ترامپ در بحبوحهٔ توطئه برای دستکاری در انتخابات هندوراس، یک سیاستمدار محکوم‌شده به قاچاق مواد مخدر را عفو کرد – گری‌زون

وایِت رید
گری زون
ترجمه مجله جنوب جهانی

دونالد ترامپ تهدید کرده است که اقتصاد هندوراس را نابود خواهد کرد مگر آنکه این کشور به حزب ملی تحت کنترل الیگارش‌ها رأی دهد. وی اکنون حتی آخرین عضو این حزب که بر کشور حکومت می‌کرد و در سال ۲۰۲۴ به جرم قاچاق صدها تُن مواد مخدر به ایالات متحده محکوم شده بود، را مورد عفو قرار داده است.
در ۲۸ نوامبر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که خوآن اورلاندو هرناندز، رئیس‌جمهور پیشین هندوراس، را عفو خواهد کرد؛ هرناندز در سال ۲۰۲۴ به دلیل نقشش در کمک به قاچاق ۴۰۰ تُن کوکائین به ایالات متحده در یک شبکهٔ توزیع مواد مخدر مرتبط با کارتل سینالوآ، به ۴۵ سال حبس در زندانی در نیویورک محکوم شده بود. ترامپ نوشت که با هرناندز «بسیار خشن و ناعادلانه رفتار شده است».
هنگامی که هرناندز رئیس‌جمهور هندوراس بود، پس از محکومیت برادرش، تونی، به حبس ابد به دلیل قاچاق کوکائین، قراردادهایی به ارزش بیش از نیم میلیون دلار با شرکت لابی جمهوری‌خواه گروه BGR منعقد کرد. از آن زمان تاکنون، BGR ده‌ها هزار دلار به کارزار مارکو روبیو، سناتور پیشین کوبایی-آمریکایی که اکنون به‌عنوان وزیر امور خارجه ترامپ فعالیت می‌کند، کمک مالی کرده است.
همان‌طور که «گِرِی زون» گزارش داد، کیفرخواست وزارت دادگستری ایالات متحده علیه هرناندز حاوی جزئیات صریح و اغلب تکان‌دهنده‌ای از نقش او در تبدیل کشورش به مهم‌ترین دولت-مافیای مواد مخدر در نیمکرهٔ غربی بود. یک دادستان وزارت دادگستری اظهار داشت که رئیس‌جمهور تحت حمایت ایالات متحده «از نفوذ شگرفی برخوردار بود و با برخی از بدنام‌ترین قاچاقچیان مواد مخدر در هندوراس مشارکت داشت و به آن‌ها اجازه داد تا تحت کنترل وی شکوفا شوند».

کشیش دیرینهٔ هرناندز، یک روز پس از اعلام عفو، در گفت‌وگو با یک رسانهٔ هندوراسی، علت این تصمیم را این واقعیت دانست که «دونالد ترامپ دوست خوآن اورلاندو بود و هست».
دولت هندوراس خاطرنشان کرده است که با وجود عفو هرناندز به دلیل جرایم ارتکابی علیه ایالات متحده، تحقیقات پیرامون جرایم وی در هندوراس همچنان ادامه دارد و به احتمال زیاد او ملزم خواهد بود پس از بازگشت به کشور خود را تسلیم کند.
اعلامیهٔ ترامپ در بیانیه‌ای منتشر شد که در آن او از رأی‌دهندگان هندوراس می‌خواست نامزد مورد نظر وی را انتخاب کنند و تهدید کرد که اگر تیتو آسفورا – رهبر حزب ملی حامی قاچاق مواد مخدر که هرناندز پیش از محکومیت آن را کنترل می‌کرد – در انتخابات یکشنبه پیروز نشود، اقتصاد کشور را برهم خواهد زد.
