کودتای گینه بیسائو یک روز پیش از اعلام نتایج انتخابات؛ یکی از نزدیکان رئیس‌جمهور، رئیس‌جمهور موقت شد

تنها یک روز پیش از اعلام رسمی نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری، اوضاع سیاسی کشور آفریقای غربی گینه بیسائو به شکلی دراماتیک و با یک «تغییر ناگهانی» روبه‌رو شد.
ارتش گینه بیسائو روز چهارشنبه (۲۶ نوامبر) با انتشار بیانیه‌ای از طریق تلویزیون دولتی، کنترل کامل قدرت را در کشور اعلام کرد و عُمارو سیسوکو اِمبالو، رئیس‌جمهور این کشور را برکنار نمود. نظامیان در این بیانیه، ضمن اشاره به «تلاش برخی عناصر سیاسی برای برهم زدن ثبات کشور»، اختیار کامل امور را در دست گرفتند و اقدامات اضطراری متعددی از جمله انحلال تمامی نهادهای عمومی و بستن مرزها را به اجرا گذاشتند.
به گزارش رویترز و دیگر منابع خبری، روز پنجشنبه (۲۷ نوامبر) به وقت محلی، ژنرال اورتا اینتاآ، از افسران ارشد ارتش و از نزدیکان رئیس‌جمهور اِمبالو، به عنوان رئیس‌جمهور موقت این کشور برای یک دوره یک‌ساله سوگند یاد کرد. وی بلافاصله پس از آن، سرلشکر «توماس جاسی» را به سمت رئیس ستاد ارتش منصوب نمود. ارتش همچنین اعلام کرد که از روز جمعه (۲۸ نوامبر)، محدودیت‌های تردد افراد و کالاها و همچنین مقررات منع آمد و شد سراسری لغو خواهند شد.
پنجشنبه شب، وزارت خارجه سنگال با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که اِمبالو، رئیس‌جمهوری که در پی کودتا سرنگون شد، با دخالت سازمان منطقه‌ای غرب آفریقا (اکوواس)، با هواپیمای اختصاصی «سالم و امن» وارد سنگال شده است. ارتش گینه بیسائو پیش‌تر اعلام کرده بود که اِمبالو و چندین مقام عالی‌رتبه دیگر را در بازداشت خود دارد. با این حال، جناح مخالف با قاطعیت اظهار می‌دارد که این رویداد، یک «کودتای ساختگی» است که شخص اِمبالو برای جلوگیری از شمارش آرا و اعلام نتایج، آن را مهندسی کرده است.
رویترز خاطرنشان کرده است که این نهمین کودتا در منطقه غرب و مرکز آفریقا در پنج سال اخیر است و بر بی‌ثباتی دیرینه در گینه بیسائو صحه می‌گذارد.
پس از کودتا، فرد مورد اعتماد رئیس‌جمهور، «رئیس‌جمهور موقت» شد
گینه بیسائو، که سازمان ملل متحد آن را جزو کشورهای «کمتر توسعه‌یافته» طبقه‌بندی کرده است، دارای زیرساخت‌های صنعتی ضعیفی است و حتی در تأمین غذای مورد نیاز خودکفا نیست. از زمان استقلال از استعمار پرتغال در دهه ۱۹۷۰، این کشور به طور مداوم دچار تلاطم سیاسی بوده است؛ جرایم گسترده مواد مخدر نیز توسعه اقتصادی و ثبات اجتماعی را بیش از پیش دشوار ساخته است. این کشور به دلیل نقش خود به عنوان «کانون ترانزیت قاچاق» کوکائین از آمریکای جنوبی به اروپا، با معضل لاینحل مواد مخدر دست و پنجه نرم می‌کند.
بر اساس آمار، گینه بیسائو از سال ۱۹۸۰ تاکنون حداقل ۹ کودتای موفق و ناموفق را تجربه کرده است. از زمان به قدرت رسیدن اِمبالو در سال ۲۰۲۰، دولت سه مورد «تلاش نافرجام برای کودتا» را اعلام کرده که آخرین مورد آن در اواخر اکتبر رخ داد.
اما ماهیت کودتای روز چهارشنبه آنقدر عجیب و غریب بود که حتی روزنامه نیویورک تایمز نیز در توصیف آن دچار مشکل شد: «حتی با استانداردهای کشوری که چندین کودتا را پشت سر گذاشته، ماهیت این کودتا در بحبوحه سالی پر از انتخابات بحث‌برانگیز در سراسر آفریقا، به‌طور ویژه‌ای برجسته است.»
انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی گینه بیسائو رسماً در روز ۲۳ نوامبر آغاز شد. در این انتخابات، ۱۲ نامزد برای ریاست‌جمهوری و ۱۴ حزب سیاسی برای کسب کرسی‌های پارلمان رقابت کردند. کمیسیون انتخابات قرار بود نتایج اولیه ریاست‌جمهوری را در ۲۷ نوامبر اعلام کند.
رقابت سختی بین اِمبالو که به دنبال پیروزی مجدد بود و «فرناندو دیاز»، نامزد مستقل و رهبر اپوزیسیون، در جریان بود. پیش از اعلام رسمی نتایج، هر دو نامزد به طور جداگانه ادعای پیروزی در دور اول انتخابات را مطرح کردند.
درست در همین لحظات، کودتا رخ داد؛ «پیش از اعلام رسمی نتایج شمارش آرا، افراد مسلح به دفاتر کمیسیون انتخابات یورش بردند.»
به گزارش آسوشیتدپرس، فرانس ۲۴ و دیگر رسانه‌ها، بعدازظهر سه‌شنبه (۲۶ نوامبر) حدود ساعت ۱۳:۰۰ به وقت محلی، صدای تیراندازی‌های سنگینی در نزدیکی کاخ ریاست‌جمهوری در مرکز شهر بیسائو، پایتخت، شنیده شد. این تیراندازی‌ها حدود یک ساعت ادامه داشت و پس از آن، نیروهای یونیفورم‌پوش، جاده‌های اصلی منتهی به کاخ ریاست‌جمهوری را به کنترل خود درآوردند.
یک راننده در بیسائو، صحنه وحشت آن لحظات را توصیف کرد: «مردم به هر طرف فرار می‌کردند.» با این حال، تا این لحظه هیچ گزارشی از تلفات جانی در حوادث روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه منتشر نشده است.
پس از این وقایع، ارتش گینه بیسائو با انتشار بیانیه‌ای در تلویزیون دولتی، اعلام کرد که «کنترل کامل» قدرت را در کشور در دست گرفته است. دینیس اِنچاما، سخنگوی آنچه خود را «فرماندهی عالی نظامی برای بازگرداندن امنیت ملی و نظم عمومی» (که از این پس «فرماندهی» نامیده می‌شود) معرفی کرد، در این بیانیه، برکناری رئیس‌جمهور اِمبالو را اعلام کرد.
اِنچاما مدعی شد که ارتش برای مقابله با طرح‌هایی که توسط «برخی سیاستمداران داخلی» و «قاچاقچیان شناخته‌شده داخلی و خارجی» برای برهم زدن ثبات و همچنین تلاش برای دستکاری نتایج انتخابات طراحی شده‌اند، تصمیم به تصرف قدرت گرفته است.
«فرماندهی» سپس انحلال فوری «تمامی نهادهای عمومی»، تعلیق «فعالیت تمامی رسانه‌ها» و «روند در حال اجرای انتخابات» را اعلام کرد و دستور بستن تمامی مرزهای زمینی، دریایی و هوایی کشور را صادر نمود. در این بیانیه همچنین آمده بود که از ساعت ۱۹:۰۰ همان روز تا ۶:۰۰ صبح روز بعد، مقررات منع رفت و آمد اجباری تا اطلاع ثانوی به اجرا در خواهد آمد.
به نقل از رویترز، منابع آگاه گزارش دادند که پس از کودتای ارتش، چندین مقام ارشد گینه بیسائو، از جمله بوچه کانده (وزیر کشور)، بیاگو نانتان (رئیس ستاد کل نیروهای مسلح) و مامادو توره (معاون رئیس ستاد کل)، بازداشت شدند. خود اِمبالو نیز در تماس با رسانه‌های فرانسوی، برکناری خود را تأیید کرد.
رسانه فرانسوی Jeune Afrique از قول اِمبالو نقل کرده است که به نظر او، این رویداد «کودتایی به رهبری رئیس ستاد ارتش» بوده است. وی همچنین اظهار داشت که مورد خشونت قرار نگرفته است.
تنها یک روز بعد، اینتاآ، که در آن زمان رئیس ستاد ارتش گینه بیسائو بود، قدرت را در دست گرفت.
روز پنجشنبه، اینتاآ، که لباس نظامی بر تن داشت و توسط دیگر افسران ارتش احاطه شده بود، برای اولین بار به عنوان رهبر در پخش زنده تلویزیون دولتی گینه بیسائو حضور یافت.
