تحلیل «گری‌زون» نشان می‌دهد، سنگر نظامی پنهان اسرائیل زیر برج‌های تل‌آویو مورد اصابت موشک‌های ایران قرار گرفت.

جک پولسون، وایات رید

گری‌زون

ترجمه مجله جنوب جهانی

نشریهٔ گری‌زون (The Grayzone) توانسته است با استفاده از موقعیت‌یابی جغرافیایی، محل سنگر زیرزمینی یک مرکز مهم فرماندهی و کنترل نظامی را که در محله‌ای پرجمعیت در تل‌آویو پنهان شده است، کشف کند. این تأسیسات ساخت ایالات متحده که به نام «سایت ۸۱» (Site 81) شناخته می‌شود، یک پایگاه فوق سری اطلاعاتی را در خود جای داده است.

هنگامی که ایران در تاریخ ۱۳ ژوئن با موشک‌های بالستیک مجموعه‌ای از اهداف را در قلب شمال تل‌آویو هدف قرار داد، مقامات اسرائیلی بلافاصله منطقه را محاصره کردند تا مانع فیلم‌برداری خبرنگاران از خسارات شوند. تری یینگست (Trey Yingst) از فاکس نیوز (Fox News) هنگام رسیدن به محل «هاکیریه» (HaKirya)، مقر وزارت دفاع اسرائیل، و مرکز نزدیک به آن، مرکز عزریلی (Azrieli Center)، گزارش داد: «ساختمان این مجموعه به‌تازگی مورد اصابت قرار گرفته است.» اما در عرض چند ثانیه، افسران پلیس اسرائیل با خشونت وارد عمل شدند تا یینگست را از محلی که ایستاده بود — یعنی درست در شمال پل هاکیریه (HaKirya Bridge) در سمت غرب خیابان مناخم بگین (Menachem Begin Road) — به‌زور دور کنند.

در آن روز، موشک‌های ایران به برج شمالی مجتمع آپارتمانی «دا وینچی» (Da Vinci) اصابت کرد که تقریباً ۵۵۰ متر در جهت جنوب غربی از موقعیت یینگست قرار داشت. «گری‌زون» به این نتیجه رسیده است که این ساختمان دقیقاً در جنوب برج‌های «کاناریت» (Canarit / Kannarit) نیروی هوایی اسرائیل قرار گرفته و بالای یک سنگر اطلاعاتی نظامی زیرزمینی است که به‌طور مشترک توسط ارتش‌های آمریکا و اسرائیل اداره می‌شود. بر اساس تحلیلی که از ایمیل‌های فاش‌شده، اسناد عمومی و گزارش‌های خبری اسرائیل صورت گرفته است، این مکان میزبان یک تأسیسات اطلاعاتی بسیار محرمانه و ضد امواج الکترومغناطیسی است که با نام «سایت ۸۱» شناخته می‌شود.

اسرائیل در حالی اطلاعات مربوط به تأسیسات نظامی و اطلاعاتی شهری خود را با شدت سانسور می‌کند که هم‌زمان، رقبای خود را به استفاده از «سپر انسانی» (human shielding) متهم می‌سازد — شیوه‌ای که در آن اهداف نظامی با جمعیت غیرنظامی محافظت می‌شوند و بر اساس قوانین بین‌المللی بشردوستانه ممنوع است. در حالی که در حدود سال ۲۰۱۳ گزارش‌های گسترده‌ای بر اساس سوابق دولتی منتشر شد که از یک پروژهٔ ارتش آمریکا برای گسترش «سایت ۸۱» به یک تأسیسات ۶۰۰۰ متر مربعی خبر می‌داد، موقعیت دقیق آن همچنان ناشناخته باقی مانده بود.

تحلیل یک تصویر از مطالعه‌ای که سپاه مهندسی ارتش آمریکا (U.S. Army Corps of Engineers) در سال ۲۰۱۳ انجام داد، نشان می‌دهد که یک «سایت آزمایشی زیرزمین» برای ساخت‌وساز برنامه‌ریزی‌شدهٔ «سایت ۸۱» در محل کنونی برج‌های دا وینچی قرار دارد.

