گفت‌وگو با سه استاد برجسته: گونگ جیوُنگ، سون تای‌یی، هوانگ جینگ 
تهیه و تنظیم: ژنگ له‌هوان – «ناظر» 

در تارنمای چینی ناظر
ترجمه و تلخیص از مجله جنوب جهانی

پیش‌درآمد 
قتل چارلی کِرک، رهبر جوان جریان راست‌گرای «MAGA» در ایالات متحده، موجی از واکنش‌های ملی و بین‌المللی برانگیخت. در این باره، سه استاد دانشگاه که سال‌ها در آمریکا به تدریس و زندگی پرداخته‌اند، به بررسی ابعاد سیاسی، اجتماعی و ارزشی این رخداد پرداختند: 
– پروفسور گونگ جیوُنگ (دانشگاه اقتصاد و تجارت بین‌الملل) 
– دانشیار سون تای‌یی (دانشگاه کریستوفر نیوپورت) 
– پروفسور ممتاز هوانگ جینگ (دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای) 


آزادی بیان و حق مالکیت سلاح: دوگانه‌ای متناقض 

هوانگ جینگ مسئله را چنین تبیین می‌کند: آزادی بیان و حق مالکیت سلاح هر دو در آمریکا به «دوگانه‌ای متناقض» بدل شده‌اند. چارلی کِرک می‌گفت: «من مخالفم تو با اسلحه به من حمله کنی، اما از آزادی تو برای داشتن اسلحه دفاع می‌کنم.» این خود تناقضی عمیق است: هم مخالفت با خشونت، هم دفاع از حق ابزار خشونت. 

او معتقد است این دعوا صرفاً بحث حقوقی نیست، بلکه به تعارض بنیادین ارزش‌ها باز می‌گردد. برای بسیاری از آمریکایی‌های راست‌گرا، به‌ویژه سفیدپوستان، اسلحه فقط یک حق نیست بلکه «وظیفه‌ای اخلاقی» برای دفاع از خود در برابر قدرت حاکم است. در نگاه آنان، نبود برابری، آزادی را تهی می‌کند و به قانون جنگل می‌کشاند. 

«اسلحه در ژن آمریکایی است» 

گونگ جیوُنگ با تأکید بر پیوند تاریخی خشونت و اسلحه با پیدایش آمریکا، استدلال می‌کند که مسئله مالکیت سلاح فراتر از اختلاف ارزشی است. قتل‌عام بومیان، برده‌داری و حتی سیاست خارجی آمریکا همیشه با اسلحه پیوند خورده است. 

او می‌گوید: در فرهنگ آمریکا، «دفاع» به معنای «کسی که زودتر شلیک می‌کند» است. در نتیجه، اسلحه بخشی از منطق عمل و هویت آمریکایی شده است و تغییر آن تقریباً ناممکن است. 

تجربه‌های متفاوت در ایالات مختلف 

سون تای‌یی تجربه زندگی خود در ویسکانسین و واشنگتن را مقایسه می‌کند: 
– در ویسکانسین، فرهنگ شکار خانوادگی باعث می‌شود اسلحه «طبیعی» به نظر برسد. هر خانه گاوصندوق مخصوص سلاح دارد. 
– اما در واشنگتن، نفوذ سیاسی انجمن ملی اسلحه (NRA) تعیین‌کننده است و نمایندگان جمهوری‌خواه مجبورند شرط‌نامه حمایت از اسلحه امضا کنند. 

از این منظر، حق مالکیت سلاح در آمریکا نه‌تنها فرهنگی بلکه سیاسی-لابی‌گری است. 

پارادوکس در زندگی و سیاست کِرک 

سون تای‌یی یادآوری می‌کند که چارلی کِرک در زمینه آزادی بیان نیز همین تضاد را داشت. او با شعار حمایت از آزادی بیان، سازمان «Turning Point USA» را بنیان گذاشت، اما همزمان «فهرست استادان تحت نظر» منتشر کرد و آزادی بیان مخالفانش را هدف گرفت. 

«اسلحه و خدا»: پیوند خطرناک 

گونگ جیوُنگ معتقد است دو عنصر «God» و «Gun» در زندگی سیاسی آمریکایی‌ها نقشی اساسی دارند. ترکیب این دو – دفاع از ایمان با توسل به سلاح – وضعیت را خطرناک کرده است. 

هوانگ جینگ هم تجربه خود در یوتا را مثال می‌زند: در آنجا پیوند ایمان دینی و مالکیت اسلحه به معنای آماده‌بودن برای حمله به مخالفان تعبیر می‌شود. 

