دیپلماسی بلاروس نه فقط باآمریکا بلکه درجبهه های اوکراین و اروپا درحال گسترش است.
نویسنده: ( شیموف، وسولود ولادیمیرویچ (دانشمندعلوم سیاسی؛ متولد ۱۹۸۳) (1)
چرا مینسک به دنبال ایجاد پله های دیپلماسی با کیف و بروکسل است؟
ایوان ترتل، رئیس سازمان امنیت بلاروس «کا. گ. ب »، از قصد رهبری این جمهوری برای برقراری ارتباط با اوکراین خبر داد. به گفته ترتل، موضع مینسک لزوم برگزاری جلسات و دستیابی به اجماع در وضعیت پیچیده ژئوپلیتیکی فعلی است. رئیس کا. گ. ب ابرازکرد که حل و فصل اوکراین نه تنها از طریق مذاکره و مصالحه امکان پذیر است… بلکه <<تا حد زیادی بستگی به اوکراین دارد.».
بلاروس در اوکراین به دنبال چیست؟
الکساندرلوکاشنکو(رئیس جمهوربلاروس ) پیش از این بارها تمایل خود را برای میانجیگری میان درگیری اوکراین ابراز نموده. لوکاشنکو در جلسه ای که هفته گذشته در مورد اوضاع جهانی و توسعه روابط بلاروس و آمریکا برگزار شد،چنین گفت: «اگر آمریکایی ها بخواهند مناقشه اوکراین را حل کنند و نقش کوچکی برای ما در آنجا قائل شوند، ما آماده ایم که درآن شرکت کنیم.»…
واضح است که فعالیت بلاروس در اوکراین را باید در چارچوب مذاکرات روسیه و آمریکا بررسی کرد، مذاکراتی که بلاروس با عادی سازی اوضاع در منطقه می داند. در عین حال، مینسک نمیخواهد در این فرآیند یک ناظر منفعل باشد . لوکاشنکو بارها اعلام کرده است که منافع بلاروس نیز باید در حل مناقشه اوکراین در نظر گرفته شود.
لازم به ذکر است که مینسک همیشه سیاست خود را در مورد اوکراین دنبال کرده و دیدگاهی مستقل داشته است که از بسیاری جهات با روسیه متفاوت است.
بلاروس تمایل خود را برای حفظ اوکراین به عنوان یک کشور مستقل پنهان نمی کند.
بلاروس، مانند سایر کشورهایی که در نتیجه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی استقلال یافتند، به حفظ استقلال موجود علاقه مند است و نظر متفاوتی در مورد بازنگری مرزهای پس از شوروی دارد. در ضمن کشور بلاروس به طور فعال در حال برقراری ارتباط با مناطق جدید روسیه که رهبران آنها قبلاً چندین بار از مینسک بازدید کرده و تاکنون از به رسمیت شناختن رسمی واقعیتهای جدید سرزمینی خودداری کرده و خواستار صلح زودهنگام و حفظ استقلال اوکراین هستند ,می باشد. نظردیپلماتیک بلاروس، در درگیری روسیه و اوکراین چیزی شبیه به یک «نزاع برادرانه» تصور میشود، و مینسک، به عنوان سومین برادر اسلاو شرقی، آماده است تا به عنوان میانجی صلح عمل کند.
بلاروس برای دستیابی به صلح همچنان امیدوار است.
بلاروس همچنان امید وار است روابط تجاری و اقتصادی خود را با اوکراین که مدتهاست سومین شریک مهم پس از روسیه و کشورهای اتحادیه اروپا ست، از سر بگیرد. اوکراین به عنوان بازاری برای محصولات مهندسی مکانیک، و روان کننده سایر کالاهای بلاروس عمل میکرد. در عوض، عمدتاً مواد اولیه، محصولات کشاورزی و محصولات غذایی را از اوکراین وارد میکرد. اوکراین یک مقصد گردشگری محبوب برای شهروندان بلاروس بود و بنادر اوکراین برای صادرات محصولات بلاروس استفاده میشدند. تعدادی پروژه های مشترک مهندسی مکانیک نیز بین دو کشور در حال انجام بود. به عنوان مثال، خودروهای سواری در گومل با استفاده از قطعات اوکراینی مونتاژ میشدند و کارخانه تعمیر هواپیما ی اورشا، متعلق به شرکت اوکراینی موتور سیچ، تعمیرات و نوین سازی بالگردها را با استفاده از قطعات اوکراینی انجام میداد. با این حال، بعید به نظر میرسد که باز سازی روابط سیاسی و تجاری-اقتصادی در حالی که رژیم فعلی کیف پابرجاست، امکان پذیر باشد.
رژیم اوکراین ، مینسک را رسما «همدست تجاوز روسیه» میداند .