در مراسم سوگند رئیس‌جمهور موقت، اینتاآ ادعاهای روز قبل «فرماندهی» را تکرار کرد و تأکید نمود که کودتا با هدف خنثی کردن توطئه «کارتل‌های مواد مخدر» برای «ربودن دموکراسی گینه بیسائو» و «جلوگیری از فروپاشی کشور» صورت گرفته است.
او همچنین از همه طرف‌ها خواست تا برای اطمینان از «انتقال روان قدرت» همکاری کنند و اظهار داشت که دولت موقت با فساد و قاچاق مواد مخدر که سال‌هاست ثبات کشور را تحت تأثیر قرار داده، مبارزه خواهد کرد.
روزنامه روسی پراودا خاطرنشان کرد که اینتاآ یکی از نزدیک‌ترین افراد مورد اعتماد اِمبالو بوده است. او در سال ۲۰۲۲ به دلیل رهبری موفق نیروهای خود در دفع حمله به اقامتگاه ریاست‌جمهوری، اعتماد کامل اِمبالو را جلب کرد.
برای قدردانی از خدمات و سپردن مسئولیت‌های مهم به او، اِمبالو به‌طور ویژه یک پست جدید به نام «رئیس ستاد ویژه رئیس‌جمهور» ایجاد کرد. این سِمت، که معمولاً در کشورهای فرانسوی‌زبان دیده می‌شود و برای اولین بار در گینه بیسائو ایجاد شد، وظیفه اصلی آن کمک به رئیس دولت برای انجام اختیارات فرماندهی کل نیروهای مسلح است.
اِمبالو در آن زمان از این انتصاب دفاع کرد و تأکید نمود که این اقدام ناشی از اعتماد کامل او به اینتاآ است؛ وی معتقد بود که تنها اینتاآ می‌تواند ارتباطی روان با رهبری ارتش را تضمین کرده و از وقوع مجدد کودتاهای نافرجام جلوگیری کند. اینتاآ همچنین در طول مبارزات انتخاباتی ریاست‌جمهوری اخیر، همواره اِمبالو را در سفرهای انتخاباتی به سراسر کشور همراهی می‌کرد.
جناح مخالف به همین دلیل با قاطعیت تأکید دارد که این کودتا، یک «کودتای ساختگی» است که شخص اِمبالو برای جلوگیری از شمارش آرا و اعلام نتایج آن را برنامه‌ریزی کرده است. اردوگاه دیاز خاطرنشان کرد که قرار دادن فرد مورد اعتماد رئیس‌جمهور در سِمت رئیس‌جمهور موقت، ترفند دیگری از اِمبالو برای دستکاری انتخابات است؛ آنها همچنین تأکید کردند که ارتش چندین رهبر اپوزیسیون و مسئول کمیسیون انتخابات را دستگیر کرده و اِمبالو قصد دارد با استفاده از این کودتا و گماشتن متحدان نظامی خود، به نوعی حکومت نیابتی ادامه قدرت دهد.
منتقدان همچنین به این نکته توجه دارند که ژنرال دینیس اِنچاما اِنکانیا، که چهار سال گذشته در خدمت اِمبالو بود، نیز در میان برنامه‌ریزان کودتا دیده می‌شود.
در فوریه ۲۰۲۱، اِمبالو، اِنکانیا را به درجه سرتیپی ارتقا داد و وی را به عنوان رئیس دفتر نظامی منصوب کرد تا بر گارد ریاست‌جمهوری نظارت داشته باشد و مسئولیت امنیت شخصی رئیس دولت و حفاظت از اقامتگاه ریاست‌جمهوری را بر عهده بگیرد. به عقیده مخالفان، حضور وی در جمع «شورشگران» به هیچ وجه تصادفی نیست.
رسانه‌های روسی همچنین اشاره کردند که یک جزئیات دیگر نیز شک‌برانگیز است؛ با وجود اینکه ارتش گینه بیسائو پیش‌تر اعلام کرده بود اِمبالو را بازداشت کرده است، او همچنان توانسته بود از طریق تلفن و واتس‌اپ با خارج تماس بگیرد و با سران دولت‌هایی مانند کنگو (کینشاسا)، چاد، نیجریه و سیرالئون ارتباط برقرار کند.
اما سخنگوی اِمبالو روایت دیگری ارائه می‌دهد. او به رویترز گفت که گروهی از افراد مسلح ناشناس مرتبط با دیاز به کمیسیون انتخابات حمله کرده‌اند تا مانع شمارش آرا شوند. این ادعا هیچ مدرکی برای پشتیبانی نداشت و طرف دیاز نیز فوراً به آن واکنشی نشان نداد.
