مجله جنوب جهانی

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با تأکید بر اینکه رهبری فعلی اوکراین مشروعیت قانونی خود را از دست داده، اعلام کرد که مسکو در حال حاضر قادر به امضای هرگونه توافق صلح با کی‌یف نیست. وی در عین حال آمادگی کشورش را برای ارائه تضمینات امنیتی کتبی به اروپا اعلام کرد و شایعات درباره نیت‌های تهاجمی روسیه را بی‌اساس خواند. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که طرح صلح پیشنهادی آمریکا برای پایان دادن به درگیری‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در جریان کنفرانس مطبوعاتی در پایان سفر دولتی خود به قرقیزستان، ولادیمیر پوتین به تفصیل دلایل رویکرد مسکو در قبال مذاکرات صلح با اوکراین را تشریح کرد. وی با بیان اینکه امضای اسناد با رهبری کنونی اوکراین «بی‌معنا» است، تأکید کرد: «توافق صلح با اوکراین در حال حاضر از نظر قانونی غیرممکن است.»

دلیل اصلی این موضع، به گفته پوتین، لغو انتخابات ریاست‌جمهوری در اوکراین است که طبق قانون باید در ماه مه ۲۰۲۴ برگزار می‌شد. رئیس‌جمهور روسیه گفت که ولادیمیر زلنسکی با بهانه قرار دادن وضعیت جنگی و ترس از برگزاری انتخابات، یک «اشتباه استراتژیک بنیادین» مرتکب شد و «وضعیت مشروع خود را به عنوان رئیس‌جمهور از دست داد.» پوتین این موضوع را با برگزاری انتخابات در روسیه در ماه مارس ۲۰۲۴، علی‌رغم درگیری نظامی، مقایسه کرد و آن را نشان‌دهنده تفاوت رویکردها دانست.

با این حال، پوتین ابراز امیدواری کرد که در آینده شرایط برای رسیدن به توافق فراهم شود. وی شرط لازم برای هرگونه توافق صلح آینده را لغو کامل قانون حکومت نظامی در اوکراین و برگزاری «فوری انتخابات» عنوان کرد. رئیس‌جمهور روسیه با لحنی کنایه‌آمیز افزود که رهبری فعلی اوکراین «به سختی می‌تواند بدون تقلب در انتخابات پیروز شود.»

این اظهارات در پس‌زمینه بررسی طرح صلح ۲۸ ماده‌ای که به تازگی توسط دولت آمریکا (دونالد ترامپ) ارائه شده، مطرح می‌شود. بر اساس نسخه‌های منتشر شده از این طرح، اوکراین باید از چندین «خط قرمز» خود چشم‌پوشی کند؛ از جمله انصراف از عضویت در ناتو، عدم ادعای حاکمیت بر کریمه و مناطق دونباس (لوهانسک و دونتسک)، و محدود کردن نیروهای نظامی خود به ۶۰۰ هزار نفر.

مسکو در واکنش به این طرح، ضمن استقبال از «انگیزه کلی» آن، اعلام کرده که هنوز سند رسمی دریافت نکرده است. پوتین تأکید کرد که در حال حاضر فقط «مجموعه‌ای از مسائل» برای بحث وجود دارد و هنوز «چارچوب پیش‌نویس» مشخصی آماده نشده است. با این حال، مقامات روسیه گفته‌اند که این پیشنهاد می‌تواند مبنایی برای یک توافق نهایی باشد. هفته آینده نیز استیو ویتکوف، فرستاده ویژه آمریکا، برای گفت‌وگو در این باره به مسکو سفر خواهد کرد.

در این میان، گزارش‌ها از هشدار مقامات آمریکایی به اروپا حکایت دارد. روزنامه نیویورک تایمز فاش کرد که یک مقام ارشد آمریکایی به دیپلمات‌های اروپایی در کی‌یف گفته است که توانایی روسیه در تولید موشک‌های دوربرد در حال افزایش است و طولانی شدن درگیری، احتمال تشدید تنش‌ها را بالا می‌برد. این در حالی است که کشورهای اروپایی حامی اوکراین، درگیری را یک «جنگ نیابتی ناتو» ناشی از گسترش این اتحاد به سمت شرق می‌دانند و مسکو را عامل اصلی تنش معرفی می‌کنند.

در پایان، پوتین بار دیگر موضع اصلی روسیه را تکرار کرد و گفت که نیروهای این کشور برتری میدانی را در اختیار دارند و به اهداف خود دست خواهند یافت، چه اوکراین میانجیگری آمریکا را بپذیرد و چه نپذیرد.