بحران «توقف دولت» آمریکا و فاجعهٔ گرسنگی ۴۲ میلیون شهروند
مجله جنوب جهانی
در سایهای که بحرانهای ساختاری سیاسی-اقتصادی آمریکا بر آیندهٔ جامعهٔ این کشور میاندازد، یکی از جدیترین بحرانهای اجتماعی دهههای اخیر در حال وقوع است: توقف دولت فدرال برای سی و دومین روز متوالی، و در پی آن، قطع کمکهای غذایی به نزدیک به ۴۲ میلیون شهروند آمریکایی. این بحران، نه تنها نشاندهندهٔ ناتوانی سیستم سیاسی آمریکا در مدیریت بحرانهای داخلی است، بلکه آسیبپذیری عمیق طبقات پایین و میانهٔ جامعه را در برابر تصمیمات سیاسیِ غیرمسئولانهٔ واشنگتن آشکار میسازد.
توقف دولت و قطع برنامهٔ SNAP: یک فاجعهٔ انسانی در حال شکلگیری
«برنامهٔ کمکهای تکمیلی تغذیه» (SNAP)، که بهصورت روزمره به آن «کوپن غذایی» میگویند، بزرگترین شبکهٔ ایمنی اجتماعی آمریکا در برابر گرسنگی است. این برنامهٔ شصتساله ماهانه حدود ۸ میلیارد دلار به افراد کمدرآمد در سراسر ایالات متحده تزریق میکند و زندگی میلیونها خانواده را از فروپاشی نجات میدهد. اما در ۱ نوامبر ۲۰۲۵، برای نخستین بار در تاریخ، این برنامه بهدلیل عدم تأمین بودجهٔ فدرال متوقف شد.
در حالی که یک قاضی فدرال در لحظهٔ آخر دستور داد که دولت ترامپ باید از صندوقهای اضطراری برای پرداخت کمکهای نوامبر استفاده کند، این حکم نتوانست از وقفهٔ فوری جلوگیری کند. مقامات آمریکایی اذعان داشتند که حتی در صورت تصمیمگیری فوری، بازگرداندن این کمکها به دست مردم ممکن است چند هفته طول بکشد—زمانی که برای بسیاری از خانوادهها معادل گرسنگی و فروپاشی اقتصادی است.
انسانها در برابر سیاست: داستانهایی از لبهٔ هلاکت
در چاتانوگا، تنسی، «روما هموندز»، زنی با ناتوانی جسمی که از پنج سال پیش مراقب چهار نفر از نوههایش است، هر ماه با ۵۶۳ دلار کمک SNAP زندگی میکند. این مبلغ نه تنها برای خرید غذا کافی نیست، بلکه باید هزینهٔ اجارهخانه و سایر نیازهای اولیه را نیز پوشش دهد. حالا، با قطع این کمک، او در معرض فقر مطلق قرار گرفته است. «نمیدانم چه کار کنم،» میگوید او—جملهای که صدای میلیونها آمریکایی دیگر را نیز بازتاب میدهد.
در نیویورک، صفهای طولانی در مرکز توزیع غذا تشکیل شده است. مردم از ساعت ۴ صبح صف میکشند، با چرخدستیهای تاشو، در انتظار دریافت میوه، سبزیجات، شیر و ساندویچ. کشیش «جان اودو-اوکون» میگوید: «دیگر فقط فقیران و سالمندان نیستند که به این مراکز میآیند؛ امروز، همهٔ جامعه در حال درخواست کمک هستند. میتوانید ناامیدی را در چشمانشان ببینید.»
این تصویر، نمادی از فروپاشی شبکهٔ ایمنی اجتماعی آمریکاست—شبکهای که قبلاً حتی در دوران توقف دولت در دولت اول ترامپ نیز حفظ میشد. اما اینبار، درگیریهای سیاسیِ بیپایان میان دموکراتها و جمهوریخواهان، و ناتوانی کنگره در تصویب قانون بودجه، این شبکه را بهطور کامل از کار انداخته است.
واکنشهای دولتی: بیتفاوتی یا سوءاستفادهٔ آشکار؟
در حالی که میلیونها آمریکایی با گرسنگی روبهرو هستند، رئیسجمهور ترامپ در شبکهٔ اجتماعی خود، «ترُث سوشال»، از دکوراسیون جدید دستشوییهای کاخ سفید با افتخار مینویسد. این اقدام، نه تنها نشاندهندهٔ بیتفاوتی نسبت به رنج مردم است، بلکه نمادی از اولویتهای معکوس حکومت آمریکاست: سرمایهگذاری بر روی لوکسسازی فضاهای ریاستجمهوری در حالی که برنامههای حیاتی مانند SNAP بدون بودجه میمانند.