ترامپ در پلتفرم رسانه‌های اجتماعی خود موسوم به «تِروث» نوشت: «اگر تیتو آسفورا برای ریاست‌جمهوری هندوراس پیروز شود… ما از هندوراس حمایت زیادی خواهیم کرد. اگر او پیروز نشود، ایالات متحده پول خوبی را صرف کار بدی نخواهد کرد.» ترامپ همین استراتژی را در انتخابات میان‌دوره‌ای اکتبر ۲۰۲۵ آرژانتین نیز به کار برد و با موفقیت رأی‌دهندگان آنجا را تحت فشار قرار داد تا از حزب خاویر میلی، رئیس‌جمهور ازنظر روانی بی‌ثبات آن کشور، حمایت کنند.
این پیام تنها دو روز پس از آن منتشر شد که ترامپ برای اولین بار علناً در انتخابات هندوراس مداخله کرد؛ وی در بیانیه‌ای، از رأی‌دهندگان در این کشور آمریکای مرکزی خواست تا به آسفورا رأی دهند، و او را «تنها دوست واقعی آزادی در هندوراس» نامید. در آن پست، رئیس‌جمهور ایالات متحده علیه دو نامزد دیگر تاخت: ریکسی مونکادا از حزب حاکم «لیبره» – که ترامپ مدعی شد «او فیدل کاسترو را الگوی خود می‌خواند» – و سالوادور نصرالله، نامزد حزب لیبرال که «مرز میانه‌روی و کمونیسم» است.
ترامپ مدعی شد: «به‌طور معمول، مردم هوشمند هندوراس، [مونکادا] را رد می‌کنند و تیتو آسفورا را انتخاب خواهند کرد، اما کمونیست‌ها در تلاشند با معرفی نامزد سومی، سالوادور نصرالله، مردم را فریب دهند.» وی اصرار داشت که «نصرالله هیچ دوستی با آزادی ندارد» و صرفاً «تظاهر به ضدیت با کمونیسم می‌کند، تنها با هدف تجزیهٔ آرای آسفورا.»
ترامپ با این مداخلات گستاخانه، ظاهراً پذیرفت که طرح اولیهٔ ایالات متحده برای کنترل نتیجهٔ رأی‌گیری شکست خورده است.
نوار صوتی لو رفته، توطئهٔ اولیهٔ کودتا را افشا می‌کند
پیش از تهدید ترامپ مبنی بر نابودسازی اقتصاد هندوراس در صورت عدم انتخاب آسفورا از حزب ملی توسط رأی‌دهندگان، ظاهراً واشینگتن قصد داشت با دست‌کاری در شمارش اولیهٔ آرا به نفع نصرالله، در انتخابات آشوب ایجاد کند. از این طریق، شک و تردید گسترده‌ای در مورد نتیجه ایجاد می‌شد و خواستار برگزاری مجدد انتخابات می‌شدند.
اما حزب حاکم «لیبره» با انتشار مجموعه‌ای از نوارهای صوتی که حاوی شواهدی دال بر برنامه‌ریزی اپوزیسیون راست‌گرای تحت حمایت ایالات متحده برای راه‌اندازی یک کودتای انتخاباتی بود، این توطئه را خنثی کرد.
در این فایل‌های صوتی، صداهایی که شباهت قوی به کوسِت لوپِز، مشاور انتخاباتی حزب ملی، و توماس زامبرانو، عضو ارشد کنگره از حزب ملی، دارند، شنیده می‌شوند که در مورد برنامه‌هایشان برای به تأخیر انداختن انتقال آرای شمارش‌شده بحث می‌کنند تا تصورات گسترده‌ای از تقلب ایجاد کنند و با ارائهٔ دروغین سالوادور نصرالله به‌عنوان نامزد موردعلاقهٔ اولیه، بحرانی ملی برانگیزند. سخنرانان در این فایل‌ها پیشنهاد می‌کنند که می‌توانند با تضمین انتخاب یک پیمانکار دوست برای انتقال صندوق‌های رأی در روز انتخابات، در رأی‌گیری دست‌کاری کنند.
