«خواستههای ارضی پوتین از دفعه قبل کوچکتر شده، اما هنوز هم مثل این است که از اوکراین بخواهند یک پایش را بفروشد.»
رسانههای آمریکایی: در تماس تلفنی با ترامپ، پوتین خواستار واگذاری کامل منطقه دونتسک توسط اوکراین شد
نوشته: چن سیجیا، شبکه آبزرور
ترجمه مجله جنوب جهانی
۱۶ اکتبر، به وقت محلی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، تلفنی گفتوگو کرد. به گزارش روزنامه واشنگتن پست در ۱۹ اکتبر، دو مقام ارشد آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود، گفتند که پوتین در این تماس تأکید کرده اوکراین باید کنترل کامل منطقه دونتسک را واگذار کند و این خواسته را بهعنوان یکی از شرایط پایان جنگ میان روسیه و اوکراین مطرح کرده است.
این دو مقام افزودند که ادعای ارضی پوتین در این تماس، اندکی کمتر از خواستههایی بود که او در نشست اوتماه در انکوریج مطرح کرده بود؛ جایی که پوتین اعلام آمادگی کرده بود در ازای واگذاری کامل دونتسک، از بخشهایی از سرزمینهای تحت کنترل نیروهای روسیه در استانهای زاپوریژیا و خرسون در جنوب اوکراین چشمپوشی کند. یکی از این مقامات گفت که برخی از مقامات کاخ سفید این موضوع را نشانهای از «پیشرفت» در مذاکرات میدانند.
اما یک مقام ارشد اروپایی در این زمینه ابراز تردید کرد و گفت بعید است اوکراین چنین درخواستی را بپذیرد: «مثل این است که از آنها بخواهند پایشان را در ازای هیچ بفروشند.»
ترامپ و پوتین نخستین بار در ماه اوت در انکوریج، آلاسکا، با یکدیگر دیدار کردند. واشنگتن پست به نقل از منابع آگاه نوشت که ترامپ به رهبران اوکراین و اروپا گفته پوتین خواستار واگذاری منطقه دونباس (شامل لوهانسک و دونتسک) و سایر سرزمینهای تحت کنترل نیروهای روسیه شده و در عوض، «آماده تعهد» به پایان دادن به جنگ است.
تا این لحظه، نه کاخ سفید و نه کرملین به جزئیات این تماس تلفنی که توسط واشنگتن پست فاش شده، واکنشی نشان ندادهاند.
یوری اوشاکوف، دستیار رئیسجمهور روسیه، پیشتر درباره محتوای تماس ۲.۵ ساعته روز ۱۶ اکتبر میان رهبران روسیه و آمریکا توضیح داده و گفت که این تماس از سوی روسیه آغاز شد. اوشاکوف افزود که ترامپ بارها بر ضرورت پایان فوری جنگ روسیه و اوکراین تأکید کرده و پوتین نیز مجدداً اظهار داشته که موشکهای تاماهاک نهتنها وضعیت میدان نبرد را تغییر نمیدهند، بلکه خطرات جدی برای روابط روسیه و آمریکا و همچنین برای چشمانداز حل مسالمتآمیز این مناقشه ایجاد میکنند.
اوشاکوف همچنین گفت که در جریان این تماس، ترامپ پیشنهاد دیدار دیگری با پوتین در بوداپست، مجارستان، را مطرح کرد و پوتین بلافاصله از آن استقبال کرد. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، قرار است درباره مقدمات این دیدار گفتوگو کنند و دو طرف همچنان در تماس خواهند بود.
پس از این تماس تلفنی، ترامپ در ۱۷ اکتبر در کاخ سفید با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، دیدار کرد. اوکراین امیدوار بود که ایالات متحده موشکهای تاماهاک را در اختیارش قرار دهد، اما ترامپ بهصراحت اعلام کرد که آمریکا در حال حاضر قصد ندارد موشکهای دوربردی را که قادر به اصابت به عمق خاک روسیه هستند، در اختیار اوکراین بگذارد. او هشدار داد که ارسال این موشکها ممکن است تنشها را تشدید کند.
پس از این دیدار، ترامپ به وست پالم بیچ، فلوریدا، بازگشت و در بدو ورود به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم آنها (روسیه و اوکراین) باید فوراً جنگ را متوقف کنند. فقط از خط مقدم فعلی بهعنوان مرز استفاده کنید، مهم نیست این خط کجاست. در غیر این صورت، اوضاع بسیار پیچیده خواهد شد و شما هرگز نخواهید توانست آن را حل کنید. باید همین حالا در همین خط متوقف شوید.»
او همچنین در شبکههای اجتماعی نوشت: «زمان آن رسیده که کشتار متوقف شود و به توافق برسیم! خون بهاندازه کافی ریخته شده است. مرزها با جنگ و شجاعت ترسیم شدهاند. باید همین حالا متوقف شوند. بگذارید هر دو طرف ادعای پیروزی کنند و تاریخ قضاوت خواهد کرد!»
با این حال، واشنگتن پست به نقل از مقامات ارشد گزارش داد که استیو ویتکوف، فرستاده ویژه ترامپ به خاورمیانه، در ۱۷ اکتبر به هیئت اوکراینی فشار آورد که دونتسک را واگذار کند. او تأکید کرد که اکثریت ساکنان این منطقه به زبان روسی صحبت میکنند. برخی مقامات اوکراینی و اروپایی این اظهارنظر را بهمنزله حمایت آمریکا از خواستههای روسیه تفسیر کردند.
اوکراین از پیشنهاد ترامپ برای آتشبس بر اساس خطوط فعلی جبهه استقبال کرده و امیدوار است این اقدام، مسیر را برای یافتن راهحلی پایدار هموار کند. مقامات اوکراینی بهطور خصوصی اذعان کردهاند که میپذیرند روسیه احتمالاً کنترل سرزمینهایی را که در حال حاضر در اشغال دارد، حفظ خواهد کرد و در عوض، بهدنبال «تضمینهای امنیتی قوی» از سوی ایالات متحده و اروپا هستند تا از ازسرگیری حملات روسیه جلوگیری شود.
جنگ میان روسیه و اوکراین که بیش از سه سال و نیم ادامه داشته، اکنون به بنبست رسیده و روسیه در حال حاضر حدود ۲۰٪ از خاک اوکراین را در اختیار دارد. والری گراسیموف، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح روسیه، پیشتر اعلام کرده بود که نیروهای روسیه در شرق اوکراین، ۹۹.۷٪ از استان لوهانسک، ۷۹٪ از استان دونتسک، ۷۴٪ از استان زاپوریژیا و ۷۶٪ از استان خرسون را تحت کنترل دارند.
ولودیمیر زلنسکی پس از دیدار با ترامپ اذعان کرد که دشوارترین موضوع در مذاکرات، مسئله سرزمین است. او گفت: «موضع ما این است که ابتدا به آتشبس نیاز داریم، باید بنشینیم و گفتوگو کنیم و وضعیت فعلی را مشخص کنیم. فکر میکنم این مهمترین گام نخست است. بهنظر من، رئیسجمهور ترامپ درک میکند که مسئله سرزمین، دشوارترین موضوع در هر نوع مذاکرهای خواهد بود.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نیز در ۱۷ اکتبر گفت که روسیه برای حل مسالمتآمیز این بحران آماده است و «پوتین، رئیسجمهور روسیه، در تماس تلفنی با ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به این موضوع اشاره کرده است.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 