اکنون یک عکس گرفته‌شده در خارج از «سایت ۸۱» از نظر جغرافیایی در محوطهٔ مجتمع آپارتمانی دا وینچی موقعیت‌یابی شده است؛ مجتمعی که یکی از ساکنان آن، آن را به‌عنوان سپری برای مقر فرماندهی ارتش اسرائیل محکوم کردند. ایمیل‌های فاش‌شده از یک رئیس ستاد سابق ارتش اسرائیل همچنین نشان می‌دهد که «سایت ۸۱» یک گرهٔ فرماندهی و کنترل مهم است. نشریهٔ جروزالم پست (The Jerusalem Post) نیز گزارش داد که موشکی که برج‌های دا وینچی را هدف قرار داده، «فقط در یک قدمی دفتر نتانیاهو» (Netanyahu) اصابت کرده است؛ دفتری که آن زمان با عنوان «ساختمان ۲۲» شناخته می‌شد. بازسازی دفتر نخست‌وزیر تنها چند هفته پس از «جنگ دوازده روزهٔ ۲۰۲۵» بین اسرائیل و ایران آغاز شد و شایعه شده است که در این حمله آسیب دیده بود.

ارتش اسرائیل یک مرکز فرماندهی زیرزمینی بزرگ‌تر به نام «قلعهٔ صهیون» (Fortress of Zion) در کیریه ساخته که مرکز فرماندهی قدیمی‌تر، موسوم به «گودال» (The Pit)، را توسعه می‌دهد. با توجه به نزدیکی زمانی، مکانی و کارکردی، این احتمال وجود دارد که «گودال» به «سایت ۸۱» متصل بوده است. خبرنگاران نشریات اسرائیل هیوم (Israel Hayom) و نیویورک تایمز (The New York Times) از «قلعهٔ صهیون» بازدید کرده‌اند، اما مکان دقیق آن یا ورودی آن را فاش نکرده‌اند.

نقشه‌ای از نقاط عطف مرتبط با حملات هوایی ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ ایران به منطقهٔ «کیریه» (Kirya) در تل‌آویو. مکان‌های مشخص‌شده به رنگ قرمز، خسارت‌های تأییدشده از حملات را نشان می‌دهند.

موقعیت‌یابی جغرافیایی «سایت ۸۱»

با وجود پایان یافتن قانون آمریکا که انتشار آن را ممنوع می‌کرد، گوگل مپس (Google Maps) همچنان تصاویر ماهواره‌ای حاوی هرگونه نشانهٔ اطلاعات استراتژیک حساس اسرائیل را محو می‌کند. در بخشی از خیابان لئوناردو دا وینچی (Leonardo da Vinci St.)، درست در مقابل برج‌های دا وینچی، گوگل سانسور طرفدار اسرائیل خود را یک قدم فراتر برد و از ارائهٔ تصاویر «نمای خیابان» (street view) از این محل خودداری کرد. منطقهٔ شرق خیابان لئوناردو دا وینچی و غرب مرکز عزریلی نیز توسط نقشه‌های یاندکس (Yandex Maps) مستقر در مسکو سانسور شده است؛ به این صورت که هم تصاویر ماهواره‌ای و هم فراداده‌ها (metadata)ی برج‌های دا وینچی به‌طور کامل مسدود شده‌اند.

