تهران – کارشناسان نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) موتور پهپاد بومی‌سازی‌شده «شاهد ۱۶۱» را مورد آزمایش قرار دادند.
این پرنده بدون سرنشین، بُرد عملیاتی ۱۵۰ کیلومتر، قابلیت پرواز به مدت ۲ ساعت و سقف پروازی ۲۶ هزار پا دارد. پهپاد شاهد ۱۶۱ برای مأموریت‌های شناسایی، پایش و رزمی طراحی شده است. این پهپاد سال‌ها پیش برای اولین بار معرفی شد، اما دانشمندان و مهندسان ایرانی به بهینه‌سازی و اعمال نوآوری‌های جدید در این سلاح ادامه داده‌اند.

این آزمایش در جریان نمایشگاهی برگزار شد که دستاوردهای نیروی هوافضای سپاه را در «پارک ملی هوافضا» به نمایش گذاشته بود. در این نمایشگاه، سپاه همچنین نسخه‌های پیشرفته‌ای از دیگر پهپادهای خانواده شاهد، از جمله شاهد ۱۳۱، شاهد ۱۷۱، شاهد ۱۹۱ و شاهد ۲۳۸ را نیز به نمایش درآورد.
ایران در ماه ژوئن، طی حملات ۱۲ روزه نظامی رژیم (اشاره به اسرائیل) علیه جمهوری اسلامی، پهپادهای ساخت داخل خود را در کنار موشک‌هایش علیه اسرائیل به کار گرفت.

پیشرفت‌های ایران در حوزه فناوری پهپادی در حالی صورت می‌گیرد که تحریم‌های غیرقانونی غرب علیه این کشور اعمال شده است.
چگونه پهپادهایی که در صدر خبرها قرار گرفته‌اند، متولد شدند؟
نهاد امنیتی جمهوری اسلامی، به دلیل محرومیت از دسترسی به بازارهای جهانی دفاعی، پس از سرنگونی شاه که تحت حمایت غرب بود، بیش از چهار دهه پیش مجبور به اتکا به توانمندی‌های داخلی شد. این امر بیش از آنکه یک انتخاب سیاسی باشد، به موضوعی برای بقای استراتژیک تبدیل شد. طرح‌های ملی مانند «برنامه جامع توسعه هوافضا» و «برنامه ششم توسعه پنج‌ساله» این جهت‌گیری را رسمیت بخشیده و خودکفایی فناورانه را به یک اصل راهنما تبدیل کردند. از دل این فشار، صنعت پهپادی داخلی‌ای ظهور کرد که سازگار، کارآمد و توانمند در تولید سامانه‌های عملیاتی و مقرون‌به‌صرفه بود؛ سامانه‌هایی که سادگی، قیمت پایین و کارایی عملیاتی را با هم ترکیب می‌کنند.

بنابراین، پهپادها پاسخی برای معضلات ساختاری دفاعی ایران شدند. این فناوری امکان اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR) را با هزینه کم، اِعمال قدرت بدون تلفات انسانی و تولید داخلی مصون از محدودیت‌های خارجی فراهم می‌آورد.

خانواده شاهد تجسم‌بخش این فلسفه هستند: فناوری کافی، تولید انبوه و تاب‌آوری صنعتی. در جهانی که با عدم تقارن‌های جهانی (نابرابری‌ها) مواجه است، ایران توانسته است کمبودها را به استراتژی و تحریم‌ها را به انگیزه‌ای برای نوآوری تبدیل کند.

نقش پهپادهای ایرانی را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن صفحه شطرنج ژئوپلیتیکی که استراتژی تهران در آن به نمایش درمی‌آید، درک کرد. ایران در حالی که توسط پایگاه‌های نظامی آمریکا محاصره شده و با رقبای منطقه‌ای که دسترسی ویژه‌ای به فناوری‌های غربی مانند عربستان سعودی و اسرائیل دارند، روبرو است، دکترین «بازدارندگی از طریق انکار» (Deterrence by Denial) را تدوین کرده که ریشه در جنگ نامتقارن دارد. در این چارچوب، وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین (پهپادها) به متنوع‌ترین و مؤثرترین ابزار برای حفظ موضع دفاعی آن تبدیل شده‌اند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که پهپادهای ایرانی به کشورهایی در سراسر اروپا، آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی فروخته شده‌اند. طبق ادعای رسانه‌های آمریکایی، کشورهایی که نمی‌توانند این سلاح‌ها را از تهران خریداری کنند، مانند ایالات متحده، کوشیده‌اند تا طراحی آن‌ها را بازسازی (کپی) کنند.