این نوارها، که در آن‌ها صدای مردی ناشناس که خود را یک افسر نظامی معرفی می‌کند نیز شنیده می‌شود، این سه نفر را نشان می‌دهد که طرحی را توصیف می‌کنند؛ در این طرح، سازمان‌های غیردولتی، ناظران بین‌المللی انتخابات و سفارت ایالات متحده تبانی می‌کنند تا پیروزی حزب «لیبره» را نامشروع اعلام کرده و حزب را از قدرت برکنار سازند. این توطئه با این چارچوب صورت می‌گیرد که با کمک دولت ایالات متحده در حال اجراست؛ لوپز ظاهراً همکاران خود را تشویق می‌کند تا «از ابزارهایی که افراد در سفارت به ما داده‌اند استفاده کنند».
برخی از برنامه‌های ذکرشده در این نوارها ظاهراً در حال انجام هستند، از جمله فراخوانی از سوی صدایی که با صدای زامبرانو مطابقت دارد، مبنی بر «ایجاد تردید در فرآیند انتخابات» در آستانهٔ رأی‌گیری. در بخش دیگری، به نظر می‌رسد لوپز خواستار آن است که تمام پوشش رسانه‌ای دوستانه «بر این واقعیت متمرکز شود که قرار است تقلب صورت گیرد» تا «سوءظنی در میان مردم ایجاد شود که قرار است تقلب صورت بگیرد، یا اینکه انتخابات از خارج به رسمیت شناخته نخواهد شد».
صدایی که با صدای لوپز مطابقت دارد، ادامه می‌دهد: «ما خواهیم گفت که قرار است آن‌ها یک مشاور CNE [شورای ملی انتخابات] را دست‌کاری کنند تا نتایج به نفع ما باشد و یک بحران انتخاباتی ایجاد شود.» این سناریوی دقیق در هفته‌های پس از انتشار فایل‌های صوتی عملی شد، زمانی که دادستان کل هندوراس تحقیقاتی را در مورد لوپز به دلیل اظهاراتش آغاز کرد، و درخواست‌ها برای برکناری لوپز از پست CNE او افزایش یافت.
پس از آنکه سازمان‌های غیردولتی حامی ایالات متحده رأی‌گیری را نامشروع اعلام کنند، «ایده این است که دولت ایالات متحده» وارد عمل شود و موافقت کند که رأی باید باطل شود – «این آخرین ضربه خواهد بود،» صدا اضافه می‌کند. و او اظهار می‌دارد: «آنچه برای من واضح است این است که ارتش با ماست».
پس از علنی شدن فایل‌های صوتی که توطئهٔ کودتای انتخاباتی را فاش می‌کرد، عروسک‌گردان‌های آمریکایی راست‌گرایان هندوراس برای کنترل روایت دست‌وپا زدند و کوشیدند با متهم کردن بی‌اساس حزب «لیبره» به تلاش برای به سرقت بردن انتخابات از طریق ترفندهای کثیف، ورق را برگردانند. اما این تاکتیک بدبینانه ظاهراً کارایی خود را از دست داده است، و ترامپ را واداشت که با تهدید صریح به ویرانی اقتصادی هندوراس، مگر آنکه حزب ملی را انتخاب کند، وارد این نزاع شود.
یک‌بار دزدیده‌شده، دوبار محتاط
حزب ملی که به فساد و تأمین مالی توسط قاچاقچیان مواد مخدر از جمله «اِل چاپو» گوزمنِ مکزیک شهرت دارد، اولین بار به لطف یک کودتای تحت حمایت ایالات متحده در سال ۲۰۰۹ به قدرت رسید. این حزب با تقلب آشکار در انتخابات توانست کنترل خود بر دولت را حفظ کند تا ریاست‌جمهوری هندوراس را به‌طور متقلبانه تصاحب کند.
