نویسنده: بازنویسی از متن لیو بای 
ترجمه مجله جنوب جهانی

نیکلاس برنز، دیپلمات معروف و سفیر پیشین ایالات متحده در پکن، در سخنانی تازه بار دیگر نگاه عمومی سیاستمداران آمریکایی به چین را به چالش کشید و هشدار داد که قدرت چین در عرصه‌های اقتصادی، علمی و نظامی بسیار فراتر از آن چیزی است که در واشینگتن گمان می‌رود. به باور او، ایالات متحده با ادامه مسیر گذشته و کم‌اعتنایی به این واقعیت، در موضعی شکننده قرار خواهد گرفت. 
برنز که در نشستی با میزبانی سازمان «ورلد بوستون» سخن می‌گفت، تصریح کرد که رهبران چین با نگاهی راهبردی و آینده‌نگر قادر به ترسیم چشم‌اندازهایی دهه‌ای برای کشور خود هستند، در حالی که ایالات متحده در این عرصه دچار ضعف استراتژیک است. او با اشاره به تداوم سنت ۳۵ ساله دیپلماسی چین در انتخاب آفریقا به عنوان نخستین مقصد سفرهای خارجی وزیران امور خارجه، افزود که این نظم و پیوستگی راهبردی در سیاست خارجی چین، در مقایسه با بی‌توجهی دولت‌های اخیر آمریکا به آفریقا، نشان می‌دهد که واشینگتن در صحنه بین‌المللی اغلب فاقد پیوندهای پایدار و طراحی بلندمدت است. 

وی برای تبیین قدرت چین به چند عرصه اساسی پرداخت. نخست، پیشرفت‌های شگرف در حوزه زیرساخت. ذکر تجربه شخصی او از سفر با قطار سریع‌السیر میان پکن و شانگهای در مدت تنها چهار ساعت و نیم، با فاصله‌ای بیش از هزار کیلومتر، شاهدی بود بر فاصله عمیق میان سطح حمل‌ونقل ریلی چین و ایالات متحده.

دوم، قدرت علمی و فناورانه که به باور او تعیین‌کننده دهه‌های آینده است. برنز با استناد به آماری که حاکی از آن است ۳۴ درصد دانشجویان سال نخست دانشگاه‌های چین در رشته‌های مهندسی و علوم پایه ثبت‌نام کرده‌اند ـ در برابر تنها ۵.۶ درصد در آمریکا ـ هشدار داد که شکاف عظیمی در تربیت نیروی انسانی متخصص به سود چین در حال شکل‌گیری است. 

او در حوزه نظامی نیز به انتقاد از بدبینی رایج نسبت به ارتش آزادی‌بخش خلق پرداخت و گفت تصور رایج مبنی بر آنکه این ارتش به دلیل نداشتن تجربه جنگی در چهار دهه اخیر فاقد توانمندی است، خطای آشکار است. به گفته‌ او، قدرت فناورانه و سازمانی ارتش چین از چشم بسیاری در آمریکا پنهان مانده و همین امر زمینه یک برآورد نادرست از توازن قدرت نظامی را فراهم کرده است. 

برنز همچنین به مسأله روابط انسانی و دیپلماسی مردمی میان دو کشور پرداخت و کاهش شدید تماس‌ها را تهدیدی جدی خواند. او یادآور شد که شمار سفرهای توریستی میان آمریکا و چین که در سال ۲۰۱۹ به پنج میلیون نفر رسیده بود، در سال ۲۰۲۲ به ۱۹۰ هزار کاهش یافت. او همین روند را در آموزش عالی نیز به چشم دید: از پانزده هزار دانشجوی آمریکایی در چین طی ده سال پیش به تنها ۳۵۰ نفر در ۲۰۲۲. برنز هشدار داد که تداوم این وضعیت، نسل آینده دیپلمات‌ها و سیاستمداران آمریکا را از دانش زبان و شناخت عمیق جامعه چین محروم می‌سازد و به قدرت نرم آمریکا لطمه می‌زند. 

وی در ضمن به شدت از نحوه اداره دستگاه دیپلماسی آمریکا در دوره اخیر انتقاد کرد و اخراج ناگهانی سه هزار دیپلمات، معادل یک‌پنجم کل بدنه وزارت خارجه، را اقدامی مخرب خواند که توان چانه‌زنی و قدرت چهره‌به‌چهره آمریکا را در جهان به نحو جدی تضعیف کرده است، حال آنکه چین با توسعه ظرفیت‌های اداری و نهادی خود پیوسته توانمندتر شده. 

او حتی به تصمیم دونالد ترامپ برای تغییر نام وزارت دفاع به «وزارت جنگ» تاخت و گفت چنین اقدامی تنها مستند تبلیغاتی تازه‌ای به چین می‌دهد تا آمریکا را به عنوان تهدیدی برای نظم بین‌المللی معرفی کند، در حالی که پکن خویشتن را مدافع صلح جهانی جلوه می‌دهد. 
در نهایت برنز بر این نظر تأکید کرد که ایالات متحده اگر خواهان جایگاه شایسته در جهان است، نمی‌تواند چشم بر واقعیت اقتدار همه‌جانبه چین ببندد. او با لحنی هشدارآمیز یادآور شد که نادیده گرفتن این کشور خطای استراتژیکی خواهد بود که هزینه‌های آن برای آمریکا روزبه‌روز سنگین‌تر خواهد شد. در برابر، چین همچنان پیامی روشن از خود بروز می‌دهد: نه رقابت و تقابل، بلکه تعامل و همکاری، مسیری است که منافع دوسویه و تضمین صلح و توسعه جهانی را در پی خواهد داشت.