گزارش از ژوان جیاچی – وب‌سایت گوانگ‌چاک  (Observer Network) 
ترجمه مجله جنوب جهانی
تحلیل‌گران می‌گویند هیچ‌کس تصور نمی‌کرد یک پرسش ساده دربارهٔ مکان برگزاری نشست آیندهٔ رؤسای‌جمهور آمریکا و روسیه، سخنگوی کاخ سفید را تا این حد از کنترل خارج کند. 

ماجرا از این‌جا آغاز شد که بنا بر گزارش هافینگتن پست (Huffington Post) در روز ۱۷ اکتبر، رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ (Donald Trump)، یک روز پیش از آن در گفت‌وگویی طولانی با ولادیمیر پوتین (Vladimir Putin)، رئیس‌جمهور روسیه، توافق کرده بود دیدار حضوری‌شان در پایتخت مجارستان، بوداپست، برگزار شود. پس از انتشار خبر، خبرنگار هافینگتن پست از کاخ سفید پرسید: «چه کسی بوداپست را به‌عنوان محل نشست انتخاب کرده است؟»

چند دقیقه بعد کارولین لِوِیت (Karoline Leavitt)، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید، در پاسخی کوتاه نوشت: «ننه‌ات انتخاب کرده.» (Your mom did.)

یک دقیقه بعد، استیون ژانگ (Steven Zhang)، رئیس دفتر ارتباطات رسانه‌ای کاخ سفید، با پاسخی حتی کوتاه‌تر موضوع را ادامه داد: «ننه‌ات.» (Your mom.)

ماجرا به همین‌جا ختم نشد. طبق گزارش هافینگتن پست، این رسانه بار دیگر از لوِیت پرسید آیا خود او پاسخ‌اش را «بامزه» می‌داند، که در نتیجه با پیامی شدیداللحن‌تر از پیش روبه‌رو شد. 

لوِیت در پاسخ نوشت: «جالب است که خودت را واقعاً خبرنگار می‌پنداری. تو یک چاپلوس رادیکال چپ هستی که هیچ‌کس جدی‌اش نمی‌گیرد—حتی همکارانت در همان رسانه، فقط رویشان نمی‌شود بگویند. دیگر این سؤالات بی‌پایه و مغرضانه‌ات را برایم نفرست.»

هافینگتن پست اعلام کرد از این واکنش «به‌شدت شوکه شده» و ترجیح داده دیگر پرسشی مطرح نکند. 

در همین حال، به گزارش ایندیپندنت (The Independent)، زمانی که از سخنگوی کاخ سفید تایلر راجرز (Tyler Rogers) پرسیده شد آیا چنین عباراتی در پاسخ رسمی مناسب‌اند، او تأکید کرد که «کاملاً مناسب» بوده‌اند. 

او افزود: «دریافت‌کنندگان آن پیام‌ها خبرنگار واقعی نبودند؛ صرفاً فعالان حزب دموکرات بودند. بنابراین پاسخی درخور همان رفتارشان گرفتند. تیم مطبوعاتی کاخ سفید هر روز صدها پرسش جدی از خبرنگاران حرفه‌ای دریافت می‌کند و وقت خود را برای فرصت‌طلبان حزبی تلف نمی‌کند.»

بعدازظهر جمعه، ژانگ نیز بدون افزودن توضیحاتی، پستی در شبکهٔ اجتماعی ایکس (X) دربارهٔ همین ماجرا بازنشر کرد. 

روزنامهٔ دیلی بیست (Daily Beast) در واکنش نوشت که نحوهٔ پاسخ‌گویی دولت کنونی به پرسش‌های مشروع رسانه‌ها «بیشتر شبیه اهانت‌های کودکانه است.» در سوی دیگر، بازفید (BuzzFeed) این پاسخ را «باورکردنی نیست از شدت کودکانه بودن» توصیف کرد، در حالی‌که رسانه‌های محافظه‌کار مانند فاکس نیوز از برخورد طنزآمیز دولت ترامپ با رسانه‌های چپ‌گرا استقبال کردند. 

در یکی از تصاویر منتشرشده، ژانگ در سمت چپ دیده می‌شود که گزارش مربوط را بازنشر کرده و لوِیت در سمت راست تصویر حضور دارد. 

به گزارش‌های رسمی، روز ۱۶ اکتبر، ترامپ در شبکه‌های اجتماعی نوشته بود که با پوتین تماس تلفنی مفصلی دربارهٔ پایان جنگ روسیه و اوکراین و نیز روابط تجاری میان دو کشور داشته و توافق کرده‌اند دیدار آتی در بوداپست برگزار شود. کرملین ساعاتی بعد این خبر را از زبان دستیار پوتین، یوری اوشاکوف (Yuri Ushakov)، تأیید کرد و دولت مجارستان نیز از آغاز تدارک نشست خبر داد. 