در سال ۲۰۱۷، خوآن اورلاندو هرناندز خود را رئیس‌جمهور اعلام کرد؛ این امر به دنبال یک حادثهٔ عجیب رخ داد که در آن پس از خاموشی مرموز در مرکز اصلی شمارش آرای کشور، او از یک بازندهٔ قطعی به فردی با اختلاف آرای قابل‌توجه تبدیل شد. دولت ترامپ برای به رسمیت شناختن نتایج عجله کرد و سیطرهٔ حزب بر قدرت را برای چهار سال بعدی تثبیت کرد.
علیرغم حبس هرناندز در سال ۲۰۲۴، به نظر می‌رسد ترفندهای کثیف ادامه یافته‌اند. در این دور از انتخابات، رسانهٔ هندوراسی «کونتراکورینته» یک «شبکهٔ دیجیتالی» گسترده را شناسایی کرد که «تبلیغات سیاسی را به‌عنوان اخبار محلی جا می‌زند تا به حزب حاکم [لیبره] در هندوراس حمله کند»، و آن را شبکهٔ «ناهوال» نامید. این رسانه در ۲۸ نوامبر اشاره کرد که این شبکه احتمالاً توسط فرناندو سِریمِدو، مشاور آرژانتینی آسفورا، نامزد حزب ملی، اداره می‌شود و خاطرنشان کرد که «سابقهٔ سریمِدو با چندین الگوی مشاهده‌شده در «شبکهٔ ناهوال» همخوانی دارد: استفاده از حساب‌های جعلی، تقویت دست‌کاری‌شدهٔ محتوا، ارتش ترول‌ها، و ساختن روایت‌هایی که برای از بین بردن اعتماد به نهادهای دموکراتیک طراحی شده‌اند».
نصرالله به نوبهٔ خود، هیچ اعتراضی به برنامه‌های بیان‌شده در نوارهای صوتی لو رفته در ماه اکتبر ابراز نکرده است. در عوض، نامزد حزب لیبرال کوشید تا این روایت را تقویت کند که حزب «لیبره» مقصر هرج‌ومرج انتخاباتی است. در اوایل نوامبر، این مجری پیشین تلویزیون و مراسم‌های زیبایی اعلام کرد که اگر «لیبره» بخواهد دست به تقلب انتخاباتی بزند، ایالات متحده چاره‌ای نخواهد داشت جز اینکه دارایی‌های دریایی خود را از سواحل ونزوئلا دور کند و هندوراس را تهدید به حمله کند – و پیشنهاد داد که هندوراس‌ها باید با رأی دادن به او، از این احتمال «اجتناب کنند».
بااین‌حال، تنها چند هفته بعد، ترامپ به‌طور غیرمنتظره‌ای او را در رسانه‌های اجتماعی کنار گذاشت و به هندوراسی‌ها هشدار داد که «دوباره توسط آن کمونیست مرز میانه‌رو فریب نخورند».
این یک چرخش ناگهانی برای نصرالله بود، که هفتهٔ پیش توسط یک قانون‌گذار برجستهٔ راست‌گرا از فلوریدا به یک جلسهٔ استماع کنگره در واشینگتن دعوت شده بود که ظاهراً برای پیشبرد طرح انتخاباتی طراحی شده بود.
درنتیجه، درحالی‌که تنها ۱۰ روز به یک انتخابات بسیار رقابتی باقی مانده بود، نصرالله در تگوسیگالپا، پایتخت کشورش، جایی که رهبران دو حزب اصلی دیگر مشغول برگزاری تجمعات لحظهٔ آخری بودند، حضور نداشت. در عوض، او تقریباً ۲۰۰۰ مایل دورتر در کاپیتول هیل بود و در مقابل کمیته‌ای از کنگرهٔ ایالات متحده ظاهر می‌شد که هدف آن نامشروع جلوه دادن رقیب اصلی او، ریکسی مونکادا، جانشین پیشنهادی شیومارا کاسترو، رئیس‌جمهور کنونی سوسیال-دموکرات هندوراس، بود.
