ترجمه مجله جنوب جهانی

تهران — روسیه تصمیم اخیر سازمان ملل متحد مبنی بر بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران را مردود دانسته و اعلام کرده است که مسکو این اقدام را به رسمیت نمی‌شناسد و همکاری‌های نظامی خود با تهران را در چهارچوب‌های قانونی ادامه خواهد داد. 

سرگئی لاوروف (Sergei Lavrov)، وزیر امور خارجهٔ روسیه، روز دوشنبه گفت: «ما از لحاظ حقوقی در حال تأمین تجهیزات نظامی مورد نیاز ایران هستیم.» او تأکید کرد که این همکاری‌ها بر پایهٔ حقوق بین‌الملل و در چارچوب توافق‌های دوجانبهٔ موجود انجام می‌شود. 

این اظهارات پس از آن مطرح شد که سازمان ملل متحد در تاریخ ۲۷ سپتامبر، به درخواست فرانسه، آلمان و بریتانیا، تحریم‌ها و محدودیت‌هایی را علیه ایران بازگرداند. این سه کشور اروپایی مدعی بودند که ایران تعهدات هسته‌ای خود را برآورده نکرده است. این تصمیم، عملاً شش قطعنامهٔ پیشین شورای امنیت سازمان ملل — شامل قطعنامه‌های ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹ — را دوباره فعال کرد و بدین ترتیب «فرآیند بازگشت خودکار تحریم‌ها» یا «اسنپ‌بک» که اروپا از اواخر اوت آغاز کرده بود، رسماً به پایان رسید. 

تحریم‌های بازگردانده‌شده برنامه‌های هسته‌ای، موشکی و تسلیحات متعارف ایران را هدف گرفته‌اند؛ از جمله تعلیق غنی‌سازی اورانیوم، ممنوعیت انتقال فناوری موشک‌های بالستیک، و اعمال دوبارهٔ ممنوعیت سفر و مسدودسازی دارایی‌ها برای اشخاص و نهادهای مشخص‌شده. این قطعنامه‌ها همچنین اجازهٔ توقیف سلاح‌ها و محموله‌های مرتبط با برنامه‌های نظامی ایران را صادر می‌کنند. 

با این حال، روسیه مشروعیت این تحریم‌ها را رد کرده و استدلال می‌کند که کشورهای اروپایی سازوکار بازگشت خودکار تحریم‌ها را به‌صورت یک‌جانبه و غیرقانونی فعال کرده‌اند، در حالی که خود نیز به تعهداتشان در چارچوب برنامهٔ جامع اقدام مشترک (برجام) پایبند نبوده‌اند. 

در همین حال، ایران و روسیه اجرای «پیمان مشارکت راهبردی جامع ۲۰ ساله» را آغاز کرده‌اند—توافقی مهم برای گسترش همکاری‌ها در حوزه‌های دفاعی، تجاری و انرژی. 

این پیمان که در ۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۵ در مسکو به امضای مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین (Vladimir Putin) رسید، پس از تصویب در پارلمان‌های دو کشور، در تاریخ ۲ اکتبر رسماً لازم‌الاجرا شد. بر اساس مفاد این معاهده، دو طرف متعهد شده‌اند تبادل اطلاعات امنیتی را گسترش دهند، هماهنگی‌های دفاعی خود را تقویت کنند و در برابر تهدیدهای مشترک امنیتی از یکدیگر پشتیبانی نمایند. 

این سند همچنین دو کشور را متعهد می‌سازد که از حمایت از هر دولت یا نهادی که اقدامی تهاجمی علیه طرف مقابل انجام دهد، خودداری کنند. 

با وجود تحریم‌های گستردهٔ غرب، همکاری‌های تهران و مسکو در حوزه‌های گوناگون از جمله تأمین تجهیزات نظامی عمق بیشتری یافته است. 

نمایندگان مجلس ایران اخیراً تحویل جنگنده‌های «میگ ۲۹» (MiG‑29) روسی را تأیید کردند و این اقدام را راه‌حلی کوتاه‌مدت برای نوسازی ناوگان هوایی کشور دانستند. ابوالفضل ظهره‌وند، نمایندهٔ مجلس، افزود که هواپیماهای پیشرفته‌تر «سوخو ۳۵» (Su‑35) نیز در قالب برنامه‌ای بلندمدت به‌تدریج وارد ایران خواهند شد. 

او همچنین گفت که سامانه‌های پدافند هوایی «اچ‌کیو ۹» (HQ‑9) ساخت چین و «اس‑۴۰۰» (S‑400) روسیه نیز در حال ادغام در شبکهٔ دفاع هوایی ایران هستند. 

فداحسین مالکی، دیگر نمایندهٔ مجلس، اعلام کرد ستاد کل نیروهای مسلح ایران در حال پیگیری خرید سامانه‌های پدافند هوایی از چین و روسیه است—تحولی که بازتابی از چرخش راهبردی تهران به‌سوی شرکای شرقی در برابر فشارهای فزایندهٔ غربی است.