عکسی از «سایت ۸۱» که توسط سپاه مهندسی ارتش آمریکا در فوریهٔ ۲۰۱۳ به‌عنوان بخشی از یک آزمایش خوردگی بر روی پوشش بتنی و صفحات فولادی گالوانیزهٔ سازهٔ زیرزمینی منتشر شد، می‌تواند به‌صورت جغرافیایی در محلی موقعیت‌یابی شود که اکنون برج‌های آپارتمانی دا وینچی در آن قرار دارند؛ در حالی که برج جنوبی از دو برج ۱۸ طبقهٔ کاناریت نیروی هوایی اسرائیل تنها چند متر آن‌طرف‌تر است. طبق یک وب‌سایت مربوط به برج‌های کاناریت که توسط شرکت ساخت‌وساز اسرائیلی دانیا سبوس (Danya Cebus) منتشر شده، این ساختمان‌ها «برای مقر فرماندهی نیروی هوایی [اسرائیل] ساخته شده‌اند.» شرکت اسرائیلی آلومشت (Alumeshet) که در زمینهٔ پوشش‌های آلومینیومی ساختمان فعال است، در سال ۲۰۰۲ کار خود بر روی این برج‌ها را شامل ساخت «یک سیستم کاهش انفجار برای تضمین حداکثر امنیت» توصیف کرد.

نشریهٔ هاآرتص (Haaretz) وجود گزارش ارتش را منتشر کرده و نتیجه گرفته بود که «سایت ۸۱» در جایی در مرکز تل‌آویو واقع شده است. با این حال، تحلیل دقیق‌تر یک عکس در این گزارش نشان می‌دهد که آن عکس تقریباً ۶۰ متر در شمال خیابان الیعازر کاپلان (Eliezer Kaplan St.) در ضلع شرقی خیابان لئوناردو دا وینچی، یعنی در گوشهٔ جنوب غربی هاکیریه، گرفته شده است.

تصویری از تقاطع خیابان‌های الیعازر کاپلان و لئوناردو دا وینچی در فوریهٔ ۲۰۱۹ از گوگل مپس. این تنها تصویر واضحی است که گوگل از این محل ارائه کرده است.

چهرهٔ شرقی برج دانیل فریش (Daniel Frisch Tower) با ۲۹ طبقه، بخش زیادی از پس‌زمینهٔ عکس سپاه ارتش را پر کرده است؛ عکسی که دو جعبهٔ بزرگ ابزار را نشان می‌دهد که قرار بود به زیرزمین «سایت ۸۱» منتقل شوند. درختان پارک جری پنسر (Gerry Pencer Park) که تقریباً ۱۶۰ متر در شمال غربی عکاس قرار دارند، بخشی از پایهٔ برج را مسدود کرده‌اند، در حالی که بالای برج مینی‌استورز لندن (London Ministores Tower) نیز کمی در سمت راست قابل مشاهده است.

ویژگی‌های موجود در عکس ارتش دقیقاً با ویژگی‌های تصویری از فوریهٔ ۲۰۱۹ که در گوگل مپس از گوشهٔ جنوب غربی الیعازر کاپلان و لئوناردو دا وینچی منتشر شده، مطابقت دارد؛ تصویری که همان پنج لولهٔ خمیدهٔ متمایز را نشان می‌دهد که درست بالای سیم خاردار به برج کاناریت متصل شده‌اند.

یک مقایسهٔ دوتایی که پنج لولهٔ متمایز متصل به ضلع جنوبی برج جنوبی کاناریت را نشان می‌دهد؛ همان‌طور که در گوگل مپس (سمت چپ) و عکس سپاه مهندسی ارتش آمریکا (سمت راست) دیده می‌شوند

.

مجموعهٔ «کیریه» در میان سپرهای انسانی

یک گزارش مفصل از فرانس ۲۴ (France 24) در مورد سانسور اسرائیل بر گزارش‌دهی حملات ایران، به این نتیجه رسید که پوشش خبری حمله به برج‌های ۴۲ طبقهٔ دا وینچی احتمالاً به‌طور عمدی به تأخیر افتاده است و اظهار داشت که «به نظر می‌رسد سانسور در جریان است.» این رسانه اشاره کرد که «روزنامهٔ اسرائیلی هاآرتص تا ۲۹ ژوئن منتظر ماند تا در مقاله‌ای به این حمله اشاره کند — یعنی دو هفتهٔ کامل پس از وقوع حمله، با وجود آنکه تصاویر آن قبلاً در فضای آنلاین منتشر شده بود.»