این جلسهٔ استماع، که به‌عنوان تلاشی پیشگیرانه برای هشدار دادن به کاسترو و مونکادا در مورد تلاش برای سرقت انتخابات ارائه شد، توسط نماینده ماریا اِلویر سالازار، یک شخصیت رسانه‌ای کوبایی-آمریکایی پیشین از جنوب فلوریدا که بیشتر به خاطر حملات کلامی تغییر رژیم خود در آنتن شناخته می‌شود، ریاست می‌شد. سالازار از جایگاه خود در کمیته، علیه شیومارا کاسترو، مونکادا، و حزب سوسیال-دموکرات «لیبره» آن‌ها تاخت و آن‌ها را به تلاش برای «تحمیل کمونیسم» بر هندوراس متهم کرد.
سالازار ادامه داد و با حسرت در مورد کودتای ۲۰۰۹ تحت حمایت اوباما، که همسر رئیس‌جمهور کنونی، مانوئل زِلایا، را سرنگون کرد، صحبت کرد؛ سپس خواستار آن شد که بداند آیا ارتش هندوراس می‌تواند برای «توقف» دولت کاسترو از «تلاش برای دست‌کاری در انتخابات» مداخله کند. او به یاد آورد که وقتی سربازان هندوراسی «او [زلایا] را از رختخوابش… در نیمه‌های شب با لباس خواب بیرون کشیدند و او را سوار هواپیما به مقصد کاستاریکا کردند،» در هندوراس «به‌عنوان یک خبرنگار» کار می‌کرده است، زیرا «مل زلایا می‌خواست کمونیسم را در هندوراس اجرا کند».
«اکنون ۱۶ سال بعد، همسرش در حال انجام این کار است.»
اظهارات سالازار مملو از تناقض بود و بین مخالفت با دخالت خارجی در انتخابات آتی و دیکته کردن علنی به رأی‌دهندگان هندوراسی مبنی بر اینکه «یک کمونیست را انتخاب نکنند» در نوسان بود. اما در تگوسیگالپا، عملکرد او به‌عنوان یک اقدام شومِ مداخله تلقی شد.
مونکادا در پاسخ شدید خود گفت: «ما مداخلهٔ او را محکوم می‌کنیم» و نتیجه گرفت که سالازار «باید به هندوراس و مردم هندوراس احترام بگذارد».
در طول جلسه، سالازار پاسخ‌های از پیش تعیین‌شده‌ای را از تعدادی از عوامل تغییر رژیم، از جمله کارلوس تروخیلو، منصوب ترامپ در دورهٔ اول به‌عنوان سفیر در سازمان کشورهای آمریکایی (OAS)، ترتیب داد – که در اواسط جلسه فاش شد یک لابی‌گر با دستمزد بالا است و موکلان هندوراسی او به شدت با دولت کنونی مخالفند.
در میان موکلان تروخیلو یک بانک بزرگ بود که رئیس بنیان‌گذار آن سال‌ها رهبری حزب ملی را بر عهده داشت، و به اصطلاح شهر منشور «پروسپرا»، یک «منطقهٔ استارتاپی با مقررات و خودمختاری مالیاتی» خودخوانده که تحت نظر حزب ملی تأسیس شد و میزبان انواع شرکت‌های فناوری «تقویت انسانی» در خاک هندوراس، بدون هیچ نظارتی، بود؛ این امر باعث خشم دولت کنونی است.
تروخیلو در طول شهادت خود، به کاسترو تاخت و او را به ارتکاب جنایات هولناکی مانند «ابراز مکرر علاقه به رژیم‌های تمامیت‌خواه» مانند «ونزوئلا، کوبا، و نیکاراگوئه»، «تصمیم او برای حذف و قطع تمام روابط دیپلماتیک با تایوان و به رسمیت شناختن حزب کمونیست… چین»، و «عدم پذیرش سفیر اسرائیل… برای بیش از یک سال و نیم» متهم کرد.
