حزب کمونیست چین
ترجمه مجله جنوب جهانی

در تاریخ‌های ۲۰ تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵ میلادی، جلسهٔ پلنوم چهارم کمیتهٔ مرکزی بیستم حزب کمونیست چین در پایتخت پکن برگزار گردید. در متن کامل بیانیهٔ این جلسه، ده حوزهٔ استراتژیک برای تبدیل چین به «قدرت ملی» مطرح شده است.

۱. قدرت سازندگی (صنعت و تولید) 

«قدرت سازندگی» اولین هدف «قدرت ملی» مطرح‌شده در جلسهٔ پلنوم چهارم کمیتهٔ مرکزی بیستم است. در سال ۲۰۲۲، در گزارش کنگرهٔ بیستم حزب کمونیست چین، رهبر جمهوری خلق چین، جناب سی جین‌پینگ، تأکید فرمودند: «ما باید تمرکز اصلی توسعهٔ اقتصادی را بر اقتصاد واقعی قرار دهیم، صنعت‌گری نوین را پیش ببریم و به سرعت ساخت چینی قوی در حوزهٔ تولید را تسریع نماییم.» در ماه مهٔ سال جاری نیز، ایشان در یکی از بازدیدهای میدانی اظهار داشتند: «ما مسیر توسعهٔ خودکفا در صنعت و تولید را انتخاب کرده‌ایم و با تکیه بر نیروی داخلی، صنعت و ساخت را پیش می‌بریم؛ این مسیر کاملاً صحیح بوده است!»

۲. قدرت کیفیت 

استراتژی «قدرت کیفیت» برای نخستین بار در ژانویهٔ سال ۲۰۱۱، در همایش سالانهٔ کنترل کیفیت کشوری به‌صورت رسمی مطرح گردید و هدف آن، ارتقای این استراتژی به سطح یک استراتژی ملی از طریق تصویب «چارچوب توسعهٔ کیفیت» بود. در فوریهٔ سال ۲۰۱۲، دولت جمهوری خلق چین در «چارچوب توسعهٔ کیفیت (۲۰۱۱–۲۰۲۰)» برای اولین بار در یک سند برنامه‌ریزی ملی، هدف «ساخت چینی قوی در حوزهٔ کیفیت» را مطرح نمود. پس از آن، این هدف در اسناد مهمی همچون «برنامهٔ پنجم‌سالهٔ سیزدهم»، گزارش‌های کنگره‌های نوزدهم و بیستم حزب کمونیست چین نیز به‌طور ویژه مورد تأکید قرار گرفت.

۳. قدرت فضانوردی 

برخی مؤسسات تحلیلی اشاره می‌کنند که برخلاف بیانیهٔ پلنوم پنجم کمیتهٔ مرکزی نوزدهم، در بیانیهٔ پلنوم چهارم کمیتهٔ مرکزی بیستم، برای نخستین بار «قدرت فضانوردی» به‌عنوان یکی از اهداف ساختاری ملی مطرح شده است. بر اساس بررسی‌های شبکهٔ ناظر، در ۲۷ دسامبر ۲۰۱۶، دفتر اطلاع‌رسانی شورای دولت جمهوری خلق چین در سند سفید «فضانوردی چین در سال ۲۰۱۶» برای اولین بار چشم‌انداز «تکمیل‌شدهٔ ساخت چینی قوی در حوزهٔ فضانوردی» را اعلام نمود. در سال ۲۰۱۷، گزارش کنگرهٔ نوزدهم حزب کمونیست چین به‌وضوح هدف استراتژیک «ساخت چینی قوی در فضانوردی» را مطرح کرد. این هدف سپس در گزارش کنگرهٔ بیستم و دیگر اسناد مهم حزبی چندین بار تکرار و تأکید شد.

