تأیید استقرار سامانهٔ راداری نوین آمریکا در ترینیداد و توباگو؛ نگرانی کارشناسان از احتمال «بازگشت منطقه به دوران جنگ سرد»
نوشته/ناظر شبکهٔ آبزرور (Observer Network)، چن سیجیا (Chen Sijia)

ترجمه مجله جنوب جهانی

در روزهای اخیر، ایالات متحده با هدف قرار دادن ونزوئلا، توان نظامی خود را در منطقهٔ کارائیب به‌طور مداوم تقویت کرده است و این امر، تنش‌های منطقه‌ای را تشدید کرده است. بنابر گزارش روزنامهٔ بریتانیایی گاردین در تاریخ ۲ دسامبر، ایالات متحده با استقرار سربازان نیروی دریایی (مارینز) و سامانه‌های راداری نظامی در ترینیداد و توباگو، یک کشور جزیره‌ای کارائیبی که تنها ۱۱ کیلومتر با ونزوئلا فاصله دارد، این کشور را به یک «سرپل» برای فعالیت‌های نظامی خود مبدل ساخته است.
دولت ترینیداد و توباگو قاطعانه تأکید دارد که صدور مجوز استقرار رادارهای نظامی آمریکا، در راستای حمایت از اعمال فشار بر ونزوئلا نیست. این در حالی است که احزاب مخالف، کاملا پرساد-بیسسار، نخست‌وزیر ترینیداد و توباگو، را زیر سؤال برده و وی را به «فروختن روح کشور» متهم کرده‌اند و بر این باورند که او ترینیداد و توباگو را در معرض خطر قرار داده است.
هفتهٔ گذشته، فرود ناگهانی یک فروند هواپیمای ترابری سی-۱۷ (C-17) ارتش آمریکا در فرودگاه بین‌المللی رابینسون ترینیداد و توباگو، گمانه‌زنی‌هایی را در محافل خارجی برانگیخت. پرساد-بیسسار کوشید تا از نگرانی‌های عمومی بکاهد و در تاریخ ۲۶ نوامبر به وقت محلی توضیح داد که این هواپیمای ترابری حامل تفنگداران نیروی دریایی آمریکا بوده و مأموریت آن‌ها کمک به پروژهٔ راهسازی در ترینیداد و توباگو است. وی قویاً تأکید کرد که ایالات متحده هیچ نیروی مارینزی را در ترینیداد و توباگو مستقر نکرده است.
اما در فاصلهٔ کوتاهی، تصاویر و ویدئوهایی مبنی بر استقرار رادار نظامی آمریکا در فرودگاه بین‌المللی رابینسون در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و همچنین، مردم محلی تفنگداران نیروی دریایی آمریکا را در یکی از هتل‌های منطقه مشاهده کردند.

پرساد-بیسسار، در پی پیگیری‌های مکرر رسانه‌ها، در تاریخ ۲۸ نوامبر اذعان کرد که ایالات متحده دست‌کم ۱۰۰ سرباز مارینز را در ترینیداد و توباگو مستقر کرده و همچنین یک دستگاه رادار نظامی که گمان می‌رود AN/TPS-80 G/ATOR باشد، نیز در این مکان نصب شده است. این رادار توسط شرکت نورثروپ گرامن (Northrop Grumman) توسعه داده شده و برای مأموریت‌هایی نظیر تجسس هوایی، دفاع و ضد توپخانه به کار می‌رود.
با وجود آنکه محل استقرار رادار نظامی آمریکا تنها ۷ کیلومتر با مرز ونزوئلا فاصله دارد، پرساد-بیسسار همچنان پافشاری می‌کند که ترینیداد و توباگو از اعمال فشار آمریکا بر ونزوئلا حمایت نمی‌کند و استقرار این رادار «بخشی از راهبرد مبارزه با قاچاق مواد مخدر» است. همچنین، وین استورج (Wayne Sturge)، وزیر دفاع ترینیداد و توباگو، اظهار داشت که این کشور «به هیچ وجه به سکوی پرتابی برای هرگونه عملیات نظامی مبدل نخواهد شد».
در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای به‌طور مداوم در حال افزایش است، اقدامات پرساد-بیسسار اعتراضات و تردیدهای مخالفان را برانگیخته است؛ آنان نگرانند که این کشور درگیر مناقشه شود. ماروین گونزالس (Marvin Gonzales)، نمایندهٔ حزب مخالف و وزیر پیشین امنیت ملی، دولت را به فریب مردم متهم کرد و اظهار داشت: «آنان برای اندک منفعتی، روح کشور را فروخته‌اند.»
اِمری براون (Emery Browne)، وزیر امور خارجهٔ پیشین ترینیداد و توباگو، ابراز نگرانی کرد که اقدامات دولت، کشور را به سمت جنگ سوق خواهد داد و «منابع و پرسنل ارزشمند را در معرض خطری غیرضروری قرار خواهد داد». براون افزود: «نخست‌وزیر در حال حمایت از عملیاتی است که هدف آشکار آن، براندازی یک رژیم است، و حملهٔ هوایی علیه کشتی‌ها به‌وضوح نقض قوانین بین‌المللی است.»

