منتقدان نسلکشی رژیم اسرائیل در نوار غزه، از اطلاعیه نخستوزیر اسپانیا، پدرو سانچز، در روز چهارشنبه استقبال کردند. او در سخنانی اعلام کرد کشورش به ایتالیا خواهد پیوست و یک ناو جنگی برای حفاظت از کاروان جهانی «صمود» اعزام خواهد کرد؛ کاروانی که طی سفر خود جهت انتقال کمکهای بشردوستانه به فلسطینیان گرسنه، چندین بار هدف حملات پهپادی قرار گرفته است.
این کاروان – که نام آن در عربی به معنی «استقامت» است – بیش از سه هفته پیش از بندر بارسلونا حرکت خود را آغاز کرد. هدف این مأموریت صلحآمیز، شکستن محاصره اسرائیل علیه غزه است و متشکل از حدود ۵۰ قایق با صدها نفر از دهها کشور جهان، از جمله اسپانیا، میباشد.
سانچز در یک کنفرانس خبری در نیویورک، جایی که برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل حضور داشت، گفت: «دولت اسپانیا خواستار پایبندی به حقوق بینالملل و احترام به حق شهروندانش برای دریانوردی امن در مدیترانه است.» او افزود یک ناو مجهز برای پشتیبانی از کاروان، پنجشنبه از بندر کارتاخنا حرکت خواهد کرد.
این اقدام سانچز اندکی پس از آن صورت گرفت که وزیر دفاع ایتالیا، گویدو کروستُو، صبح چهارشنبه اعلام کرد دولتش یک ناو نیروی دریایی اعزام کرده «تا حمایت لازم از شهروندان ایتالیایی حاضر در این کشتیها فراهم شود»، آن هم در پی یک حمله پهپادی شبانه در دریای مدیترانه.
هفته گذشته ۱۶ وزیر خارجه – از جمله خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا – اسرائیل را نسبت به حمله به کاروان جهانی «صمود» هشدار داده بودند. روز دوشنبه، آلبارس بار دیگر حمایت دیپلماتیک کشورش از شرکتکنندگان را تأیید کرد و وعده داد: «اسپانیا به هر اقدامی که آزادی رفتوآمد، آزادی بیان و حقوق بینالملل را نقض کند واکنش نشان خواهد داد.»
دولت اسرائیل سابقه طولانی در حمله به کاروانهای غزه دارد. اگرچه مسئولیت حملات اخیر پهپادی را رسماً بر عهده نگرفته، اما به طور گسترده باور بر آن است که عامل اصلی آن است. دیوید آدلر، هماهنگکننده مشترک «انترناسیونال پیشرو» و از اعضای کاروان، در گفتوگو با نشریه ژاکوبن گفت: «این آخرین حمله، بزرگترین و هولناکترین حمله تا امروز بود.»
او افزود: «انتظار داریم هرچه به غزه نزدیکتر میشویم، این حملات تشدید شود. اما نمیتوان خشونت جنایتکارانه علیه این کاروان صلحطلب حامل کمکهای حیاتی برای مردم فلسطین را عادیسازی کرد. این حادثه نیمهشب یادآور وحشیگری مداوم علیه مردم فلسطین است؛ ساعت به ساعت و روز به روز. اگر اسرائیل میتواند ما را در برابر چشم جهانیان اینگونه هدف بگیرد، تصور کنید در غزه تا چه میزان و با چه مصونیتی از مجازات میتواند چنین خشونتی را تکرار کند.»
وزارت خارجه اسرائیل نیز چندین پیام تهدیدآمیز در شبکههای اجتماعی منتشر کرده و کوشیده است کاروان «صمود» را به حماس – که از سوی اسرائیل و ایالات متحده به عنوان سازمان تروریستی شناخته میشود – مرتبط کند.
این وزارتخانه پس از آخرین حمله نوشت: «پیشنهاد دیگری برای کاروان حماس-صمود داریم: اگر این ماجرا واقعاً درباره کمکرسانی و نه تحریک و خدمت به حماس است، میتوانید اقلام خود را در یکی از بنادر کشورهای همسایه تخلیه کنید تا از آنجا به صورت صلحآمیز به غزه انتقال یابد. اسرائیل اجازه نخواهد داد کشتیها وارد یک منطقه جنگی فعال شوند یا محاصره دریایی قانونی شکسته شود. آیا این ماجرا واقعاً درباره کمک است یا تحریک؟»
تصمیم اسپانیا و ایتالیا پرسشهای تازهای را درباره نحوه برخورد اسرائیل با این کاروان به میان آورده است.