سنگال تأیید کرد: رئیس‌جمهور سابق گینه بیسائو، اِمبالو، با سلامت به این کشور رسید
پنجشنبه شب، فضای گینه بیسائو نسبتاً آرام به نظر می‌رسید؛ اگرچه سربازان همچنان در خیابان‌ها حضور داشتند، اما مقررات منع آمد و شد شبانه لغو شده بود.
«فرماندهی» نظامی روز ۲۷ نوامبر با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که پس از ارزیابی وضعیت کنونی، تصمیم گرفته است که از روز ۲۸ نوامبر، محدودیت‌های قبلی بر تردد افراد و کالاها و همچنین مقررات منع آمد و شد سراسری را لغو کند.
در این بیانیه آمده است که با سوگند رسمی رئیس‌جمهور موقت، شرایط برای احیای نظم عمومی و فعالیت‌های اجتماعی فراهم شده است. مدارس، مراکز آموزشی، بازارها، مراکز تجاری و انواع مؤسسات خصوصی از همان روز به فعالیت عادی باز خواهند گشت. سایر نهادهای عمومی، از جمله ادارات دولتی، پس از تشکیل دولت موقت، فعالیت خود را از سر خواهند گرفت.
ارتش در عین حال اعلام کرد که برگزاری هرگونه تظاهرات، اعتصاب و سایر فعالیت‌هایی که می‌تواند صلح و ثبات کشور را تحت تأثیر قرار دهد، ممنوع است.
به گزارش رویترز، بسیاری از ساکنان همچنان در خانه‌های خود ماندند و مغازه‌ها و بانک‌ها تعطیل بودند.
خولیو گونسالوس، یک پروفسور ۳۰ ساله ساکن بیسائو، نگران وضعیت بود و گفت: «من واقعاً نگران وضعیت کنونی هستم. هیچ داروخانه‌ای باز نیست؛ اگر کسی بیمار شود، چگونه می‌تواند دارو بخرد یا به بیمارستان برود؟»
نکته قابل توجه این است که مدت کوتاهی پس از انتشار بیانیه ارتش مبنی بر اینکه اِمبالو و سایر مقامات عالی‌رتبه همچنان «تحت کنترل فرماندهی» هستند، وزارت امور خارجه سنگال همان شب بیانیه‌ای صادر کرد و اعلام نمود که اِمبالو «سالم و امن» وارد این کشور شده است.
در این بیانیه آمده است که دولت سنگال یک هواپیمای اختصاصی را برای «عملیات خروج» به بیسائو فرستاده تا از ورود امن اِمبالو به سنگال اطمینان حاصل شود.
بیانیه همچنین اشاره کرد که سنگال از زمان آغاز ناآرامی‌ها در گینه بیسائو، با همه طرف‌های ذی‌ربط در تماس بوده است. فایه، رئیس‌جمهور سنگال، در اجلاس ویژه سران جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا (ECOWAS) که روز ۲۷ نوامبر به صورت آنلاین برای بررسی وضعیت گینه بیسائو برگزار شد، شرکت کرد. این اجلاس تصمیم گرفت که یک کارگروه میانجی‌گری متشکل از سنگال و برخی دیگر از اعضای اکوواس تشکیل شود.
طبق گزارش رویترز، ناظران اکوواس و اتحادیه آفریقا نیز در همان روز با انتشار بیانیه‌ای مشترک، نگرانی خود را نسبت به وضعیت گینه بیسائو ابراز کردند و از نیروهای مسلح این کشور خواستند تا مقامات بازداشت‌شده را فوراً آزاد کنند تا روند انتخابات بتواند به خوبی به پایان برسد.
اگرچه ارتش گینه بیسائو قاطعانه ادعا می‌کند که کودتای روز چهارشنبه برای جلوگیری از دستکاری انتخابات «ضروری» بوده است، اما سه گروه مستقل بین‌المللی که بر انتخابات این کشور نظارت داشتند، در بیانیه‌ای مشترک تأکید کردند که هیچ مدرکی دال بر تقلب وجود ندارد.