یکی از ساکنان برج‌های دا وینچی، هفته‌ها بعد در حالی که حادثه را برای رسانه‌های اسرائیلی بازگو می‌کرد، به یاد آورد که از طریق مکالمه با یک دوست از هدف واقعی این برج مطلع شده است. دوستش از او پرسیده بود: «برادر، نمی‌فهمی که آن‌ها ساختن تمام این برج‌ها را تأیید کردند تا از کیریه محافظت کنند؟»

این ساکن که از نام متداول کیریه برای مقر ارتش اسرائیل استفاده می‌کرد، توضیح داد: «امروز متوجه می‌شوم که ماهیانه ۱۲۰۰۰ شِکِل [۳۶۵۰ دلار آمریکا] پرداخت می‌کردم تا از کیریه محافظت کنم.»

موقعیت‌یابی جغرافیایی عکس سایت ۸۱ نشان می‌دهد که برج‌های دا وینچی همچنین از تأسیسات اطلاعاتی زیرزمینی پنهانی نیز محافظت می‌کنند. این سنگر ظاهراً کمتر از ۱۰۰ متر با زمین بازی کودکان و در کنار یک مرکز اجتماعی بزرگ قرار دارد که در ژوئیهٔ ۲۰۲۳ در پایهٔ برج‌ها افتتاح شد. اسرائیل با قرار دادن برخی از حساس‌ترین تأسیسات نظامی خود در قلب یک منطقهٔ غیرنظامی، عملاً در حال استفاده از همان عمل «سپر انسانی» است که به‌طور معمول فلسطینی‌ها را به بهره‌برداری از آن متهم می‌کند.

عکسی از یک زمین بازی در پارک جری پنسر در منطقهٔ هاکیریهٔ تل‌آویو، درست در غرب مکان ظاهری «سایت ۸۱»، با تاریخ اکتبر ۲۰۲۱. اعتبار: کاربر گوگل مپس، اور باروخ (Or Baruch).

مستأجران یک ساختمان تجاری هشت طبقه که درون مجموعهٔ دا وینچی قرار دارد نیز از ارتباط مستقیم با اطلاعات نظامی برخوردارند. شرکت اسرائیلی هوش مصنوعی مولد اِی‌آی۲۱ لبز (AI21 Labs) که توسط کهنه‌سربازان یگان ۸۲۰۰ (Unit 8200)، شاخهٔ اطلاعات سیگنالی نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF)، تأسیس شده است، اوایل سال جاری مشارکت کارکنان اِی‌آی۲۱ در توسعهٔ یک ابزار هوش مصنوعی نظامی شبیه به چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) را که فلسطینی‌ها را هدف قرار می‌دهد، تأیید کرد. اِی‌آی۲۱ — که همچنین با دانشگاه استنفورد (Stanford University) نیز مرتبط بوده — اجارهٔ فضایی در طبقات چهارم و پنجم ساختمان اداری دا وینچی را در اواخر سال ۲۰۲۳ اعلام کرد.

عکس تبلیغاتی که مجموعهٔ دا وینچی را نشان می‌دهد؛ منتشرشده توسط گروه اسرائیل کانادا (Israel Canada Group). برج‌های کاناریت نیروی هوایی اسرائیل با پوشش ضد انفجار در سمت چپ و مقر متمایز ارتش اسرائیل در سمت راست دیده می‌شوند.

سرمایه‌های آمریکایی-اسرائیلی تأمین مالی برج‌ها را بر عهده دارند

در مجاورت مجموعهٔ دا وینچی، برج‌های کاناریت توسط شرکت بزرگ ساخت‌وساز اسرائیلی دانیا سبوس ساخته شدند؛ شرکتی که اعلام کرد این کار به‌عنوان بخشی از یک سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت دیگری به نام سولل بونه (Solel Boneh) انجام شده است. سهم کنترلی شرکت مادر سولل بونه، یعنی شیکون و بینوئی (Shikun & Binui)، در اواسط سال ۲۰۱۸ از شاری آریسون (Shari Arison)، که پیش از آن ثروتمندترین زن اسرائیل بود، به نتانائل اچ. «ناتی» سایدوف (Netanal H. “Naty” Saidoff)، توسعه‌دهندهٔ املاک مستقر در لس‌آنجلس، انتقال یافت.