اووِن جونز، نویسنده بریتانیایی، در واکنش به خبر اقدام سانچز نوشت: «فوقالعاده است. پس از آن حملات، اسپانیا به صورت مستقیم حفاظت نظامی از کاروان حامل کمکهای بشردوستانه به غزه را بر عهده میگیرد. خب اسرائیل؟ آیا حاضرید خطر اقدام نظامی علیه یک کشور اروپایی را بپذیرید تا بتوانید کشتیهای بشردوستانه را هدف قرار دهید؟»
رهبران اروپایی دیگر نیز از این اقدام استقبال کردهاند. فرانچسکا آلبانزه، حقوقدان ایتالیایی و گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور فلسطین اشغالی گفت: «از اسپانیا سپاسگزارم.» او سپس افزود: «از کشورهای دیگر میخواهم ناوگان خود را بسیج کنند تا کاروان بتواند به سلامت به غزه برسد، و یک کاروان واقعی انسانی برای شکستن محاصره اعزام کنند. این چیزی است که مردم جهان انتظار دارند. این فرمان انسانیت است. اگر اکنون – در زمان وقوع نسلکشی – نه، پس چه وقت؟»
ناتان جِی. رابینسون، سردبیر نشریه «امور جاری» نیز گفت: «گام خوبی است. حال باید غذا و آذوقه گرد آورده، در کشتیها بار کنند و کل نیروی دریایی را به حرکت درآورند.» او افزود: «اگر اسرائیل میخواهد مانع ورود کمکها شود، بگذارد با کل نیروی دریایی اسپانیا روبهرو شود.»
این اقدامات بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی نیز یافت. محمد صفا، فعال حقوق بشری لبنانی در سازمان ملل، پس از گزارشهای حمله پهپادی به کاروان «صمود» توییت زد: «پس از آن حملات، ایتالیا یک ناو به کمک فرستاد و حال اسپانیا هم اعلام کرده یک کشتی نظامی اعزام خواهد کرد. سپاس ایتالیا و اسپانیا. مردم غزه حتی در شرایط اشغال هم حق دریافت کمک دارند.»
در همین حال که شمار جانباختگان در غزه همچنان رو به افزایش است – مقامهای محلی روز چهارشنبه گفتند دستکم ۶۵٬۴۱۹ فلسطینی تاکنون کشته و ۱۶۷٬۱۶۰ تن زخمی شدهاند، هرچند آمار واقعی بهگفته کارشناسان جهانی احتمالاً بیشتر است – شمار فزایندهای از رهبران جهان نهتنها خواستار آتشبس، بلکه به رسمیت شناختن کشور فلسطین شدهاند.
سانچز این هفته در مقر سازمان ملل، به رسمیت شناختن اخیر دولت فلسطین را «گامی حیاتی» توصیف کرد برای تحقق «راهحل دو دولت»؛ اما همزمان تأکید نمود: «هیچ راهحلی وجود ندارد وقتی جمعیت یکی از آن دو دولت قربانی نسلکشی میشود.»
گوستاوو پترو، رئیسجمهور کلمبیا، روز سهشنبه در سخنرانی خود در مجمع عمومی خواستار اجرای قطعنامه «اتحاد برای صلح» جهت اعزام نیروی حفاظت مسلح به غزه شد. او همچنین دیپلماسی و حمایت تسلیحاتی ایالات متحده از اسرائیل را هدف قرار داد و گفت: «دونالد ترامپ اجازه میدهد موشکها بر سر کودکان، جوانان، زنان و سالمندان فرود آیند و خود بدل به شریک نسلکشی میشود.»
نشریه مانتلی ریویو تاکید کرده است که لزوماً با همه دیدگاههای مطرحشده در مقالههای بازنشرشده خود هم نظر نیست، بلکه هدف آن ارائه طیفی از دیدگاههای چپ است که تصور میکند خوانندگان آنها را جالب و سودمند خواهند یافت.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 