وزیر خارجه سابق اتحادیه اروپا تحت پیگرد تقلب قرار گرفت؛ اتحادیه اروپا با بزرگترین بحران خود در دهه‌های اخیر روبرو شد

وب‌سایت گوانچا، چن سیجیا
ترجمه مجله جنوب جهانی

به وقت محلی در دوم دسامبر، پلیس بلژیک به سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا و کالج اروپا یورش برد و ۳ نفر از جمله فدریکا موگرینی، نماینده عالی سابق اتحادیه اروپا در امور خارجی و امنیت را بازداشت کرد. دفتر دادستان اروپایی اعلام کرد که محققان مشکوک هستند فرایند مناقصه برای پروژه «آکادمی دیپلماسی اتحادیه اروپا» ناعادلانه بوده و متهمین به فساد و تقلب متهم شده‌اند.

وب‌سایت «پولیتیکو» در نسخه اروپایی خود در روز سوم گزارش داد که اگر این اتهامات تأیید شود، این رسوایی بزرگترین رسوایی اتحادیه اروپا از سال ۱۹۹۹ تاکنون خواهد بود و اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا که دومین دوره ریاستش تنها یک سال است را به بحرانی تمام‌عیار فرو خواهد برد. مقامات اتحادیه اروپا هشدار داده‌اند که این رسوایی می‌تواند تأثیری فاجعه‌بار بر اعتبار نهادهای مرتبط اتحادیه اروپا بگذارد و به طور گسترده بر دیدگاه اروپایی‌ها نسبت به تمام نهادهای اتحادیه اروپا تأثیر بگذارد.

پلیس بلژیک در دوم دسامبر به درخواست دفتر دادستان اروپایی دست به عمل زد و از دفاتر سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا در بروکسل، دفاتر کالج اروپا در بروژ و چندین خانه شخصی بازرسی کرد. سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا، بخش مسئول روابط خارجی اتحادیه اروپا است و کالج اروپا نیز یک نهاد آکادمیک تحصیلات تکمیلی است که بر مطالعات امور اروپا متمرکز است.

دفتر دادستان اروپایی در بیانیه‌ای اعلام کرد که تمرکز تحقیقات بر پروژه «آکادمی دیپلماسی اتحادیه اروپا» است. این پروژه که هدف آن آموزش دیپلمات‌های جوان اتحادیه اروپا است، در بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ از طریق مناقصه اتحادیه اروپا به کالج اروپا واگذار شد. پلیس در حال بررسی این موضوع است که آیا سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا با نقض قوانین مناقصه، پیش از تأیید پروژه به کالج اروپا اطلاعات داده است یا خیر.

دفتر دادستان اروپایی اعلام کرد محققان «به شدت مشکوک هستند» که فرایند مناقصه با قوانین رقابت منصفانه اتحادیه اروپا مغایرت داشته و «اطلاعات محرمانه مرتبط با پروژه در حال انجام به یکی از شرکت‌کنندگان در مناقصه نشت کرده است». این اقدامات ممکن است شامل تقلب، فساد، تضاد منافع و نقض تعهدات محرمانگی شود و «تحقیقات برای تعیین وجود هرگونه جرم جنایی همچنان ادامه دارد».

شبکه خبری اروپا (Euronews) فاش کرد که سه متهم بازداشت‌شده به ترتیب عبارتند از: فدریکا موگرینی، نماینده عالی سابق اتحادیه اروپا در امور خارجی و امنیت؛ استفانو سانینو، دبیرکل سابق سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا؛ و یکی از مدیران کالج اروپا.

موگرینی یک سیاستمدار چپ‌لیبرال ایتالیایی است که در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ به عنوان نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجی و امنیت خدمت کرد و از سال ۲۰۲۰ ریاست کالج اروپا را بر عهده دارد. سانینو نیز یک دیپلمات ایتالیایی است که از سال ۲۰۲۱ تا ژانویه ۲۰۲۵ به عنوان دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا خدمت کرد و از فوریه سال جاری به عنوان مدیرکل کل کمیسیون اتحادیه اروپا در امور خاورمیانه، شمال آفریقا و خلیج فارس منصوب شده است.

به گزارش رویترز، دفتر دادستان اروپایی در روز سوم اعلام کرد که سه متهم اکنون آزاد شده‌اند، اما نهاد دادستانی به طور رسمی این سه نفر را به اتهام تقلب و فساد، تضاد منافع و نقض تعهدات محرمانگی متهم کرده است. دفتر دادستان اروپایی اعلام کرد: «تا زمانی که دادگاه صالح در بلژیک رأی خود را صادر نکند، باید همه افراد درگیر را بی‌گناه فرض کرد.»

رویترز گزارش داد که موگرینی و سانینو تاکنون واکنشی نشان نداده‌اند.