سایدوف بر چندین سازمان غیرانتفاعی وابسته به دولت اسرائیل در منطقهٔ لس‌آنجلس نظارت داشته است؛ از جمله با ریاست شورای اسرائیلی-آمریکایی (IAC) که گرایش لیکودی (Likud) دارد و تأمین مالی برنامهٔ حقوقی اِستَند ویث آس (StandWithUs)، یک گروه آموزشی طرفدار اسرائیل. ساگی بالاشا (Sagi Balasha)، همکار سایدوف در هیئت‌مدیرهٔ شیکون و بینوئی، اولین مدیرعامل هر دو سازمان شورای اسرائیلی-آمریکایی و کنسرت/صداهای اسرائیل (Concert/Voices of Israel) بود که یک طرح تبلیغاتی با بودجهٔ دولتی اسرائیل به شمار می‌رود.

همچنین، مقر شرکت امنیت سایبری با نام معنادار «پریمیتر ۸۱» (Perimeter 81) — که اکنون بخشی از شرکت سهامی عام چک پوینت تکنولوژیز (Check Point Technologies) است — تقریباً ۴۰ متر در غرب مکان ظاهری «سایت ۸۱» واقع شده است. چک پوینت در حال توسعهٔ یک مقر جدید در تل‌آویو با همکاری گروه اسرائیل کانادا است؛ گروهی که همراه با آکرو ریل استیت (Acro Real Estate)، حقوق مجموعهٔ دا وینچی را در سال ۲۰۱۵ از محلی که قبلاً سایت وزارت دفاع بود، به مبلغ ۸۳۰ میلیون شِکِل (تقریباً ۲۰۷ میلیون دلار) خریداری کردند. مدیرعامل فعلی چک پوینت، ناداو زعفیریر (Nadav Zafrir)، در حدود سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ فرماندهی یگان ۸۲۰۰ را بر عهده داشت.

سوابق عمومی قراردادهای ایالات متحده نشان می‌دهد که شعبهٔ شرکت راه‌حل‌های مهندسی آلمانی ام+دبلیو گروپ (M+W Group) مستقر در پلانو، تگزاس — که اکنون با نام اکسایت (Exyte) شناخته می‌شود — یک قرارداد ۷.۴ میلیون دلاری برای «سایت ۸۱» را در ژوئن ۲۰۱۱ آغاز کرد که شامل پشتیبانی این شرکت از مطالعهٔ ارتش می‌شد. «فاز ۲» پروژهٔ «سایت ۸۱» که بسیار بزرگ‌تر بود، متعاقباً در اوت ۲۰۱۳ با قراردادی ۲۹.۶ میلیون دلاری به شرکت جنجالی آکسفورد کانستراکشن (Oxford Construction) در پنسیلوانیا واگذار شد؛ با این حال، پس از ورشکستگی (Chapter 7 bankruptcy) این شرکت در سال ۲۰۱۷، قراردادها به آکسفورد فدرال (Oxford Federal) منتقل شدند. در سال ۲۰۱۸، آکسفورد کانستراکشن با شکایتی مواجه شد که مالکان آن را به کلاه‌برداری، تقلب، و اظهارات نادرست ناشی از سهل‌انگاری متهم می‌کرد. آخرین پرداخت ۷۵۸,۴۶۱ دلاری به آکسفورد فدرال برای کار «فاز ۲» آن در «سایت ۸۱» در ۲۶ فوریهٔ ۲۰۱۹ پردازش شد.