این بیانیه مشترک از سوی اتحادیه آفریقا، اکوواس و مجمع بزرگان غرب آفریقا منتشر شد. این ناظران اعلام کردند که انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی که در روز ۲۳ نوامبر در گینه بیسائو برگزار شد، در مجموع به صورت منظم و مسالمت‌آمیز انجام پذیرفته است. کارکنان صندوق‌های رأی، نیروهای امنیتی و نمایندگان نامزدها و احزاب سیاسی همگی حرفه‌ای عمل کرده‌اند. این سه ناظر از اینکه نیروهای مسلح گینه بیسائو در آستانه اعلام نتایج انتخابات دست به کودتا زده‌اند، «عمیقاً ابراز نگرانی» کردند.
این بیانیه مشترک هرگونه اقداماتی که روند دموکراتیک را تضعیف کند، محکوم کرد و از اتحادیه آفریقا و اکوواس خواست تا تدابیر لازم را برای کمک به گینه بیسائو در جهت بازگشت به نظم قانونی اتخاذ کنند.
سخنگوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز اعلام کرد که گوترش «به‌شدت نگران» تحولات گینه بیسائو است و از همه طرف‌ها خواست تا خویشتن‌داری کرده و به حاکمیت قانون احترام بگذارند.
موضع چین
سفارت چین در گینه بیسائو روز سه‌شنبه (۲۶ نوامبر) با انتشار اطلاعیه‌ای اضطراری، به شهروندان چینی مقیم این کشور یادآوری کرد که تدابیر امنیتی را تقویت کنند.
پس از از سرگیری روابط دیپلماتیک بین چین و گینه بیسائو در سال ۱۹۹۸، دو کشور همکاری‌های عملی را در زمینه‌های مختلف آغاز کردند. در طول این دوره، چین پروژه‌هایی مانند استادیوم ورزشی، بیمارستان و ایستگاه ترویج فناوری شالی را برای گینه بیسائو ساخت. در ۱۰ جولای ۲۰۲۴، روابط دو کشور به «مشارکت راهبردی» ارتقا یافت.
در چارچوب ابتکار «یک کمربند، یک جاده»، چین حمایت‌های عملی را با تمرکز بر نیازهای توسعه گینه بیسائو ارائه می‌دهد: کمک به ساخت جاده «سافین» و اسکله ماهیگیری «باندینگ» برای جبران کمبودهای زیرساختی حمل‌ونقل و صنعتی؛ اعزام تیم‌های متخصص کشاورزی برای ترویج فناوری کشت برنج و کمک به دستیابی این کشور به خودکفایی اولیه غذایی و ارتقاء صنعت بادام هندی؛ ساخت «بیمارستان دوستی» و ارائه کمک‌های معیشتی. این پروژه‌ها همچنین به ایجاد شغل محلی و تربیت نیروی فنی کمک می‌کنند تا بنیان‌های توسعه گینه بیسائو به‌طور همه‌جانبه تقویت شود و انگیزه توسعه داخلی آن افزایش یابد.
بر اساس آمار بخش آسیا و آفریقای غربی وزارت بازرگانی چین، در سال ۲۰۲۴، حجم تجارت دوجانبه بین چین و گینه بیسائو به ۱۰۰ میلیون دلار رسید که نسبت به سال قبل ۵۵.۸ درصد رشد داشت و تقریباً تمام آن صادرات چین بود. در نیمه اول سال ۲۰۲۵ (ژانویه تا ژوئن)، حجم تجارت دوجانبه به ۳۰ میلیون دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۸.۱ درصد کاهش یافته و تقریباً تمام آن صادرات چین بود. چین عمدتاً محصولات مکانیکی و الکترونیکی، محصولات با فناوری پیشرفته و منسوجات صادر می‌کند.
تا پایان سال ۲۰۲۴، مجموع سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت‌های چینی در گینه بیسائو ۲۹.۲۶ میلیون دلار بوده است.
این متن، گزارش اختصاصی وب‌سایت «آبزرور» است و انتشار مجدد آن بدون مجوز ممنوع می‌باشد.

منبع: خبرگزاری چین جدید (چین نیوز) 
 

بیسائو، خبرگزاری چین جدید — به گزارش خبرگزاری چین جدید، نیروهای مسلح گینه بیسائو روز دوشنبه (۲۶ نوامبر) در بیانیه‌ای که از طریق تلویزیون ملی پخش شد، اعلام کردند که کنترل کشور را به دست گرفته و مجموعه‌ای از اقدامات اضطراری، از جمله انحلال تمام نهادهای عمومی و بسته شدن مرزها را اجرا می‌کنند. 

