رهبران آمریکای لاتین در کنفرانس COP30 بهصورت گروهی واکنش نشان دادند؛ رئیسجمهور کلمبیا: ترامپ ضد بشریت است
نوشته: شبکهٔ تحلیلی Guancha.cn
ترجمه مجله جنوب جهانی
در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۲۵ (ساعت محلی)، سیوسیامین نشست کنفرانس احزاب کنوانس چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات آبوهوایی (COP30) در شهر بِلِمِ برزیل آغاز به کار کرد.
اگرچه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در این نشست شرکت نکرد، با این حال همچنان محور بحثهای رهبران حاضر در نشست بود و بهعنوان نمونهای منفی مورد اشاره قرار گرفت.
بر اساس گزارش روزنامهٔ آمریکایی Politico، چندین رهبر کشورهای آمریکای لاتین در سخنرانیهای خود در همین روز ضمن تأکید بر لزوم کاهش گرمایش جهانی، از انتقاد صریح از ترامپ خودداری نکردند.
رئیسجمهور کلمبیا، گوستاوو پترو، بهصورت مستقیم گفت: «ترامپ ضد بشریت است.» او حضور نداشتن ترامپ در این نشست را بهطور خاص مورد انتقاد قرار داد و خواستار شکلگیری یک اقتصاد جهانی فاقد وابستگی به نفت و گاز طبیعی شد.
در همین راستا، دولت آمریکا ماه گذشته با بهانهٔ «مبارزه با تجارت مواد مخدر»، تحریمهایی را علیه پترو اعمال کرد. پترو این اتهامات را کاملاً رد کرد و اعلام نمود که هرگز در برابر فشارهای آمریکا تسلیم نخواهد شد.
از سوی دیگر، رئیسجمهور شیلی، گابریل بوریچ، سخنان ترامپ در سخنرانی سپتامبریاش در مجمع عمومی سازمان ملل را مورد انتقاد قرار داد. ترامپ در آن سخنرانی تغییرات آبوهوایی را «تقلبی» و «دروغی شرورانه» خوانده بود. بوریچ اظهار داشت: «این سخنان کاملاً بیاساس است.» وی بر اهمیت علم و واقعیتهای عینی تأکید کرد و گفت: «ما میتوانیم درباره راهحلهای مناسب برای مقابله با این چالشها به گفتوگوی منطقی بپردازیم، اما نمیتوانیم واقعیتهای علمی را انکار کنیم.»
رئیسجمهور برزیل، لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، بهعنوان میزبان این رویداد جهانی، اگرچه مستقیماً نام ترامپ را به زبان نیاورد، اما از «نیروهای افراطی که به منظور کسب منافع سیاسی، اخبار جعلی درباره آبوهوای جهان تولید میکنند» انتقاد شدیدی کرد. او از کشورهای شرکتکننده خواست تا برنامهریزی مشخصی برای «پایان دادن به سوختهای فسیلی» تدوین نمایند.
در پاسخ، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد: «رئیسجمهور ترامپ اجازه نخواهد داد منافع مردم آمریکا فدای «تقلب انرژیهای سبز» شود. این آرمانهای سبز در حال تخریب دیگر کشورهاست؛ اما به لطف سیاستهای منطقی و واقعبینانهٔ انرژی رئیسجمهور ترامپ، کشور ما از این خسارات در امان خواهد ماند!»
ترامپ و سیاستهای ضد محیطزیستی
گزارشها نشان میدهد که ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویهٔ سال جاری، همواره از صنایع زغالسنگ، نفت و گاز حمایت کرده و در عین حال تلاشهای داخلی و جهانی برای گسترش انرژیهای پاک را محدود کرده است. وی برای بار دوم، ایالات متحده را از توافق پاریس در زمینهٔ تغییرات آبوهوایی خارج ساخت.
در نشست ۶ نوامبر، رهبران بسیاری از کشورها با ابراز ناامیدی و خشم، نشان دادند که اقدامات آمریکا برای نقض تعهدات قبلی و تلاش برای منحرفکردن همکاری جهانی در مواجهه با گرمایش کرهٔ زمین، چهقدر آسیبزاست. برخی نیز غیبت آمریکا در این رویداد را «آسیب اقتصادی خودخواهانه» دانستند.