سایر سوءرفتارهای ادعایی دولت کاسترو شامل تهدید به لغو توافق‌نامهٔ استرداد و اخراج نیروهای آمریکایی از پایگاه‌های نظامی بود که از دههٔ ۸۰ در هندوراس فعال بوده‌اند و در آن زمان برای جنگ کثیف علیه دولت ساندینیستای نیکاراگوئه در جنوب تأسیس شده بودند.
اگرچه تروخیلو از ذکر ملاقات دوستانهٔ خود با هرناندز در سال ۲۰۱۸ غفلت کرد، اما به‌سرعت از خود و سالازار به خاطر آزادسازی هندوراسی‌ها از یوغ یک دیکتاتوری فرضی هندوراسی که توسط قربانیان پیشین هرناندز رهبری می‌شد، تقدیر کرد.
تروخیلو با شور و شوق گفت: «گاهی اوقات وقتی در صندلی‌هایی که نشسته‌اید، نشسته‌اید، تشخیص اهمیت کلماتی که می‌گویید و اهمیت آن‌ها در کشور – در هندوراس – دشوار است. و این چقدر به مردم هندوراس امید می‌دهد – تعداد افرادی که می‌بینید پشت سر ما نشسته‌اند – که واقعاً امید آن‌ها برای نجات دموکراسی‌شان تا حدودی به جلسه‌ای مانند این بستگی دارد.»
ریکسی مونکادا در پاسخ که بعداً در همان روز انجام شد، بازدیدکنندگان نشسته در پشت سخنران را به‌گونه‌ای متفاوت توصیف کرد و آن‌ها را همان نخبگانی معرفی کرد که در وهلهٔ اول با ایالات متحده در سال ۲۰۰۹ برای برکناری زلایا تبانی کردند. او اظهار داشت: «افرادی در آنجا حضور دارند که مستقیماً در کودتا شرکت کردند و در حال فرار از مجازات هستند،» و افزود که کسانی که برای جلسهٔ استماع در واشینگتن حضور داشتند «قطعاً از ۲۵ گروه اقتصادی و ۱۰ خانواده در این کشور هستند که بخش مالی را انحصاری کرده‌اند».
واگذاری عواقب
در روزهای پس از آن، چهره‌های همسو با ترامپ به افزایش تنش‌ها با دولت هندوراس ادامه داده‌اند و صحنه را برای یک رویارویی بالقوه بین ارادهٔ دموکراتیک هندوراسی‌ها و واشینگتن آماده کرده‌اند. نتیجهٔ این امر می‌تواند در سراسر نیمکره طنین‌انداز شود و به‌طور بالقوه موج جدیدی از مهاجرت به سمت شمال و خشونت در داخل کشور را رقم بزند.
در طول نشست OAS در ۲۵ نوامبر، سفیر آرژانتین تحت رهبری خاویر میلی یک سخنرانی تغییر رژیم غیرمتعارف ایراد کرد و جلسهٔ استماع به سبک بازجویی را معیاری از «دیپلماسی پیشگیرانه» توصیف کرد که هدف آن اطمینان از این بود که هندوراسی‌ها از مثال کوبا و ونزوئلا پیروی نکنند. معاون وزیر امور خارجه ایالات متحده، کریستوفر لاندائو، نیز به او پیوست، که استدلال کرد هندوراس در حال تجربهٔ یک «بحران» انتخاباتی است و سپس از کشورهای عضو خواست تا دولت هندوراس را برای تبعیت از دستورالعمل‌های آمریکا هنگام اجرای انتخابات تحت فشار قرار دهند.
لاندائو به‌طور آمرانه‌ای نتیجه‌گیری کرد: «من از شما می‌خواهم که از صدای جمعی خود برای هشدار دادن به مقامات در هندوراس در مورد عواقب مداخله در فرآیند یا دخالت در نتایج» انتخابات آتی استفاده کنید.