۴. قدرت حمل‌ونقل

در سال ۲۰۱۷، گزارش کنگرهٔ نوزدهم حزب کمونیست چین، «قدرت حمل‌ونقل» را به‌عنوان یک استراتژی ملی اعلام نمود. در سپتامبر ۲۰۱۹، شورای دولت «چارچوب ساخت چینی قوی در حوزهٔ حمل‌ونقل» را تصویب کرد که در آن چشم‌اندازهای بلندپروازانه‌ای همچون «حلقهٔ سفر ۱۲۳ داخلی» (یک‌ساعت برای تردد در مناطق شهری، دو ساعت برای دسترسی به خوشه‌های شهری و سه ساعت برای پوشش شهرهای اصلی کشور) و «حلقهٔ لجستیک سریع جهانی ۱۲۳» (تحویل کالا در عرض یک روز در داخل کشور، دو روز در کشورهای همسایه و سه روز در شهرهای اصلی جهان) مطرح گردید. همچنین دو مرحلهٔ زمان‌بندی‌شده تعیین شد: تا سال ۲۰۳۵ به‌صورت اساسی و تا نیمهٔ قرن حاضر به‌طور کامل، چین به‌عنوان یک «قدرت حمل‌ونقل» ساخته شود. 
در سال ۲۰۲۱، «چارچوب برنامه‌ریزی شبکهٔ جامع و چندبعدی حمل‌ونقل ملی» تصویب گردید که چارچوب ساختاری و طرح شبکه‌ای لازم برای تحقق این چشم‌انداز را فراهم آورد. در سال ۲۰۲۲ نیز، گزارش کنگرهٔ بیستم حزب کمونیست چین مجدداً بر «تسریع ساخت چینی قوی در حوزهٔ حمل‌ونقل» تأکید نمود.

۵. قدرت شبکه‌ای (اینترنت و فناوری اطلاعات) 

در فوریهٔ سال ۲۰۱۴، در نخستین جلسهٔ گروه رهبری امنیت سایبری و فناوری اطلاعات مرکزی، رهبر جمهوری خلق چین برای اولین بار به‌صورت صریح اعلام فرمودند: «ما باید با تلاش فراوان، کشور خود را به یک قدرت شبکه‌ای تبدیل کنیم.» در آن جلسه، ایشان بیان داشتند که برای ساخت یک «قدرت شبکه‌ای» نیازمندیم به فناوری‌های خودی و پیشرفته، خدمات اطلاعاتی غنی و جامع، فرهنگ شبکه‌ای پویا و شکوفا، زیرساخت‌های اطلاعاتی قوی، اقتصاد اطلاعاتی قدرتمند، نیروی متخصص و باکیفیت در حوزهٔ امنیت سایبری و فناوری اطلاعات، و همچنین همکاری‌های بین‌المللی فعال دوطرفه و چندجانبه در حوزهٔ اینترنت هستیم. 
در سال ۲۰۱۵، «قدرت شبکه‌ای» در پیشنهاد برنامهٔ پنجم‌سالهٔ سیزدهم در کنگرهٔ پانزدهم کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست چین گنجانده شد. در سال ۲۰۱۶، «چارچوب استراتژیک توسعهٔ فناوری اطلاعات ملی»، استراتژی «سه‌مرحله‌ای» ساخت «قدرت شبکه‌ای» را ارائه داد. این استراتژی سپس در گزارش‌های کنگره‌های نوزدهم و بیستم حزب نیز مورد تأکید قرار گرفت.