به گزارش رسانه‌هایی مانند آسوشیتدپرس و فرانس ۲۴، در روز ۲۶ نوامبر، صدای تیراندازی در نزدیکی کاخ ریاست‌جمهوری گینه بیسائو شنیده شد و افراد نظامی‌پوش مسیرهای اصلی منتهی به کاخ را کنترل کردند. 

سخنگوی «فرماندهی عالی نظامی برای بازگرداندن امنیت ملی و نظم عمومی» گینه بیسائو، دینیس نچاما، در بیانیه خود اعلام کرد که این فرماندهی برای بازگرداندن نظم عمومی و ملی، تصمیم گرفته است رئیس‌جمهور این کشور، عمرو سیسکو امبالو، را فوراً از سمت خود برکنار کند. 

نچاما افزود که فرماندهی تصمیم گرفته است تمام نهادهای عمومی گینه بیسائو را منحل کند، فرآیند انتخاباتی جاری و فعالیت رسانه‌ها را متوقف کند، تمام مرزهای زمینی، دریایی و هوایی کشور را ببندد و تا اطلاع ثانوی مقررات منع آمد و شد را اجرا کند. 

به گزارش خبرگزاری آناتولی ترکیه و رادیو بین‌المللی فرانسه، شماری از مقامات ارشد گینه بیسائو بازداشت شده‌اند. 

همچنین به گزارش رویترز، ناظران از جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا (ECOWAS) و اتحادیه آفریقا در بیانیه مشترکی ابراز نگرانی خود را از وضعیت گینه بیسائو اعلام کرده و از نیروهای مسلح این کشور خواسته‌اند تا مقامات بازداشت‌شده را فوراً آزاد کنند تا فرآیند انتخاباتی کشور بتواند به طور کامل به پایان برسد. 

انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی گینه بیسائو در ۲۳ نوامبر آغاز شد و ۱۲ نامزد برای ریاست‌جمهوری و ۱۴ حزب برای کرسی‌های پارلمانی با هم رقابت می‌کنند. کمیته انتخابات گینه بیسائو در ابتدا برنامه‌ریزی کرده بود که نتایج اولیه انتخابات ریاست‌جمهوری را در ۲۷ نوامبر اعلام کند. 
از بررسی منابع چینی، چنین برمی‌آید که نظامیان گینه بیسائو گرایش ضد استعماری یا استقلال‌طلبانه مشابه کودتاگران نیجر را از خود نشان نداده‌اند. دلایل اصلی اقدام آن‌ها عبارتند از:

تمرکز بر نظم داخلی و مناقشات انتخاباتی: نظامیان خود را «فرماندهی عالی نظامی برای بازگرداندن امنیت ملی و نظم عمومی» معرفی کردند و دلیل کودتا را مقابله با «تلاش برخی سیاستمدار برای برهم زدن ثبات کشور» و «نقشه‌های توطئه‌آمیز برای دستکاری نتایج انتخابات» عنوان کردند. این کودتا دقیقاً یک روز قبل از اعلام نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری رخ داد که در آن، رئیس‌جمهور و رقیب اصلی‌اش هر دو مدعی پیروزی شده بودند و کشور را در بن‌بست سیاسی قرار داده بودند.
تنش‌های عمیق داخلی، عامل اصلی: تحلیل‌گران معتقدند که ناپایداری طولانی‌مدت سیاسی در گینه بیسائو با فقر شدید و گسترش جرائم مرتبط با مواد مخدر گره خورده است. این کشور به یکی از مراکز اصلی ترانزیت کوکائین از آمریکای جنوبی به اروپا تبدیل شده و منافع هنگفت حاصل از آن، شبکه‌های فساد را در داخل ارتش و دولت عمیق کرده است. به نظر می‌رسد این کودتا نیز محصول تقابل بر سر این منافع و قدرت است.
عدم اشاره مستقیم به قدرت‌های خارجی: در بیانیه‌های رسمی نظامیان، هیچ اشاره‌ای به فرانسه، کشورهای غربی یا هر قدرت خارجی دیگری نشده است. آن‌ها به طور مشخص «سیاستمداران داخلی» و «قاچاقچیان مشهور مواد مخدر» را مقصر اصلی وضعیت موجود معرفی کرده‌اند.
پیشینه تاریخی متفاوت: نکته کلیدی این است که گینه بیسائو مستعمره پیشین پرتغال است و نه فرانسه. این کشور تاریخ و روابط متفاوتی با پاریس دارد و به همین دلیل، انگیزه‌های ضد استعماری که در کشورهای فرانسوی‌زبان دیده می‌شود، در اینجا محمل تاریخی ندارد.