در حالی که تنشها بر سر برنامه هستهای ایران بار دیگر بالا گرفته، معاون وزیر امور خارجه روسیه با لحنی قاطع اعلام کرد که مسکو نه تنها اقدامات قلدرمآبانه غرب علیه تهران را محکوم میکند، بلکه در این مسیر «دست در دست» و «شانه به شانه» در کنار ایران خواهد ایستاد.
سرگئی ریابکوف، روز دوشنبه در حاشیه مراسم امضای موافقتنامه تاریخی همکاری میان پارلمانهای شهری کشورهای عضو بریکس در مسکو، در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا، روابط ایران و روسیه را «عمیق، چندوجهی و بیاعتماد» توصیف کرد و افزود: «ما در یک نقطه حساس تاریخی قرار داریم؛ نقطهای که ایران و روسیه باید حتی نزدیکتر از گذشته به یکدیگر بایستند.»
این دیپلمات ارشد روس با اشاره به فشارهای فزاینده آمریکا و اروپا بر برنامه هستهای ایران، گفت: «آنچه امروز در غرب میبینیم، نه نگرانی واقعی از اشاعه، بلکه استفاده ابزاری از موضوع هستهای برای توجیه زورگویی، تحریم و حتی تهدید نظامی است. این رویکرد نه تنها برخلاف قوانین بینالملل، بلکه علیه امنیت جهانی و منافع عمومی بشریت است.»
ریابکوف تأکید کرد که روسیه این رفتار را «به شدت محکوم» میکند و افزود: «ما در کنار ایران ایستادهایم، نه به عنوان یک متحد موقت، بلکه به عنوان یک شریک راهبردی که درک میکند استقلال ایران، خط قرمز منطقهای و جهانی است.»
تهران و مسکو؛ از انرژی تا مترو
معاون وزیر خارجه روسیه همچنین به گستره همکاریهای دو کشور در حوزههای انرژی، حملونقل، فاینانس و پروژههای زیرساختی اشاره کرد و گفت: «پروژههای مشترک ما فقط قرارداد نیستند؛ آنها بخشی از یک راهبرد بلندمدت برای بازتعریف نظم جهانیاند. از توسعه خطوط ریلی شمال-جنوب تا همکاری در ساخت نیروگاههای هستهای، ما در حال شکلدادن به آیندهای هستیم که در آن، هیچ کشوری نمیتواند با زور، اراده دیگران را تحمیل کند.»
بریکس و شهرهای آینده
در همین راستا، روز دوشنبه، موافقتنامهای تاریخی میان پایتختها و کلانشهرهای کشورهای بریکس (برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی و ایران) در مسکو امضا شد. این موافقتنامه که با حضور مقامات ارشد شهری و پارلمانی کشورهای عضو برگزار شد، زمینهساز ایجاد یک «شبکه شهرهای مقاوم» در برابر تحریمها و فشارهای سیاسی غرب است.
مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، که به نمایندگی از ایران این سند را امضا کرد، در حاشیه مراسم گفت: «این موافقتنامه نقطه آغازی است برای آنکه شهرهای ما، نه فقط مراکز اداری، بلکه پایگاههایی برای مقاومت اقتصادی، فرهنگی و فناوری باشند.»
پیام روشن به غرب
ریابکوف در پایان مصاحبه، با لحنی که به نظر میرسید نه فقط به ایران، بلکه به تمامی کشورهای در حال توسعه خطاب بود، گفت: «جهان دیگر تکقطبی نیست. آن روزهایی که چند کشور میتوانستند با تحریم، تهدید یا حمله، سرنوشت ملتها را رقم بزنند، به پایان رسیده. ایران و روسیه، دو ستون این نظم نویناند.»
با امضای این موافقتنامه و اظهارات صریح ریابکوف، اکنون نگاهها به سمت تهران و مسکو دوخته شده؛ جایی که ظاهراً نه فقط یک همکاری منطقهای، بلکه یک ائتلاف راهبردی در حال شکلگیری است که ممکن است معادلات غرب در منطقه و فراتر از آن را برای سالها دگرگون کند.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 