وزیر کشور ونزوئلا در انتقاد از روبیو: او بود که موجب تعویق نشست کشورهای قاره آمریکا شد و ترامپ را به ورطه سقوط کشاند
نویسنده: وانگ یی – دیدهبان
ترجمه مجله جنوب جهانی
در حالی که ایالات متحده در هفتههای اخیر فعالیتهای نظامی خود را در حوزه دریای کارائیب بهطرز چشمگیری افزایش داده و موجب تشدید تنش در منطقه شده است، جمهوری دومینیکن اعلام کرد که برگزاری دهمین اجلاس سران کشورهای قاره آمریکا، که پیشتر برای امسال برنامهریزی شده بود، به سال آینده موکول میشود.
براساس گزارش منابعی چون روزنامه «مناظر جهانی» ونزوئلا و خبرگزاری اسپوتنیک روسیه در تاریخ پنجم نوامبر، دیوسدادو کابِیو، وزیر کشور، دادگستری و صلح ونزوئلا، در سخنانی آشکار، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا را بهشدت مورد انتقاد قرار داد و او را طراح اصلی اقدامات خصمانه واشنگتن علیه ونزوئلا دانست. کابیو اظهار داشت که روبیو همان کسی است که به جمهوری دومینیکن دستور داده اجلاس قاره آمریکا را به تعویق اندازد.
وی در برنامهای تلویزیونی و از طریق شبکههای اجتماعی گفت: «این “آقای جنگ” یعنی روبیو بود که به دومینیکن دستور داد نشست برنامهریزیشده برای اوایل دسامبر را لغو کند، زیرا فضای سیاسی کنونی برای آنها مساعد نیست و بسیاری از کشورها قصد داشتند از این تریبون برای محکوم کردن اقدامات غیرقانونی نظامی و اعدامهای فراقضایی آمریکا در کارائیب استفاده کنند.»
اجلاس سران قاره آمریکا، که از سال ۱۹۹۴ به ابتکار ایالات متحده برگزار میشود، محفلی است برای رهبران کشورهای قاره آمریکا تا هر سه تا چهار سال یکبار درباره همکاریهای منطقهای گفتوگو کنند. دهمین دور این اجلاس قرار بود اوایل دسامبر در جمهوری دومینیکن برگزار شود. اما دولت دومینیکن پیشتر اعلام کرده بود که با توجه به فضای دوقطبی و حساس کنونی، تصمیم گرفته است برای تضمین موفقیت نشست، از دعوت ونزوئلا، کوبا و نیکاراگوئه خودداری کند. در پی این تصمیم، کشورهای دیگری همچون کلمبیا و مکزیک نیز مخالفت خود را با شرکت در نشست اعلام کردند و گفتند که در همایشی که برخی کشورهای عضو از آن کنار گذاشته شدهاند، حضور نخواهند یافت.
در نهایت، وزارت خارجه دومینیکن در بیانیهای رسمی در تاریخ سوم نوامبر اعلام کرد که با نظر به شرایط سیاسی منطقه و پس از رایزنی با طرفهای مختلف، تصمیم گرفته است اجلاس مذکور را به سال آینده موکول کند.
کابیو در ادامه اظهارات خود، روبیو را نهتنها عامل این تحول، بلکه یکی از دلایل اصلی شکستهای اخیر حزب جمهوریخواه در انتخابات داخلی روز چهارم نوامبر دانست. او گفت: «روبیو با لفاظیهای جنگطلبانه خود درباره ونزوئلا میکوشد آن مرد بور» (کنایه از ترامپ) «را تحریک کند. بارها گفتهام که آن مرد سادهدل نیست و کاملاً میداند روبیو دارد او را به سقوط میکشاند.»
وزیر کشور ونزوئلا افزود: «مردم آمریکا با آرای خود پیامی روشن دادند: بس است، از سخنان گزاف، از نزاعهای قضایی بیپایان و از دسیسههای ایجاد درگیری خستهایم.»
او در ادامه اظهار داشت که ترامپ هنوز تصمیمی قطعی درباره اقدام نظامی علیه ونزوئلا نگرفته است. «ترامپ در برابر فشارهای جناح جنگطلب محتاط عمل میکند و تمایل ندارد فرمان عملیاتی را صادر کند که ممکن است جان نیروهای آمریکایی را به خطر اندازد یا مانند ماجرای نافرجام مخالفتطلبان ونزوئلا به رهبری خوآن گوایدو در سال ۲۰۱۹ به رسوایی بینجامد.»
در تاریخ سیام اکتبر، هزاران شهروند ونزوئلایی در اعتراض به حضور نظامی آمریکا در دریای کارائیب راهپیمایی کردند.
از ماه سپتامبر تاکنون، واشنگتن با ادعای «مبارزه با قاچاق مواد مخدر»، نیروهای نظامی خود را در حوزه آبهای کارائیب و اطراف آمریکای لاتین مستقر کرده است. فرماندهی جنوبی ایالات متحده اعلام کرد که نیروی تفنگداران دریایی آمریکا در نزدیکی ونزوئلا و در جزیره پورتوریکو رزمایش آبیـخاکی انجام داده تا از عملیات بهاصطلاح ضد قاچاق حمایت کند.