همزمان، دولت ترامپ ادعا میکند که «صلاحیت قانونی» برای استفاده از صندوقهای اضطراری را ندارد—ادعایی که توسط دو قاضی فدرال رد شده است. با این حال، وزارت کشاورزی آمریکا—مسئول اصلی اجرای SNAP—هیچ برنامهٔ عملیاتی برای بازگرداندن کمکها ارائه نکرده است. این رفتار، نه یک خلأ قانونی، بلکه یک «تصمیم سیاسی» است، همانطور که سناتور دموکرات «امی کلوبوچار» بهدرستی تأکید کرده: «اگر دولت کشاورزی بهجای اطاعت از حکم دادگاه، به دادگاه تجدیدنظر بدهد، این دیگر مسئلهٔ حقوقی نیست، بلکه انتخاب سیاسی است.»
گسترش بحران: از WIC تا برنامهٔ Head Start
قطع SNAP تنها آغاز بحران است. برنامهٔ WIC (کمکهای ویژه به زنان، نوزادان و کودکان) نیز در آستانهٔ تخلیهٔ کامل صندوقهاست. این برنامه، منبع اصلی فرمول شیر نوزادان و مواد غذایی ضروری برای خانوادههای کمدرآمد است. همچنین، برنامهٔ «هد استارت» (Head Start)—که خدمات آموزشی و تغذیهای به کودکان کمدرآمد ارائه میدهد—در معرض تعلیق قرار گرفته است.
در همین حال، با آغاز دورهٔ ثبتنام سالانهٔ بیمهٔ درمانی تحت قانون «مراقبت مقرونبهصرفه» (ACA)، مردم آمریکا با افزایش چشمگیر هزینههای بیمه مواجه شدهاند، زیرا یارانههای تقویتشدهٔ دوران همهگیری منقضی شدهاند. دموکراتها اصرار دارند که بدون تمدید این یارانهها، به هیچ قانون بودجهای رأی نخواهند داد—تصمیمی که بحران توقف دولت را تداوم بخشیده است.
بیتفاوتی مؤسسات و فروپاشی مسئولیتپذیری
در واشنگتن، احساس فوریت برای حل بحران وجود ندارد. مجلس نمایندگان بیش از شش هفته است که جلسهٔ قانونگذاری نداشته، و رهبر اکثریت سنا، «جان تون»، پس از شکست مذاکرات دوحزبی، سنا را تعطیل کرده است. این بیتفاوتی ساختاری، نشاندهندهٔ فاصلهٔ گستردهٔ میان نخبگان سیاسی و مردم عادی است.
در فیلادلفیا، «جورج ماتیسیک»، مدیر یک بانک غذا، گزارش میدهد که پس از کاهش ۲۰ درصدی بودجهٔ فدرال، تعداد خانوادههای جدیدی که در دو هفتهٔ اخیر برای دریافت کمک مراجعه کردهاند، دوازده برابر شده است. «دولت فدرال در حال انجام انتخاباتی است که بهویژه طبقهٔ کارگر را آسیب میزند،» میگوید او.
بحرانی فراتر از سیاست—بحرانی انسانی
توقف دولت آمریکا دیگر یک بحران مالی یا اداری نیست؛ این یک بحران انسانی است. در آستانهٔ عید سپاسگزاری—جشنی که در فرهنگ آمریکایی نماد فراوانی و همبستگی است—میلیونها شهروند نمیدانند فردا چه خواهند خورد. این تناقض تلخ، نه تنها نشاندهندهٔ شکست سیاستهای نئولیبرالی آمریکاست، بلکه گواهی بر فروپاشی اخلاق سیاسی در بالاترین سطوح قدرت است.
در حالی که دولت در لوکسسازی دستشوییهای کاخ سفید سرمایهگذاری میکند، مردم در صفهای طولانی غذا میایستند. این تصویر، شاید بهترین نماد از نابرابری ساختاری و بیعدالتی سیستماتیک در آمریکای امروز باشد—آمریکایی که ادعای رهبری جهان آزاد را دارد، اما نمیتواند حتی غذای روزانهٔ شهروندان خود را تضمین کند.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 