خبرگزاری رویترز (Reuters) در گزارش ۱۷ اکتبر خود نوشت انتخاب بوداپست برای برگزاری نشست تازهٔ پوتین و ترامپ برای دیپلمات‌ها و تحلیل‌گران اروپایی «غافلگیرکننده» بوده است: «اکنون کشورهای اروپایی در وضع دشواری قرار گرفته‌اند.» 

مجارستان عضو ناتو و هم‌زمان عضو اتحادیهٔ اروپاست—همان اتحادیه‌ای که از حامیان سرسخت اوکراین و مخالفان روسیه به شمار می‌رود. یادآوری این نکته نیز معنادار است که در سال ۱۹۹۴، توافق‌نامهٔ معروف به یادداشت تفاهم بوداپست (Budapest Memorandum) میان آمریکا، بریتانیا و روسیه در همین شهر امضا شد؛ سندی که براساس آن، کی‌یف در ازای دریافت تضمین‌های امنیتی، از زرادخانهٔ هسته‌ای خود صرف‌نظر کرد. با آغاز جنگ اوکراین، مخالفت دولت بوداپست با تحریم روسیه و کمک نظامی به اوکراین، این کشور را به «خار چشم» اتحادیهٔ اروپا بدل کرده است. 

در پاسخ به این پرسش که آیا ترامپ از بار نمادین انتخاب بوداپست در زمینهٔ روابط روسیه و اوکراین آگاه بوده است یا نه، جیم تاونسند (Jim Townsend)، تحلیل‌گر مرکز امنیت نوین آمریکا (Center for a New American Security)، به هافینگتن پست گفت: «مطمئنم که او نه می‌داند و نه اهمیتی می‌دهد.» 

او افزود: «ترامپ از ویکتور اوربان خوشش می‌آید و شاید انتخاب بوداپست را لطفی به او بداند. پوتین هم از دوستان اوربان است. با این ترکیب، اغلب کشورها این شهر را محل بی‌طرفی نمی‌دانند، اما گمان می‌کنم ترامپ و پوتین چنین برداشتی ندارند.» 

به گزارش پولیتیکو اروپا (Politico EU) و سایر رسانه‌های اروپایی، علاوه‌بر مسئلهٔ سیاسی، اتحادیهٔ اروپا با چالش‌هایی مانند ممنوعیت پرواز روسیه بر فراز قلمرو اتحادیه، حکم بازداشت بین‌المللی پوتین از سوی دادگاه کیفری بین‌المللی و نیز اختلافات داخلی با مجارستان مواجه خواهد شد. 

اگرچه دادگاه کیفری بین‌المللی برای پوتین حکم بازداشت صادر کرده، اکثر ناظران تردید دارند که این امر مانع حضور او در بوداپست شود. 

به نوشتهٔ پولیتیکو اروپا، با توجه به ممنوعیت پرواز هواپیماهای روسی در فضای هوایی اتحادیهٔ اروپا، رئیس‌جمهور روسیه برای رسیدن به بوداپست ناچار است یا از مسیر پرخطر اوکراین بگذرد یا راه طولانی‌تری از طریق بالکان در پیش گیرد. 

روزنامهٔ اوکراین پراوْدا (Ukrainska Pravda) در ۱۸ اکتبر به‌نقل از وب‌سایت هوانوردی «Airlive» گزارش داد که هواپیمای ویژهٔ پوتین احتمالاً از مسیر جنوبی و از طریق حریم هوایی ترکیه و صربستان رهسپار مجارستان می‌شود. گفته می‌شود این مسیر، که حدود ۵۰۰۰ کیلومتر طول دارد، سه ساعت بیش از مسیر مستقیم ۱۵۰۰ کیلومتری زمان می‌برد. 

روزنامهٔ گازیتا (Gazeta.ru) نیز با اشاره به همان گزارش نوشت پوتین ممکن است از فراز دریای سیاه، سواحل ترکیه و یونان، آلبانی، مونته‌نگرو و صربستان عبور کند تا خود را به پایتخت مجارستان برساند. 

به‌گفتهٔ بوتوند فله‌دی (Botond Feledy)، تحلیل‌گر مؤسسهٔ مشاورهٔ ژئوپلیتیک «رد اسنو (Red Snow Consulting)»، انتخاب بوداپست برای پوتین چند هدف را هم‌زمان برآورده می‌کند: 

«او می‌تواند در خاک یکی از اعضای اتحادیهٔ اروپا دربارهٔ جنگ اوکراین مذاکره کند، در حالی‌که سران اروپایی در این گفت‌وگو حضور ندارند. از نظر نمادین، این ضربه‌ای چندلایه به اروپا خواهد بود—به‌مراتب سنگین‌تر از آن‌که نشست در ترکیه یا کشور دیگری برگزار می‌شد.»