روزنامه «نیویورک تایمز» در تاریخ چهارم نوامبر به نقل از چند مقام آمریکایی گزارش داد که دولت ترامپ مجموعهای از طرحهای نظامی را علیه ونزوئلا آماده کرده است که از جمله شامل بمباران مستقیم تأسیسات نظامی، اعزام نیروهای ویژه برای دستگیری یا ترور رئیسجمهور نیکلاس مادورو و در نهایت، تسلط نظامی بر میادین نفتی این کشور میشود.
به گزارش منابع مذکور، ترامپ بهسبب نگرانی از تلفات احتمالی و شکست عملیات، هنوز تصمیم نگرفته است این طرحها را اجرا کند یا حتی ادامه دهد. بااینحال، حلقهی مشاوران نزدیک او، از جمله وزیر خارجه روبیو و میشل میلر، مشاور امنیت داخلی کاخ سفید، قاطعانه خواستار اقدام نظامی برای سرنگونی دولت مادورو شدهاند.
ولی ترامپ در موضعی علنی اعلام کرد که آمریکا قصد جنگ با ونزوئلا را ندارد. او در گفتوگو با شبکه خبری سیبیاس در دوم نوامبر، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال جنگ با ونزوئلا گفت: «بعید میدانم. فکر میکنم چنین اتفاقی نخواهد افتاد، گرچه آنها در بسیاری از زمینهها، بهویژه در مسأله مواد مخدر، با ما رفتار دوستانهای نداشتهاند.»
کابیو همچنین گفت کاخ سفید به صحنهای تبدیل شده است که در آن جاهطلبیهای سیریناپذیر قدرتطلبان غوغا میکند. او مارکو روبیو، پیت هگزث (وزیر دفاع آمریکا)، و استیون میلر (مشاور ارشد کاخ سفید) را متهم کرد به اینکه برای منافع خویش بهدنبال تشدید خصومت علیه ونزوئلا هستند و منابع طبیعی این کشور را چون غنیمت جنگی میبینند.
وی درباره آن سه نفر گفت: «آنها فضای پیرامون ترامپ را چنان آشفته و شلوغ کردهاند که مانند درگیری هشتپاها در هم شده است. همین افراد ترامپ را به ورطه سقوط کشاندند و مسئول بحرانهاییاند که مردم آمریکا اکنون گرفتار آن شدهاند.» کابیو هشدار داد که اگر ترامپ این سه مقام بلندپایه را از دولت کنار نگذارد، در انتخابات میاندورهای سال ۲۰۲۶ شکست خواهد خورد.
او در پایان تأکید کرد که حتی در درون حلقه نزدیکان ترامپ نیز کسانی هستند که به او یادآوری میکنند رأی مردم آمریکا برای پایان دادن به جنگها بود، نه آغاز جنگی تازه. کابیو گفت: «ملت ما امروز از هر زمان متحدتر و استوارتر است. آمریکا و نیروهای تندرو آنها بهخوبی میدانند که اگر مرتکب ماجراجویی شوند، پشیمانیشان حتمی خواهد بود.»
گزارش ماه گذشته روزنامه «والاستریت ژورنال» نیز آشکار ساخت که از زمان تصدی وزارت خارجه، روبیو کارزار تشدید فشار علیه دولت مادورو را آغاز کرده است. او در نخستین سفر رسمی خود پنج کشور از آمریکای مرکزی و حوزه کارائیب را درنوردید، اقدامی که برای وزیری در آن سطح کمسابقه بود.
مطابق همان گزارش، روبیو در نشستهای محرمانه اغلب به زبان اسپانیایی با دیپلماتهای محلی سخن میگوید و آشکارا وعده داده است که هر کشوری اگر در سیاستهای منطقهای همسو با واشنگتن گام بردارد، از «پاداشهای ملموس» دولت ترامپ بهرهمند خواهد شد.
در ادامه گزارش آمده است که روبیو از سیاستهایی غیرمتعارف نیز بهره گرفته، از جمله اعمال مفاد سختگیرانه درباره بازگشت مهاجران، لغو ویزا بر پایه گرایشهای ایدئولوژیک، و تحریک نهادهای امنیتی برای استفاده از قوه قهریه علیه کسانی که او آنان را «قاچاقچیان مواد مخدرِ تروریست» مینامد و مدعی است که علیه آمریکاییها «اعلان جنگ» دادهاند.
رئیسجمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، در ماه سپتامبر، طی نطقی تند روبیو را «پادشاه مرگ و جنگ» خطاب کرد و گفت: «هرجا قدم میگذارد، مرگ، بمب و پیکرهای کودکان کشتهشده در پی اوست. او میخواهد دستان ترامپ را آغشته به خون مردم آمریکای جنوبی، کارائیب و ونزوئلا کند. اما حتی اگر دههزار موشک هم بر فراز سر ما بگذارند، ملت ونزوئلا همچنان با عزت و احترام باقی میماند.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 