واشنگتن به دنبال گسترش عملیات نظامی علیه ونزوئلا؛ کاراکاس و مسکو ۴۲ توافقنامه جدید امضا کردند

در حالی که تنش‌ها بین ایالات متحده و ونزوئلا تشدید می‌شود، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با صدور بیانیه‌ای تهدیدآمیز اعلام کرد که واشنگتن به‌زودی عملیات ضدنارکوتیک خود را از دریا به خشکی گسترش خواهد داد و ونزوئلا هدف اصلی این اقدامات خواهد بود. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که پنتاگون حضور نظامی گسترده‌ای در دریای کارائیب داشته و ونزوئلا و روسیه با امضای ۴۲ توافقنامه جدید، همکاری‌های استراتژیک خود را تعمیق بخشیده‌اند.

تهدیدات جدید واشنگتن و حضور نظامی در کارائیب

ترامپ در سخنانی در فلوریدا مدعی شد: «در هفته‌های اخیر نظامیان ما برای بازدارندگی ونزوئلا و قاچاقچیان زیادی که وجود دارند، فعالیت کرده‌اند… دیگر از طریق دریا نمی‌آیند». وی با اشاره به حملات نظامی آمریکا به قایق‌های کوچک در آب‌های کارائیب و اقیانوس آرام، ادعا کرد که این قایق‌ها بدون ارائه مدرک، حامل مواد مخدر به سمت آمریکا بوده‌اند【turn0view0】.

رئیس‌جمهور آمریکا با تأکید بر دستاوردهای ادعایی خود در مبارزه با مواد مخدر، اعلام کرد: «به‌زودی عملیات را در خشکی آغاز خواهیم کرد… در خشکی کار آسان‌تر است، اما این کار بسیار به‌زودی آغاز می‌شود». ترامپ بدون ارائه جزئیات بیشتر در مورد محدوده یا موقعیت دقیق این اقدامات نظامی، به ونزوئلا هشدار داد: «به آنها گفته‌ایم: ارسال سم (مواد مخدر) به کشورمان را متوقف کنید».

همزمان با این اظهارات، پیت هگست، سرپرست پنتاگون، از ناو هواپیمابر یواس‌اس جرالد آر. فورد که در ۱۶ نوامبر وارد دریای کارائیب شده بود، دیدن کرد. هگست در این بازدید از نظامیان آمریکایی برای «تعقیب کارتل‌ها در دریا» تقدیر کرد و تأکید کرد که آمریکا «تمام حق دنیا را دارد که کسانی را که در این جرائم دخیل هستند، بکشد».

این دیدار در حالی انجام شد که جمهوری دومینیکن به آمریکا اجازه استفاده از پایگاه‌های هوایی خود را برای فعالیت‌های لجستیکی عملیات پنتاگون موسوم به «نیزه جنوب» داده است.

واکنش قاطع کاراکاس و آمادگی برای دفاع

نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، در پاسخ به تهدیدات آمریکا، با صدور بیانیه‌ای قاطع اعلام کرد: «هیچ تهدید یا تجاوزی وجود ندارد که ما را بترساند یا غافلگیر کند». وی افزود: «مردم با آرامش برای دفاع از میهن، خاک، دریاها، آسمان، روح و تاریخ خود با رهبری سیمون بولیوار آماده شده‌اند».

مادورو با استناد به نظرسنجی‌های اخیر مدعی شد: «۸۲ درصد ونزوئلایی‌ها آماده‌اند با اسلحه در دست از میهن مقدس خود دفاع کنند». وی تأکید کرد: «اگر تاریخ ایجاب کند که دوباره به جمهوری نظامی تبدیل شویم، تاریخ ما را در خواهد یافت که با پرچم مقدس میراندا و بولیوار برخاسته و تنها یک سرنوشت خواهیم داشت: پیروزی عزت، پیروزی تاریخ خود».

تقویت اتحاد استراتژیک ونزوئلا و روسیه

در میان تشدید تنش‌ها با آمریکا، دلسی رودریگز، معاون رئیس‌جمهور ونزوئلا، و دیمیتری چرنیشنکو، معاون نخست‌وزیر روسیه، در نوزدهمین جلسه کمیسیون بین‌دولتی عالی روسیه-ونزوئلا، ۴۲ اقدام جدید در ۱۰ حوزه مختلف را تصویب کردند.

رودریگز در این باره گفت: «در چارچوب بریکس، ونزوئلا و روسیه به ساخت دنیای جدیدی ادامه خواهند داد که در آن حقوق بین‌الملل، چندجانبه‌گرایی و همکاری سازنده با اهداف صلح‌آمیز حاکم باشد». وی افزود: «بریکس بیانگر چیزی است که دنیای جدید باید باشد: دنیایی مبتنی بر حقوق بین‌الملل واقعی و چندجانبه‌گرایی واقعی».

این توافق‌نامه‌ها شامل حوزه‌های نفت، گاز، حمل‌ونقل، ورزش، فرهنگ و مالی می‌شود. در بخش مالی، استفاده از کارت‌های میر روسیه در ونزوئلا به عنوان مکانیزمی جایگزین سوئیفت مورد توافق قرار گرفت.

در حوزه سلامت نیز دو کشور برای تولید انسولین و توسعه واکسن‌های ضدسرطان همکاری خواهند کرد؛ موضوعی که رودریگز آن را «یکی از بزرگترین کمک‌های روسیه به بشریت» توصیف کرد.

واکنش‌های بین‌المللی و تحلیل‌ها

عملیات نظامی آمریکا در منطقه با واکنش‌های بین‌المللی گسترده‌ای مواجه شده است. روسیه، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل و دولت‌های کلمبیا، مکزیک و برزیل این اقدامات را محکوم کرده‌اند. کارشناسان بین‌المللی حملات به قایق‌ها را «اجرام‌های خلاصه» توصیف می‌کنند که نقض آشکار حقوق بین‌الملل است.

سازمان‌هایی مانند سازمان ملل و اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا (DEA) نیز اعلام کرده‌اند که ونزوئلا مسیر اصلی قاچاق مواد مخدر به آمریکا نیست و بیش از ۸۰ درصد مواد مخدر در منطقه از طریق مسیر اقیانوس آرام جابجا می‌شود.

مادورو معتقد است هدف واقعی آمریکا «تغییر رژیم برای تسلط بر ثروت عظیم نفتی و گازی ونزوئلا» است.
چشم‌انداز آینده

با توجه به تشدید تنش‌ها بین واشنگتن و کاراکاس و همزمان تقویت همکاری‌های ونزوئلا با قدرت‌هایی مانند روسیه، به نظر می‌رسد منطقه کارائیب در آینده نزدیک شاهد تحولات ژئوپلیتیک مهمی خواهد بود. از یک سو، آمریکا نشان داده است که قصد دارد فشار نظامی بر ونزوئلا را افزایش دهد، و از سوی دیگر، کاراکاس با تکیه بر حمایت بین‌المللی و تقویت روابط با قدرت‌های مخالف سلطه‌گری آمریکا، در تلاش است تا از خود در برابر این فشارها مقاومت کند.

تحلیلگران معتقدند که آینده بحران ونزوئلا به نحوه تعامل این دو رویکرد بستگی دارد؛ آیا دیپلماسی و راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز غلبه خواهد کرد یا تنش‌های نظامی به بحرانی گسترده‌تر در منطقه منجر خواهد شد.