نوشته رابرت اینلاکش
ترجمه مجله جنوب جهانی
در حالی که دور دوم احتمالی نبرد ایران و اسرائیل در شرف وقوع است، مسئله نفوذ، اهمیتی کلیدی دارد.
به تازگی، مستندی از تلویزیون دولتی ایران پخش شد که ادعا میکرد حاوی اسنادی درباره حدود ۱۸۹ دانشمند و متخصص هستهای اسرائیلی است. این مستند همچنین تصاویری را نشان میداد که گفته میشود از داخل تأسیسات هستهای دیمونا در اسرائیل گرفته شده است.
ادعا میشود که این اطلاعات، بخشی از دادههای به دست آمده از عملیاتهای نفوذی است که توسط ایران انجام شده و باعث ایجاد ترس و ناامیدی در میان اسرائیلیها شده است.
اگرچه اسرائیل به میزان شبکههای جاسوسی ایرانی که گمان میرود در سرتاسر فلسطین اشغالی وجود داشته باشند، اعتراف نکرده است، اما تعدادی از دستگیریهای علنی شهروندان اسرائیلی، به اتهام جاسوسی، وجود چنین شبکههایی را تأیید کرده است.
علاوه بر این، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات ایران، به طور علنی اعلام کرده است که کشورش به طور فعال شبکهای از «عوامل در داخل اسرائیل» را حفظ میکند و این موضوع را با این توضیح تکمیل کرده است که این عوامل «در ازای پول با ما همکاری میکنند.»
در اوایل ماه ژوئن، رسانههای دولتی ایران و شبکه تلویزیونی المیادین هر دو گزارشهای اختصاصی را درباره گنجینهای از اسناد طبقه بندی شده منتشر کردند که از طریق عملیات اطلاعاتی ایران از «داخل رژیم صهیونیستی» به دست آمده بود. گزارش اولیه المیادین حاکی از آن بود که «هزاران سند مربوط به پروژههای رژیم اشغالگر و تأسیسات هستهای آن» به عنوان بخشی از یک سری عملیات که مدتی پیش رخ داده بود، ضبط شده است.
واکنش رسانههای شرکتی غربی، کم اهمیت جلوه دادن این موضوع بود و برخی حتی این سوال را مطرح کردند که آیا این صرفاً یک تاکتیک جنگ روانی است یا خیر. این امر در ابتدا برای رد اطلاعاتی که منتشر میشد، مؤثر به نظر میرسید، اما روز بعد، شورای عالی نظامی ایران (SMC) رسماً آن را اعلام کرد.
رافائل گروسی، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نیز صحت عملیات ایران را تأیید کرد و اظهار داشت که این داستانها «به نظر میرسد به» تأسیسات تحقیقات هستهای سورک اشاره دارند.
گروسی، که ایران ادعا میکند در انتقال اطلاعات درباره تأسیسات هستهای خود با اسرائیل همکاری کرده است، نیز به طور برجسته در مستند جدید ایرانی به نمایش گذاشته شد. در واقع، عکسهای خصوصی رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتشر شد که ادعا میشود به عنوان مدرکی دال بر این است که اسرائیل به طور فعال او را زیر نظر داشته و از او جاسوسی میکرده است. همچنین باید توجه داشت که مدتهاست اتهاماتی مبنی بر اینکه گروسی توسط اسرائیلیها به خطر افتاده است، وجود دارد.
در ۲۳ سپتامبر، وزیر اطلاعات ایران اظهار داشت که میلیونها صفحه سند از طریق عوامل اسرائیلی استخدام شده توسط تهران به دست آمده است. گفته میشود که این «حجم عظیم اسناد» مورد بررسی قرار گرفته و به ساخت بانک اهداف ایران در داخل فلسطین اشغالی کمک کرده است، بسیاری از این اهداف در طول جنگ ۱۲ روزه ژوئن مورد اصابت قرار گرفتند.
به گزارش رسانههای ایران، این عملیات اطلاعاتی مجموعهای از تأسیسات دو منظوره مورد استفاده ارتش اسرائیل، به همراه سایتهای مرتبط با برنامه هستهای اسرائیل را فاش کرده است.