ایمیل‌های فاش‌شده، استفاده از «سایت ۸۱» برای «فرماندهی و کنترل» را برجسته می‌کنند

یک تبادل ایمیل فاش‌شده که پیش از این گزارش نشده بود، بین جیمز استاوریدیس (James Stavridis)، فرماندهٔ سابق ناتو (NATO)، و گابی اشکنازی (Gabi Ashkenazi)، رئیس ستاد سابق ارتش اسرائیل، ظاهراً وجود یک شبکهٔ فرماندهی و کنترل را تأیید می‌کند که درون سنگر «سایت ۸۱» — درست در مرکز یک منطقهٔ غیرنظامی پرجمعیت — فعال است.

استاوریدیس در تاریخ اول سپتامبر ۲۰۱۵ خطاب به اشکنازی نوشت: «سلام گابی. من در حال کار با یک شرکت هیجان‌انگیز به نام تینک لاجیک (Think Logical) در اینجا در ایالات متحده هستم. آن‌ها شبکه‌های فرماندهی و کنترل می‌سازند و به‌تازگی یک قرارداد بزرگ را با نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) در سایت ۸۱ برنده شده‌اند.»

«گری‌زون» ایمیل اشکنازی را در آرشیو فاش‌شده‌ای از یک گروه هکتیویست (hacktivist) ظاهراً مرتبط با ایران به نام هندالا (Handala) کشف کرد که توسط سازمان غیرانتفاعی آمریکایی دیس‌تِریبیوتِد دِنایِاِل آو سِکِرِتز (Distributed Denial of Secrets) گردآوری شده بود.

ایمیل استاوریدیس که به دنبال کمک اشکنازی برای استخدام «فردی برای کمک به [تینک لاجیک] جهت پیشبرد کار در اسرائیل» به‌عنوان مشاور بود — و ترجیحاً یک ژنرال «یک ستارهٔ بازنشسته» از نیروهای دفاعی اسرائیل — بیان می‌کرد: «من از کار جدیدم به‌عنوان رئیس دانشکدهٔ حقوق و دیپلماسی فلچر (The Fletcher School of Law and Diplomacy) در اینجا در بوستون لذت می‌برم — یکی از برترین مدارس روابط بین‌الملل.»

استاوریدیس پس از درخواست «گری‌زون» برای اظهارنظر، ظاهراً در یک پاسخ سهوی که همسر و دستیار اجرایی خود را نیز در آن گنجانده بود، نوشت: «تازه داری اینو می‌بینی؟ مطمئنی؟! داره تموم میشه.» این پیام با یک پاورقی طولانی همراه بود که نقش‌های فعلی استاوریدیس را به‌عنوان نایب‌رئیس امور جهانی در گروه کارلایل (The Carlyle Group) و رئیس هیئت‌مدیرهٔ بنیاد راکفلر (The Rockefeller Foundation) توصیف می‌کرد.

ژنرال اشکنازی و آقای پاجر (Pajer) به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخی ندادند. نیروهای دفاعی اسرائیل نیز از پاسخ‌گویی به درخواست‌هایی که به سه آدرس جداگانهٔ سخنگویان ارسال شده بود، خودداری کردند.


جک پولسون

دکتر جک پولسون ناشر کتاب All-Source Intelligence Fusion است. پس از دو سال فعالیت به عنوان دانشمند تحقیقاتی در بخش هوش مصنوعی گوگل و کار بر روی سیستم‌های توصیه‌گر و پردازش زبان طبیعی، در اعتراض به کاهش حمایت‌های بین‌المللی از حقوق بشر توسط گوگل، از سمت خود استعفا داد. او به عنوان استادیار علوم و مهندسی محاسباتی در دانشگاه جورجیا تک و به عنوان استادیار ریاضیات در دانشگاه استنفورد فعالیت داشته است.



وایات رید

وایات رید سردبیر The Grayzone است. او به عنوان خبرنگار بین‌المللی، گزارش‌هایی را در بیش از دوازده کشور پوشش داده است. او را در توییتر/X با آدرس @wyattreed13 دنبال کنید.