مسکو اعلام کرده که به دلیل ادامه سیاست‌های خصمانه واشنگتن، مجبور به فسخ توافقنامه مربوط به امحای پلوتونیوم نظامی شده است.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، قانونی را امضا کرد که به‌طور رسمی معاهده‌ای با ایالات متحده در خصوص امحای پلوتونیوم نظامی مازاد را پایان می‌دهد. این معاهده که از سال ۲۰۱۶ به حالت تعلیق درآمده بود، اکنون به‌طور کامل لغو شده است.

پیش‌نویس این قانون اوایل ماه جاری توسط مجلس پایین‌تر پارلمان روسیه تصویب شد و هفته گذشته نیز مجلس سنا آن را تأیید کرد. سرانجام، این قانون روز دوشنبه پس از تأیید نهایی پوتین، به اجرا درآمد.

این توافقنامه که در ابتدا در سپتامبر سال ۲۰۰۰ امضا شده بود، مقرر می‌کرد که هر یک از طرفین، ۳۴ تن پلوتونیوم نظامی که دیگر برای برنامه‌های نظامی مورد نیاز نیست را امحا کند.

در اکتبر ۲۰۱۶، روسیه اجرای این توافقنامه را به حالت تعلیق درآورد و دلیل آن را اقدامات خصمانه ایالات متحده از جمله تحریم‌ها و گسترش ناتو به سمت شرق اروپا اعلام کرد. با این حال، مسکو اعلام کرده بود که در صورتی که واشنگتن نگرانی‌های مسکو را برطرف کند، آمادگی دارد این توافقنامه را احیا کند.

در یادداشتی که همراه با قانون جدید منتشر شده، به «تغییر اساسی در شرایط» اشاره شده و آمده است که شدت سیاست‌های «ضد روسی» واشنگتن در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، نیز اوایل ماه جاری در جلسه‌ای با نمایندگان پارلمان گفت که ایالات متحده تلاش کرده پروتکل‌های مربوط به امحای پلوتونیوم را تغییر دهد. مسکو با این تغییرات مخالفت کرده و ابراز نگرانی کرده بود که این مواد رادیواکتیو ممکن است دوباره استخراج و مورد استفاده قرار گیرند.

در دوران ریاست‌جمهوری اول دونالد ترامپ، ایالات متحده از معاهده نیروهای هسته‌ای میان‌برد (INF) که در سال ۱۹۸۷ امضا شده بود و همچنین از معاهده آسمان‌های باز که در سال ۱۹۹۲ به اجرا درآمده بود، خارج شد.

پوتین ماه گذشته با ابراز تأسف گفت که «گام به گام، نظام توافقات شوروی-آمریکا و روسیه-آمریکا در زمینه کنترل تسلیحات هسته‌ای و راهبردی تقریباً به‌طور کامل از بین رفته است».

او تأکید کرد که روسیه آمادگی دارد محدودیت‌های اصلی معاهده New START – که تنها توافق باقی‌مانده در زمینه کنترل تسلیحات میان مسکو و واشنگتن است – را به مدت یک سال پس از پایان مهلت آن در ۵ فوریه ۲۰۲۶ رعایت کند.

این معاهده که از سال ۲۰۱۱ اجرایی شده، تعداد کلاهک‌های هسته‌ای راهبردی مستقر ایالات متحده و روسیه را به حداکثر ۱٬۵۵۰ عدد محدود می‌کند.

در واکنش به پیشنهاد پوتین در اوایل ماه اکتبر، ترامپ آن را «ایده خوبی» توصیف کرد.