۶. قدرت آموزشی 

هدف استراتژیک «قدرت آموزشی» برای نخستین بار در «چارچوب اصلاحات و توسعهٔ آموزشی بلندمدت ملی (۲۰۱۰–۲۰۲۰)» که در سال ۲۰۱۰ تصویب شد، مطرح گردید. این چارچوب به‌وضوح اعلام نمود: «ما باید به سرعت از یک کشور بزرگ آموزشی به یک قدرت آموزشی و از یک کشور بزرگ منابع انسانی به یک قدرت منابع انسانی تبدیل شویم.» این رویکرد، ورود رسمی مفهوم «قدرت آموزشی» به چارچوب سیاست‌گذاری ملی را نشان می‌داد. 
در سال ۲۰۱۷، گزارش کنگرهٔ نوزدهم حزب کمونیست چین اعلام نمود: «ساخت چینی قوی در حوزهٔ آموزش، پایهٔ بنیادین بازسازی بزرگ امت چین است.» در سال ۲۰۲۲، گزارش کنگرهٔ بیستم حزب نیز بر «تسریع ساخت چینی قوی در آموزش» تأکید فزونی نمود. در ماه مهٔ سال ۲۰۲۳، رهبر جمهوری خلق چین در پنجمین جلسهٔ آموزشی جمعی دفتر سیاسی کمیتهٔ مرکزی حزب، اهمیت استراتژیک «قدرت آموزشی» را به‌صورت جامع تبیین فرمودند و اظهار داشتند: «ساخت چینی قوی در آموزش، پیش‌درآمد استراتژیک برای تکمیل‌شدن کامل یک کشور سوسیالیستی مدرن و قوی است» و مسیر عملی آن را مشخص ساختند. در سال ۲۰۲۵، «چارچوب برنامه‌ریزی ساخت چینی قوی در آموزش (۲۰۲۴–۲۰۳۵)» تصویب شد که نخستین برنامهٔ تخصصی ملی در این حوزه بوده و نقشهٔ جامعی برای تحقق کامل این هدف تا سال ۲۰۳۵ ارائه می‌دهد.

۷. قدرت علمی و فناوری 

در ماه مهٔ سال ۲۰۱۶، رهبر جمهوری خلق چین در همایش ملی نوآوری علمی و فناوری، همایش آکادمی‌های علوم و مهندسی چین و نهمین کنگرهٔ انجمن علوم و فناوری چین، سخنرانی مهمی با عنوان «در راه تلاش برای ساخت یک قدرت جهانی در علم و فناوری» ایراد فرمودند و به‌صورت رسمی هدف استراتژیک «قدرت علمی و فناوری» را اعلام نمودند. در این سخنرانی، ایشان بیانیه‌های مهمی همچون «علم و فناوری، سلاح اصلی یک کشور است» را مطرح کردند و «ساخت یک قدرت جهانی در علم و فناوری» را به‌عنوان هدفی برتر تعیین نمودند. 
در سال ۲۰۱۷، گزارش کنگرهٔ نوزدهم حزب کمونیست چین، این هدف را مجدداً تأیید کرد. در سال ۲۰۲۲ نیز، گزارش کنگرهٔ بیستم حزب، هدف تحقق «قدرت علمی و فناوری» را تا سال ۲۰۳۵ تکرار نمود.

۸. قدرت نیروی انسانی 

استراتژی «قدرت نیروی انسانی» از همان سال ۲۰۰۳ مطرح شد؛ در دسامبر همان سال، پس از برگزاری همایش ملی نیروی انسانی توسط کمیتهٔ مرکزی و شورای دولت، در «تصمیم کمیتهٔ مرکزی و شورای دولت دربارهٔ تقویت بیشتر کار نیروی انسانی» به‌وضوح اعلام شد: «وظیفهٔ اصلی کار نیروی انسانی در قرن جدید و مرحلهٔ جدید، اجرای استراتژی «قدرت نیروی انسانی» است.» 
پس از آن، این استراتژی در طراحی‌های بالادستی حزب و کشور به‌طور مداوم تقویت و دقیق‌تر شد. در اکتبر ۲۰۱۵، کنگرهٔ پانزدهم کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست چین بر «تسریع ساخت چینی قوی در نیروی انسانی، اجرای عمیق‌تر استراتژی اولویت‌دهی به نیروی انسانی، اصلاح سیستم و سیاست‌های توسعهٔ نیروی انسانی و ایجاد مزیت سیستمی رقابتی بین‌المللی» تأکید نمود. در سال ۲۰۱۷، گزارش کنگرهٔ نوزدهم حزب کمونیست چین نیز مجدداً اعلام کرد: «نیروی انسانی، منبع استراتژیک برای بازسازی امت و کسب برتری در رقابت بین‌المللی است» و ضرورت «تسریع ساخت چینی قوی در نیروی انسانی» را یادآور شد.

