نفر ایفا میکند. از زمان توافق پاریس، با وجود چالشهایی که در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر وجود دارد، چین تلاشهای قابلتوجهی از جمله در زمینه احیای جنگلها انجام داده است.»
سیلوا از تصمیم دولت ترامپ برای خروج از توافق پاریس ابراز تأسف کرد و گفت که اهمیت استراتژیک آمریکا در مقابله با تغییرات اقلیمی «غیرقابل انکار» است. او افزود که اقدامات کاخ سفید بر بخش خصوصی تأثیر گذاشته و مانع سرمایهگذاریهای سبز جهانی شده است.
سیلوا در ادامه گفت: «این مسئله مسئولیت آفریقای جنوبی، هند، برزیل، اتحادیه اروپا و چین را افزایش میدهد. ما باید جلوی نیروی جاذبهای که واقعیت را انکار میکند و به تخریبهای بزرگتر منجر میشود، را بگیریم؛ چرا که خروج آمریکا از توافق پاریس خسارات بزرگی به همراه داشته است.»
سیلوا اذعان کرد که تلاشهای جهانی برای مقابله با بحران اقلیمی به اهداف وعده دادهشده توسط کشورها نرسیده است. او گفت که برزیل در حال ایجاد «ائتلافی از تعهدات بالا» برای تقویت جاهطلبیهاست و خواستار بازنگری و بهروزرسانی سریعتر NDCها توسط کشورها شده و از کشورهای ثروتمند میخواهد که روند کربنزدایی را تسریع کنند.
او افزود: «ما نیاز به مداخلات درمانی داریم که نه تنها علائم، بلکه ریشههای بیماری را نیز درمان کند.» او اشاره کرد که این اقدامات شامل سهبرابر کردن تولید انرژی پاک، دوبرابر کردن بهرهوری انرژی و حذف تدریجی سوختهای فسیلی است.
در ماه مه سال جاری، سیلوا در مصاحبهای با خبرنگاران در پکن در جریان یک سمینار تجاری چین-برزیل، اظهار داشت که همکاری با چین در زمینههایی مانند احیای پوشش گیاهی، استفاده از مواد زیستی به جای محصولات پلاستیکی و حفاظت از جنگلهای حرا را تعمیق خواهد بخشید و همچنین به ترویج تجارت پایدار محصولات جنگلی کمک خواهد کرد.
او گفت: «برزیل متعهد است که به مقصد سرمایهگذاری ترجیحی برای گذار انرژی جهانی تبدیل شود و متعهد است که بر اساس اهداف NDC خود، تا سال ۲۰۳۵ انتشار گازهای گلخانهای را بین ۵۹ تا ۶۷ درصد کاهش دهد.»
روزنامه نیویورک تایمز در مقالهای که در ۱۸ سپتامبر منتشر کرد، اشاره کرد که طبق آمار آژانس بینالمللی انرژی، چین در سال ۲۰۲۴، ۶۲۵ میلیارد دلار در فناوریهای پاک سرمایهگذاری کرده و یک تحول شگفتانگیز را رقم زده است: چین حدود دو سوم خودروهای برقی جهان، بیش از ۶۰ درصد توربینهای بادی و بیش از ۸۵ درصد ظرفیت تولید باتریهای جهان را تولید میکند. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند که صادرات فناوریهای انرژی پاک چین در ۱۰ سال آینده به ۳۴۰ میلیارد دلار در سال خواهد رسید، که معادل مجموع صادرات نفت فعلی عربستان سعودی و امارات متحده عربی است.
در همین حال، ایالات متحده، یک قدرت بزرگ جهانی دیگر، در مسیر متضادی حرکت میکند و حمایت از انرژی باد، خورشید و خودروهای برقی را کنار میگذارد. «لایحه بزرگ و زیبای» دولت ترامپ، یارانههای این سه بخش را کاهش داده، در حالی که چین در حال تقویت سلطه خود بر تقریباً تمام بخشهای زنجیره تأمین انرژیهای تجدیدپذیر است.
میلو مکبراید، کارشناس انرژی پاک در «بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی»، گفت: «حوزه انرژی پاک شاهد تغییرات شدید است که مستقیماً به قلب رقابت قدرتهای بزرگ بین آمریکا و چین مربوط میشود. آمریکا جایگاه خود را به عنوان بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده نفت و گاز جهان تقویت میکند، در حالی که چین قدرت خود را به عنوان تولیدکننده و صادرکننده فناوریهای انرژی پاک آینده گسترش میدهد.»
گوا جیاکون، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، در کنفرانس مطبوعاتی روز ۲ آوریل توضیح داد که در سال ۲۰۲۴، چهار دهم از هر ۱۰ کیلووات ساعت برق در چین از منابع انرژی پاک تولید شده است. به عنوان بزرگترین صادرکننده فناوریهای پاک در جهان، چین ۴۶ درصد از مشاغل حوزه انرژیهای تجدیدپذیر جهانی را ایجاد کرده است. گزارش آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر نیز نشان میدهد که در ۱۰ سال گذشته، میانگین هزینه برق تولیدی از پروژههای بادی در جهان بیش از ۶۰ درصد و از پروژههای فتوولتائیک بیش از ۸۰ درصد کاهش یافته است، که این امر تا حد زیادی مدیون سهم چین است.
گوا گفت: «ساختن یک جهان پاک و زیبا، مسئولیت مشترک همه کشورهاست.» او افزود که چین به همکاری با همه طرفها ادامه خواهد داد تا توسعه را با رویکرد سبز و همکاریها را با دیدگاه آبی توانمند سازد و همچنین از همه طرفها میخواهد که شرایط مناسبی برای همکاریهای سبز بینالمللی ایجاد کرده و سهمی مثبت در این زمینه داشته باشند.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 