این رویداد بخودیخود باعث ایجاد تردید در سراسر اروپا نسبت به اتحادیه اروپا شده است. مانون اوبری، رئیس فراکسیون چپ پارلمان اروپا، گفت: «اعتبار نهاد ما در معرض تهدید است.» زولتان کواچ، سخنگوی دولت مجارستان، انتقاد کرد: «اتحادیه اروپا هر روز به دیگران درباره «حاکمیت قانون» درس می‌دهد، اما نهادهای خودش بیشتر شبیه یک فیلم جنایی است تا یک اتحادیه کارآمد.»

گئورگی پی‌پِرِآ، نماینده پارلمان اروپا از رومانی و عضو فراکسیون محافظه‌کاران و اصلاح‌طلبان، اعلام کرد که در حال بررسی راه‌اندازی یک طرح جدید برای آغاز مجدد رأی عدم اعتماد علیه فون در لاین است.

چهار مقام اتحادیه اروپا به وب‌سایت «پولیتیکو» گفتند که این رویداد ممکن است به تشدید درگیری‌های داخلی اتحادیه اروپا دامن بزند و روابط اورسولا فون در لاین و کایا کالاس، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجی و امنیت را بیشتر تیره کند. کمیسیون اتحادیه اروپا به رهبری فون در لاین و سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا به رهبری کالاس همواره در حال رقابت برای کسب نفوذ بوده‌اند و مقامات اتحادیه اروپا فاش کرده‌اند که روابط بین این دو نهاد «بسیار شکننده» است.

یکی از این مقامات گفت: «می‌دانم کسانی که از فون در لاین خوششان نمی‌آیند، از این رویداد علیه او استفاده خواهند کرد. آنها از هر وسیله‌ای علیه او استفاده خواهند کرد.»

درست در زمانی که پلیس بلژیک به نهاد دیپلماسی اتحادیه اروپا یورش برد، دومین دوره ریاست فون در لاین بر کمیسیون اتحادیه اروپا یک ساله شد. وب‌سایت «پولیتیکو» تحلیل می‌کند که این رویداد که دو مقام ارشد اتحادیه اروپا را درگیر کرده، می‌تواند به «بحرانی تمام‌عیار» برای اتحادیه اروپا تبدیل شود.

اتحادیه اروپا همواره درگیر رسوایی‌های فساد بوده و نمی‌تواند از آن رها شود. برای مثال، در سال ۲۰۲۲، رسوایی «قطرگیت» در پارلمان اروپا فاش شد که طی آن چندین تن از مقامات مرتبط با پارلمان اروپا به دریافت رشوه از قطر متهم شدند.

خانم فون در لاین خود نیز در رسوایی «فایزرگیت» درگیر بود. روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز» فاش کرد که اورسولا فون در لاین در جریان مذاکرات قرارداد واکسن کووید-۱۹ اتحادیه اروپا با غول داروسازی آمریکایی فایزر در سال ۲۰۲۱، به صورت خصوصی از طریق پیامک با آلبرت بورلا، مدیرعامل فایزر، در ارتباط بوده است. «نیویورک تایمز» از کمیسیون اتحادیه اروپا خواسته بود سوابق مکاتبات فون در لاین و بورلا را منتشر کند، اما این درخواست رد شد.

دادگاه اتحادیه اروپا در ماه مه سال جاری حکمی صادر کرد و از موضع «نیویورک تایمز» حمایت کرد و اعلام کرد که سوابق مکاتبات فون در لاین و بورلا نباید از نظر عمومی محرمانه باقی بماند.

کریستیانو سباستیانی، عضو اتحادیه کارمندان اتحادیه اروپا «احیا و دموکراسی» (Renouveau & Démocratie)، گفت که اگر موگرینی، سانینو و دیگران درگیر تقلب تأیید شوند، این امر تأثیری فاجعه‌بار بر اعتبار نهادهای مرتبط اتحادیه اروپا خواهد داشت و به طور گسترده بر دیدگاه اروپایی‌ها نسبت به تمام نهادهای اتحادیه اروپا تأثیر خواهد گذاشت.

سباستیانی گفت که او ده‌ها پیام از کارمندان اتحادیه اروپا دریافت کرده که همگی نگران آسیب بیشتر به اعتبار اتحادیه اروپا هستند.

یک مقام ناشناس اتحادیه اروپا به وب‌سایت «پولیتیکو» گفت: «این موضوع برای نهادهای مختلف اتحادیه اروپا و بخش‌های مختلف کمیسیون اروپا خوب نیست، برای اروپا نیز خوب نیست و ما را مجبور می‌کند توجه خود را از مسائل دیگر معطوف کنیم. این تصور را ایجاد می‌کند که یک شبکه بزرگ از روابط وجود دارد. علاوه بر این، موگرینی یکی از موفق‌ترین نمایندگان عالی اتحادیه اروپا بود که این موضوع برای دیپلماسی عمومی نیز مضر است.»