گزارش می‌دهد که از ماه سپتامبر، ایالات متحده دست‌کم ۲۱ حملهٔ هوایی را علیه کشتی‌های «مظنون به قاچاق مواد مخدر» در آب‌های کارائیب و اقیانوس آرام انجام داده است که موجب مرگ بیش از ۸۰ نفر، از جمله چندین شهروند ترینیداد و توباگو، شده است. با این حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تاکنون هیچ مدرکی دال بر ارتباط اهداف مورد حمله با قاچاق مواد مخدر ارائه نکرده است.
دیوید عبدالله (David Abdulah)، رهبر حزب جنبش عدالت اجتماعی ترینیداد و توباگو، انتقاد کرد: «با نصب رادار آمریکا در ترینیداد و توباگو، کشور ما مستقیماً در طرح‌های جنگی ایالات متحده مشارکت داده شده است. حمایت بی‌پردهٔ دولت از دستور کار واشنگتن، به اعتبار بین‌المللی ما لطمه زده است.»
پیتر ویکهَم (Peter Wickham)، تحلیلگر مسائل سیاسی کارائیب، هشدار داد که صدور مجوز استقرار رادار نظامی آمریکا در ترینیداد و توباگو، ممکن است به «بازگشت منطقه به دوران جنگ سرد» منجر شود.
ویکهَم تصریح کرد: «پرساد-بیسسار می‌خواهد چنین القا کند که این موضوعی جزئی است. اما استقرار یک رادار نظامی تحت مدیریت آمریکا در توباگو، تفاوتی با یک تأسیسات نظامی ندارد. نگهداری از آن باید توسط پرسنل نظامی آمریکایی انجام پذیرد و آنان پس از نصب رادار مستقیماً جزیره را ترک نخواهند کرد، بلکه برای مدت طولانی در آنجا مستقر خواهند شد. همچنین، از آنجایی که این تجهیزات ممکن است هدف حمله قرار گیرد، باید محافظت شوند.»
وی خاطرنشان ساخت که «نظامی‌سازی» منطقهٔ کارائیب ممکن است پیامدهای نامطلوبی بر اقتصادهای این منطقه که به صنعت گردشگری متکی‌اند، بگذارد و افزود: «من نگرانم که ترامپ در حال برنامه‌ریزی برای نوعی اقدام علیه ونزوئلا باشد و پرساد-بیسسار همان متحدی است که می‌تواند با او همکاری کند.»
از ۲۶ تا ۳۰ اکتبر، ناوشکن «گریولی» (USS Gravely) نیروی دریایی آمریکا در بندر اسپانیا (Port of Spain)، پایتخت ترینیداد و توباگو، پهلو گرفت و با این کشور رزمایش مشترکی برگزار کرد. دولت ونزوئلا نیز به تلافی این اقدام، از سویی با انتشار یک بیانیهٔ دولتی اعلام کرد که ونزوئلا یک گروه جنایتکار تحت حمایت سازمان سیا آمریکا را متلاشی کرده است که در ارتباط با «عملیات پرچم دروغین» طراحی شده در ترینیداد و توباگو بود و هدفش ایجاد بهانه‌ای برای تهاجم به ونزوئلا بود. از سوی دیگر، ونزوئلا پروژهٔ همکاری گازی با ترینیداد و توباگو را متوقف کرد و اعلام نمود که پرساد-بیسسار را «عنصر نامطلوب» می‌داند.

ماه اوت سال جاری، دولت ترامپ به بهانهٔ «مبارزه با باندهای قاچاق مواد مخدر در آمریکای لاتین»، به‌طور مداوم بر تعداد نیروهای اعزامی به دریای کارائیب افزوده است و ونزوئلا را هدف قرار داده است. دولت ونزوئلا بارها این اتهامات را تکذیب کرده و دولت مادورو، آمریکا را متهم کرده است که قصد براندازی رژیم ونزوئلا و گسترش نظامی‌گری در آمریکای لاتین را دارد. ایالات متحده نیز تاکنون مدرک قطعی مبنی بر مشارکت مادورو در فعالیت‌های بین‌المللی قاچاق مواد مخدر ارائه نکرده است.
در تاریخ ۲۷ نوامبر به وقت محلی، ترامپ اظهار داشت که ممکن است آمریکا «به‌زودی» از طریق زمینی برای مقابله با «قاچاقچیان مواد مخدر» ونزوئلا دست به اقدام بزند. ترامپ در تاریخ ۲۹ نوامبر در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «خطاب به تمام خطوط هوایی، خلبانان، قاچاقچیان مواد مخدر و قاچاقچیان انسان، لطفاً کل فضای هوایی ونزوئلا و اطراف آن را منطقهٔ ممنوعه تلقی کنید.»
در تاریخ ۳۰ نوامبر به وقت محلی، ترامپ تأیید کرد که با نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، گفت‌وگوی تلفنی داشته است. روزنامهٔ میامی هرالد (Miami Herald) به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که ترامپ در این تماس تلفنی از مادورو خواسته است تا فوراً استعفا داده و کشور را ترک کند، اما مادورو در مقابل، درخواست عفو بین‌المللی و حفظ کنترل ارتش ونزوئلا را مطرح کرده است که از سوی آمریکا رد شد و مذاکرات به سرعت به شکست انجامید.
در تاریخ ۱ دسامبر به وقت محلی، مادورو در یک راهپیمایی در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، اعلام کرد که ونزوئلا «صلح برده‌وار» و «صلح استعماری» را نمی‌پذیرد و ونزوئلا خواهان حفظ صلح بر پایهٔ حاکمیت، برابری و آزادی است. وی اظهار داشت که توسل آمریکا به «روش‌های تروریسم روانی»، ونزوئلا را از مسیر درست منحرف نکرده است و مردم ونزوئلا به ساختن صلح‌آمیز کشور خود ادامه خواهند داد و کشورهای دیگر «نباید دخالت کنند».