رسانه‌های اجتماعی در برابر رسانه‌های سنتی 

هوانگ جینگ به تغییرات رسانه‌ای در آمریکا اشاره می‌کند. از دوران اوباما و سپس ترامپ، رسانه‌های اجتماعی رو در روی رسانه‌های سنتی قرار گرفتند. سنتی‌ها (چون نیویورک‌تایمز و واشنگتن‌پست) حادثه قتل کِرک را تراژدی و فرصتی برای تعادل دانستند، در حالی‌که رسانه‌های اجتماعی پر از اتهام‌زنی و تئوری توطئه شدند. 

سون تای‌یی توضیح می‌دهد: هزینه و دقت رسانه‌های سنتی بالاست، اما کمتر دیده می‌شود. در مقابل، خودرسانه‌ها با تیترهای جنجالی جریان‌سازی می‌کنند. چارلی کِرک خود محصول همین «اقتصاد توجه و کلیک» بود. 

گونگ جیوُنگ نیز افزود: در حالی که سنتی‌ها میان خبر و تفسیر تفکیک قائل‌اند، در رسانه‌های اجتماعی همه‌چیز تفسیر است و این خود عامل افراطی شدن جامعه است. 

موج جهانی راست‌گرایی 

سه استاد متفق‌القول‌اند که رشد راست‌گرایی جهانی به عوامل متعددی پیوند دارد: 
– سون تای‌یی آن را واکنش به بحران جهانی‌شدن می‌داند. 
– گونگ جیوُنگ تأکید می‌کند که آمریکا، با چهره‌هایی چون استیو بنن، فعالانه این راست‌گرایی را به اروپا صادر می‌کند. 
– هوانگ جینگ یادآوری می‌کند که اقتصاد رو به افول، عامل اصلی است؛ و همانند دهه ۱۹۳۰، واکنش‌های تند راست و چپ را تقویت می‌کند. 

برخورد دوگانه دولت ترامپ 

در ماجرای قتل کِرک، ترامپ عزای ملی، تشریفات نظامی و حتی اعزام «ایرفورس دو» برای انتقال پیکر او را تدارک دید. این برخلاف گذشته است که رؤسای‌جمهور آمریکا همواره با لحن وحدت‌طلبانه در مقابل خشونت سیاسی ظاهر می‌شدند. 

منتقدان معتقدند که این بار، ترامپ فرصت را برای تعمیق شکاف سیاسی به سود اردوگاه MAGA به کار گرفت. این در حالی است که چندی پیش، در مینه‌سوتا، یک زوج نماینده دموکرات قربانی ترور سیاسی شدند؛ اما واکنش دولت ترامپ بسیار سرد و محدود بود. 

گونگ جیوُنگ از «استاندارد دوگانه آشکار» سخن می‌گوید و آن را صرفاً بهره‌برداری سیاسی می‌داند. 

پیامدهای جهانی: فرصت‌ها و خطرها 

استادان معتقدند: 
– از یک سو، تقسیمات داخلی آمریکا آن را به کشوری پیش‌بینی‌ناپذیر بدل می‌کند. 
– از سوی دیگر، این رویکرد انزواگرایانه، فرصت‌هایی را برای چین و دیگر قدرت‌ها فراهم کرده است تا با تکیه بر همکاری‌های منطقه‌ای و جهانی، خلأ ناشی از عقب‌نشینی آمریکا را پر کنند. 

سون تای‌یی خاطرنشان می‌کند: بسیاری کشورها اکنون به چین نگاه می‌کنند تا نقش پیشرو در تغییرات اقلیمی و حکمرانی جهانی ایفا کند؛ نقشی که آمریکا با سیاست‌های ترامپ از آن عقب نشسته است. 

جمع‌بندی 

هوانگ جینگ در پایان تأکید می‌کند: حادثه قتل چارلی کِرک نشان می‌دهد آمریکا در لایه‌های گوناگون سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و ارزشی دچار شکاف عمیق است. تفاوت این دوره با بحران‌هایی چون قتل کندی یا لوترکینگ این است که آن روزها رهبران سیاسی کوشیدند جامعه را متحد کنند، اما ترامپ با تشدید تفرقه، آینده‌ای مبهم و پرخطر برای آمریکا رقم زده است. 

برای چین و کشورهای منطقه، راهبرد روشن باید بر محور جلوگیری از سرایت جنگ و آشوب به آسیا-اقیانوسیه و حفظ ثبات منطقه‌ای استوار باشد، چرا که این منطقه ۶۱ درصد جمعیت و ۶۰ درصد اقتصاد جهانی را در خود جای داده است.