ایندیا تودی
ترجمه مجله جنوب جهانی

پاكستان از رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، درخواست کرده است تا بندری در دریای عرب بسازد و اداره کند؛ این بندر به بندر چابهار، كه توسط هند در ایران در حال توسعه است، بسیار نزدیک خواهد بود. بنا بر گزارشی در نشریه فایننشال تایمز، این اقدام در راستای گرم‌تر شدن روابط اسلام‌آباد و واشنگتن و آغاز فصل جدیدی از تعاملات دو طرف صورت می‌گیرد. بندر غیرنظامی مورد نظر در شهر پسنی، واقع در منطقه گوادر استان بلوچستان ساخته خواهد شد و از لحاظ استراتژیک به بندر چابهار بسیار نزدیک است.

بر اساس گزارش مذکور، مشاوران فرمانده ارتش پاکستان، فیلد مارشال عاصم منیر، با مقامات ارشد ایالات متحده تماس گرفته‌اند و پیشنهاد ساخت و بهره‌برداری از این بندر را با ارزشی تا ۱.۲ میلیارد دلار ارائه داده‌اند.

بندر آب‌عمیق در پسنی

طبق طرح اولیه، ایالات متحده قرار است ترمینالی در این بندر احداث و اداره کند تا به مواد معدنی حیاتی پاکستان در پسنی دسترسی داشته باشد. این شهر در استان پرآشوب بلوچستان واقع شده و با افغانستان و ایران هم‌مرز است.

این تحول پس از دیدار غیرعلنی فرمانده ارتش پاکستان و نخست‌وزیر شهباز شریف با ترامپ در ماه سپتامبر در کاخ سفید صورت گرفته است.

در این جلسه، شریف خواستار سرمایه‌گذاری شرکت‌های آمریکایی در بخش‌های معدن و انرژی شد. در واقع، منیر نیز در جریان این دیدار بخشی از ثروت معدنی پاکستان را به ترامپ نشان داد.

تصاویر منتشرشده در فضای مجازی نشان می‌داد که منیر پس از دیدار با ترامپ جعبه‌ای چوبی حاوی مواد معدنی عناصر کمیاب را به او اهدا کرده است.

جذابیت‌سازی منیر همزمان با امضای قرارداد سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون دلاری یک شرکت آمریکایی فلزات با پاکستان برای اکتشاف مشترک مواد معدنی استراتژیک جهت استفاده در صنایع دفاعی و فناوری صورت گرفت.

پاکستان که در دولت پیشین جو بایدن از آمریکا فاصله گرفته بود، در تلاش برای ترمیم روابط خود با این کشور به ترامپ نزدیک شده و ذخایر عظیم نفت، گاز و سنگ‌های معدنی خود، عمدتاً در مناطق پرتنش بلوچستان، را در اختیار واشنگتن قرار داده است.

با این حال، هنوز مشخص نیست که منیر در دیدار با ترامپ، پیشنهادی درباره احداث بندر را مطرح کرده باشد.

با وجود این، طرح ارائه‌شده به طور صریح استفاده نظامی یا ایجاد پایگاه نظامی برای آمریکا در این بندر را منتفی اعلام کرده است. خواست پاکستان این است که ایالات متحده سرمایه‌گذاری لازم جهت احداث شبکه ریلی متصل به بندر پسنی و استان‌های غربی سرشار از مواد معدنی را تأمین کند.

دستاوردهای آمریکا و پیامدها برای هند

پاکستان با تأکید بر نزدیکی بندر پسنی به ایران و آسیای مرکزی، تلاش کرده است آمریکا را متقاعد کند که این موقعیت موجب گسترش گزینه‌های تجاری واشنگتن و افزایش نفوذ این کشور در دریای عرب و آسیای مرکزی خواهد شد.

نکته جالب اینجاست که پاکستان هم‌اکنون بندر گوادر را دارد که توسط چین تأمین مالی و مدیریت می‌شود. فاصله پسنی با گوادر تنها ۱۰۰ کیلومتر است؛ جایی که چین عملیات بندری را به عهده دارد.

پیش‌بینی می‌شود که نحوه مدیریت تحولات ژئوپولیتیکی توسط پاکستان در صورت توافق آمریکا برای توسعه بندر پسنی، محل توجه و بررسی قرار گیرد.

هند نیز تحولات را به دقت زیر نظر خواهد گرفت، چرا که بندر پیشنهادی تنها ۳۰۰ کیلومتر با چابهار، جایی که هند در حال توسعه ترمینال شهید بهشتی است، فاصله دارد.

بندر چابهار برای هند فرصتی است تا مسیر پاکستان را دور بزند و مستقیماً به افغانستان و آسیای مرکزی دسترسی یابد. در سال ۲۰۲۴، هند و ایران توافق‌نامه‌ای ۱۰ ساله برای توسعه و مدیریت این ترمینال امضا کردند.

​