در این مرحله، مشخص نیست که ایرانیها تا چه حد موفق به نفوذ در برنامه هستهای اسرائیل، به ویژه تأسیسات هستهای دیمونا، شدهاند و شبکه جاسوسی آنها چقدر گسترده است. در طول جنگ کوتاه بین دو طرف، گفته میشود که ایران هزاران نفر از همکاران، شبهنظامیان نیابتی و جاسوسان را دستگیر کرده است، در حالی که چند مورد برجسته از دستگیری شهروندان اسرائیلی نیز در همان دوره انجام شده است.
با وجود اینکه دادههای ناقصی برای ارزیابی تواناییهای جاسوسی هر دو طرف وجود دارد، ایرانیها ادعا میکنند که شبکههای عظیمی از جاسوسان و عوامل را در داخل مرزهای خود متلاشی کردهاند، در حالی که اسرائیلیها در این مورد سکوت اختیار کردهاند.
هنوز هم میتوان با اطمینان فرض کرد که اسرائیلیها داراییهای بیشماری در داخل خاک ایران دارند. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، اخیراً اقدامات نظامی اسرائیل علیه ایران در اوایل سال جاری را عمدتاً به دست نیروی هوایی خود دانست که کاملاً نادرست است. بیشتر حملات اسرائیل در سراسر ایران در واقع توسط عوامل زمینی انجام شده است، نه فقط از طریق حملات موشکی و پهپادی.
در حالی که دور دوم احتمالی نبرد ایران و اسرائیل در شرف وقوع است، مسئله نفوذ، اهمیتی کلیدی دارد. عوامل زمینی و اطلاعات طبقهبندیشده میتوانند تفاوت بین موفقیت و شکست را برای هر دو طرف رقم بزنند.
در این جمعه، سازوکار ماشه (Snapback) تحریمها، که در توافق هستهای ایران در سال ۲۰۱۵ گنجانده شده بود، رسماً برای اجرا در مسیر قرار گرفت. این به عنوان آخرین میخ بر تابوت برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) تلقی شده است، زیرا نخست وزیر اسرائیل خواستار اقدام بیشتر علیه برنامه هستهای تهران است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در جلسهای از شورای امنیت سازمان ملل متحد به این موضوع پرداخت و در آنجا E3 و ایالات متحده را متهم کرد که گامهای بیپروا برمیدارند که گفتگوی مسالمتآمیز را نابود میکند و «راه را برای تشدید خطرناک» هموار میکند.
اسرائیل تنها کشور در منطقه است که دارای سلاح هستهای است در حالی که عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) نیست. اگر ایران دانش عمیقتری از این برنامه تسلیحات هستهای اعلام نشده داشته باشد، میتواند از این اطلاعات در تلاش برای به عقب راندن یا فلج کردن این برنامه استفاده کند.
در همین حال، با وجود پیگیری تحمیل تحریمهای بیشتر بر ایران و پاره کردن توافق هستهای، E3 و ایالات متحده همچنان ادعا میکنند که خواهان یک مسیر مذاکره هستند. این به یک تاکتیک معمول تبدیل شده است که توسط قدرتهای اروپایی و ایالات متحده به کار گرفته میشود تا ادعا کنند که علاقهمند به پیگیری دیپلماسی هستند، در حالی که تحریمها و اقدامات نظامی بیشتری را طراحی میکنند.
به نظر میرسد جنگ جدیدی در راه است. سوال این نیست که آیا جنگ رخ خواهد داد یا خیر، بلکه سوال این است که چه زمانی. همچنین به احتمال زیاد ایالات متحده و اسرائیل دوباره اولین ضربات را وارد خواهند کرد.
(فلسطین کرونیکل)
– رابرت اینلاکش روزنامهنگار، نویسنده و مستندساز است. او بر خاورمیانه، به ویژه فلسطین، تمرکز دارد. او این مقاله را برای فلسطین کرونیکل نوشته است.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 