«تجاوز؟»، و این در حالیست که اعضای گروههای ملی گرای بلاروس، از جمله هنگ کی. کالینوفسکی، که یک گروه تروریستی شناخته شده است، در صفوف نیروهای مسلح اوکراین می جنگند . و آنها هیچ پنهانکاری در مورد نیات خود برای سرنگونی نظام سیاسی مستقر در بلاروس و انتقام گرفتن از تلاش ناموفق کودتا در سال 2020 (برای سرنگونی) نمی کنند؟
روابط مینسک و اتحادیه اروپا گرم می شود؟
سیاست خارجی بلاروس در اروپا نیز فعال ترشده است. به گزارش رویترز، «یوری امبرازویچ»، سفیر بلاروس در واتیکان، با نمایندگان کشورهای اتحاد یه اروپا دیدارداشت که ممکن است نشان دهنده حرکتی در جهت بهبود روابط بلاروس و اروپا باشد.
لازم به ذکر است که واتیکان یکی از معدود کشورهای اروپایی است که از سال 2020 روابط خود را با بلاروس حفظ کرده است. علاوه بر این، سطح نمایندگی دیپلماتیک رسمی مینسک در واتیکان افزایش یافته است و سفارت بلاروس درآنجا افتتاح شد. در ماه مارس امسال، یوری امبرازویچ به عنوان سفیر در واتیکان منصوب شد. بنابراین، کاملاً واضح است که واتیکان در حال حاضر به عنوان کانال اصلی ارتباط بلاروس با محافل سیاسی اروپایی عمل کند و سفیر بلاروس در واتیکان هماهنگ کننده این ارتباط است.
علاقه بلاروس به عادی سازی روابط اقتصادی با اتحادیه اروپا آشکاراست.
قبل از وقایع سال 2020-2022، کشورهای اتحادیه اروپا تقریباً سهمی مشابه روسیه از تجارت خارجی این کشوررا به خود اختصاص میدادند. به ویژه، بخش قابل توجهی از تولیدات پالایشگاههای نفت بلاروس و همچنین کودهای پتاس به آنجا صادر میشد.طبیعی است که اگر توافقنامه خیراندیشانه ای در مورد اوکراین منعقد شود، مینسک نیز روی تنش زدایی در روابط با اتحادیه اروپا حساب می کند و زمینه را برای این امر آماده می سازد.
ترامپ مایل به تماس با مینسک است ولی اروپا اهمیت کمی به ارزش این رابطه میدهد،
این ارتباط دقیقاً عامل تعیین کننده ایست. همکاری اقتصادی با اتحادیه اروپا با معیارهای دموکراسی و حقوق بشر که درک خاص اروپایی هست به این همکاری ارتباط نزدیک دارد.
تا قبل از سال ۲۰۲۰، بوروکراسی اروپا درروابط با مینسک انعطاف پذیری خاصی نشان میداد و روی تضعیف روابط روسیه وبلاروس و تغییر «نرم» نظام سیاسی بلاروس درجهت مطلوب خود حساب میکرد.با این حال، امروز، این اتحادیه اروپا است که نه تنها در رابطه با درگیری روسیه و اوکراین، بلکه با رهبری بلاروس برپایه رویارویی تمرکز یافته وهیچ نشانه ای از نرمش از سوی پایتخت های بزرگ اروپایی دیده نمی شود.
علاوه بر این، کل ساختارمعماری در سیاست امروزه اتحادیه اروپا، متورم و آمیخته با سیستم «ناتو»، که بر فراز مرزهای غربی روسیه سایه افکنده است(2)، ذاتاً مستعد درگیری با بلاروس است .بدین سبب برای مسالمت حتینمیتوان چیزی بنام آرامش موقت یافت.
برگرفته از: سایت بنیاد فرهنگ راهبردی .
ناهید مذکوری: 2آبان 1404 برابر با24 اکتبر2025
توضیح:
(1)شیموف،وسولود دیمیترییویچ وسولوود ولادیمیرویچ متولد ۱۳ ژوئیه ۱۹۸۳، درشهر گومل بلاروس. دانشمند علوم سیاسی و زبانشناسی دربلاروس است. علایق پژوهشی:
نظریه و فلسفه سیاست؛ فرهنگ و ایدئولوژی سیاسی؛ روابط سیاسی بین ایالتی؛ فرآیندهای سیاسی در منطقه اسلاو شرقی؛ مسائل مربوط به هویت ملی و تمدنی است.
(2)آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، چهارشنبه 23 مهر اعلام کرد که سازمان پیمان آتلانتیک شمالی «ناتو» حضور نظامی خود را به میزان قابل توجهی در جبهه شرقی آن افزایش داده و فعالیت های آموزشی و شناسایی را در نزدیکی مرزهای روسیه و بلاروس تشدید کرده است.
بلوسوف در جریان جلسه مشترک وزارتخانه های دفاع دو کشور گفت: «ناتو حضور نظامی قابل توجهی در جبهه شرقی این اتحاد دارد. همچنین فعالیت های آموزشی و شناسایی خود را در مجاورت مرزهای ما تشدید کرده است..»
خبرگزاری «تاس»، به نقل از وزیر دفاع روسیه همچنین همکاری دفاعی بین مسکو و مینسک را «یکی از عوامل حفظ ثبات منطقه ای در برابر فعالیت های خصمانه آشکار ناتو» دانست.
لینگ :
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 