۹. قدرت کشاورزی 

همانند «قدرت فضانوردی»، برخی مؤسسات تحلیلی اشاره می‌کنند که برخلاف بیانیهٔ پلنوم پنجم کمیتهٔ مرکزی نوزدهم، در بیانیهٔ پلنوم چهارم کمیتهٔ مرکزی بیستم، برای نخستین بار «قدرت کشاورزی» به‌عنوان یکی از اهداف ساختاری ملی مطرح شده است. بر اساس بررسی‌های شبکهٔ ناظر، هدف استراتژیک «قدرت کشاورزی» برای نخستین بار در سپتامبر ۲۰۱۸ مطرح گردید؛ در آن زمان، رهبر جمهوری خلق چین در هشتمین جلسهٔ آموزشی جمعی دفتر سیاسی کمیتهٔ مرکزی نوزدهم تأکید فرمودند که باید «از یک کشور بزرگ کشاورزی به یک قدرت کشاورزی تبدیل شویم.» در سال ۲۰۲۲، گزارش کنگرهٔ بیستم حزب کمونیست چین برای نخستین بار به‌صورت صریح اعلام نمود: «باید به سرعت ساخت چینی قوی در کشاورزی را تسریع کنیم» و این هدف را به‌طور رسمی در سیستم استراتژیک تکمیل‌شدن یک کشور سوسیالیستی مدرن و قوی گنجاند. 
در سال ۲۰۲۵، کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست چین و شورای دولت، «برنامهٔ تسریع ساخت چینی قوی در کشاورزی (۲۰۲۴–۲۰۳۵)» را تصویب نمودند که نخستین سند برنامه‌ریزی جامع و سیاستی در این حوزه است. این برنامه، سه مرحلهٔ زمان‌بندی‌شده را تعیین کرده است: تا سال ۲۰۲۷ پیشرفت‌های چشمگیری حاصل شود، تا سال ۲۰۳۵ نتایج برجسته‌ای به‌دست آید و تا نیمهٔ قرن حاضر، چین به‌طور کامل به یک «قدرت کشاورزی» تبدیل گردد.

۱۰. قدرت فرهنگی 

هدف بلندمدت «ساخت یک قدرت فرهنگی سوسیالیستی» برای نخستین بار در اکتبر ۲۰۱۱، در «تصمیم کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست چین دربارهٔ مسائل مهم اصلاح سیستم فرهنگی و ترویج توسعهٔ گسترده و شکوفای فرهنگ سوسیالیستی» که توسط کنگرهٔ شانزدهم کمیتهٔ مرکزی حزب تصویب شد، مطرح گردید. 
در سال ۲۰۱۷، گزارش کنگرهٔ نوزدهم حزب کمونیست چین اعلام نمود: «ما باید مسیر توسعهٔ فرهنگی سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی را پایبند بمانیم، خلاقیت و نوآوری فرهنگی تمامی اقوام چین را برانگیزیم و یک قدرت فرهنگی سوسیالیستی بسازیم.» در سال ۲۰۲۰، گزارش کنگرهٔ پانزدهم کمیتهٔ مرکزی حزب نیز اشاره نمود که باید «رضایت‌بخشی نیازهای فرهنگی مردم و تقویت قدرت روحی آنان را هماهنگ کرده و ساخت یک قدرت فرهنگی سوسیالیستی را پیش ببریم.» در سال ۲۰۲۲، گزارش کنگرهٔ بیستم حزب کمونیست چین نیز مجدداً بر «تقویت اعتماد به‌نفس و خودافزایی فرهنگی و ایجاد درخشش‌های جدید فرهنگ سوسیالیستی» تأکید نمود.