پولیتیکو در گزارش خود اشاره دارد که در این نشست برزیلی، شکاف میان کشورهای شمال و جنوب جهانی آشکارا خودنمایی کرد.
در سوی غرب، تنها رهبران چند کشور اروپایی مانند بریتانیا و فرانسه در نشست حضور داشتند و بسیاری از کشورها تنها سطح وزیری را فرستادند. نخستوزیر کانادا و نیز پیشیننمایندهٔ سازمان ملل در زمینهٔ آبوهوایی، مارک کرنی، در این نشست شرکت نکردند. همچنین، ۲۷ کشور عضو اتحادیهٔ اروپا تا روز قبل از آغاز نشست (۵ نوامبر) نتوانستند دربارهٔ اهداف منسجم آبوهوایی خود توافق کنند و حتی مقررات کاهش انتشار گازهای گلخانهای را نیز کمرنگتر کردند.
نخستوزیر بریتانیا، کیر استارمر، با اندوه گفت: «وحدت جهانی که ده سال پیش به سرعت و سهولت منجر به توافق پاریس شد، دیگر فروپاشیده است. این وضعیت فقط به خاطر ترامپ نیست، بلکه مخالفان او در داخل بریتانیا نیز سهمی دارند.» وی افزود: «صرفنظر کردن از تلاشهای آبوهوایی تنها باعث افزایش هزینههای انرژی برای خانوارها و شرکتها خواهد شد و فرصتهای ایجاد صنایع نوین را از دست خواهیم داد.»
همینطور، رئیسجمهور فرانسه، امانوئل مکرون، بدون اشارهٔ مستقیم به ترامپ، به حضار گفت که اطلاعات نادرست دربارهٔ آبوهوای جهان امروز به دموکراسی و اهداف توافق پاریس آسیب میزند. وی تأکید کرد: «ما باید از علم آزاد و مستقل حمایت کنیم؛ چندجانبهگرایی را بر جداییطلبی ترجیح دهیم؛ علم را جایگزین ایدئولوژی کنیم؛ و اقدام را بر سرنوشتگرایی مقدم بداریم.»
پولیتیکو اعلام میکند که تاکنون چین بهعنوان پیشرو در تحول جهانی به سمت انرژیهای پاک، خطوط تولید گستردهای در زمینهٔ پنلهای خورشیدی، خودروهای الکتریکی، باتریها و مواد معدنی استراتژیک مورد نیاز اقتصاد سبز ایجاد کرده است.
حضور چین در نمادهای جهانی
روزنامهٔ نیویورکتایمز هم همان روز توجه کرد که خودروی برقی که به محل برگزاری نشست وارد شد، محصول چین بود. این خودروی سبز که رئیسجمهور برزیل، لولا، با آن وارد سالن شد، یک شاسیبلند سیاه و مدرن از شرکت چینی BYD بود. این خودرو بخشی از ناوگان ویژهٔ خودروهای برقی و هیبریدی بود که برای جابهجایی رهبران و نمایندگان کشورهای شرکتکننده در COP30 در نظر گرفته شده بود.
این رویداد نشان میدهد که برزیل، بزرگترین کشور آمریکای لاتین، با انتخاب خودروهای چینی بهعنوان وسیلهٔ رسمی جابهجایی رهبران در این نشست، پیامی واضح فرستاده است: در مسیر دگرگونی مدلهای توسعه و اقتصادی خود، چشمانداز خود را به سمت چین معطوف کرده است.
در شرایطی که ترامپ از شرکت در COP30 خودداری کرده، این اقدام برزیل همچنین موفقیتهای فناورانهٔ سبز چین را در منطقهٔ آمریکای لاتین به وضوح نشان میدهد. «جهان بدون رهبری سیاسی و فناورانهٔ آمریکا همچنان در حال پیشرفت است،» گفت سکات کندی، مشاور ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS) آمریکا، و افزود: «انتخاب این خودروهای برقی توسط برزیل نشان میدهد که گزینههای جایگزینی وجود دارد.»
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 