شبه‌نظامیان تحت حمایت امارات پس از درگیری در حضرموت شهر اصلی یمن را تصرف کردند


یک رزمنده از نیروهای کمربند امنیتی پرچم جدایی‌طلبان را در جریان درگیری‌ها میان جدایی‌طلبان جنوبی و نیروهای دولت تحت حمایت عربستان در تقاطع فیوش-الم نزدیک عدن در یمن جنوبی در ۳۰ اوت ۲۰۱۹ نگه داشته است. عکس: نبیل حسن/ آ.اف.پ.

تنش‌ها در هفته‌های اخیر میان نیروهای تحت حمایت امارات و عربستان در بزرگترین استان یمن تشدید شده است.

نیروهای وابسته به شورای انتقالی جنوبی (STC) تحت حمایت امارات، در روز ۳ دسامبر تصرف شهر سیئون در استان حضرموت را اعلام کردند.

در عملیاتی با نام رمز «آینده‌ای امیدوارکننده»، نیروهای شورای انتقالی جنوبی پس از درگیری با نیروهای وابسته به وزارت دفاع دولت به رسمیت شناخته شده بین‌المللی یمن – شورای رهبری ریاست‌جمهوری (PLC) تحت حمایت عربستان – این شهر را به کنترل درآوردند.

سیئون دومین شهر بزرگ استان حضرموت است.

اداره جدایی‌طلب در بیانیه‌ای در وبسایت خود اعلام کرد که «مردم جنوب را به آزادسازی وادی حضرموت تبریک می‌گوید، اقدامی که در پاسخ به خواسته‌های مردم … پس از آنچه در طول سه دهه از عملیات تروریستی، ناامنی‌ها، قاچاق کالاهای قاچاق، به علاوه بی‌عدالتی در حقوق و اموال عمومی متحمل شدند، صورت گرفت.»

یک مقام ناشناس شورای انتقالی جنوبی روز چهارشنبه به نشریه «دی نشنال» گفت: «هدف ما کنترل تمام حضرموت است.»

این مقام افزود: «شورشی وجود دارد و ما آن را در هم می‌کوبیم.»

یک روز قبل از آن، سخنگوی شورای انتقالی جنوبی، انور التمیمی، رهبر قبیله حضرموت، عمرو بن حبریش را به همسویی با داعش و القاعده متهم کرد. وی افزود که نیروهای شورای انتقالی جنوبی در «ماموریتی رسمی برای تأمین امنیت این منطقه استراتژیک به نفع استان و جلوگیری از بهره‌برداری حوثی‌ها از آن هستند»، با وجود اینکه هیچ حضور انصارالله (حوثی‌ها) در حضرموت وجود ندارد.

این تنش‌ها نشان‌دهنده تشدید قابل توجهی میان نیروهای تحت حمایت عربستان و امارات در یمن است.

حضرموت بزرگترین استان یمن است و بیش از یک‌سوم مساحت این کشور را تشکیل می‌دهد. علاوه بر ثروت نفتی و معدنی، دارای ۴۵۰ کیلومتر خط ساحلی است. این استان بخش عمده‌ای از دولت جدایی‌طلبی است که شورای انتقالی جنوبی آرزوی تشکیل آن در یمن جنوبی را دارد.

در ۲۷ نوامبر، ائتلاف قبایل حضرموت در بیانیه‌ای خواستار دفاع از استان نفت‌خیز و منابع طبیعی آن و آغاز «مقاومت با تمام ابزارها و روش‌ها» شد.

این ائتلاف از شاخه نظامی خود – معروف به نیروهای حفاظت حضرموت – خواست تا برای مقابله با «تحرکات خطرناک» «نیروهای خارجی» خارج از استان، «گام‌های قاطعانه» بردارد که منظور شورای جدایی‌طلب تحت حمایت امارات بود که از بسیاری از مزدوران خارجی و رزمندگان افراطی استفاده می‌کند و از سال ۲۰۱۷ در یمن فعال بوده است.

این بیانیه اضافه کرد که حضرموت با «یک تلاش آشکار برای کنترل استان و ذخایر نفتی آن» مواجه است و تأکید کرد که عناصر «خارجی» قبلاً شروع به استقرار در مکان‌های حیاتی، تصرف اردوگاه‌ها و منزوی کردن رهبران محلی در استان کرده‌اند.

اوایل ماه جاری، ائتلاف قبایل، نیروهای شورای انتقالی جنوبی را متهم کرد که در حال آماده‌سازی برای تهاجم احتمالی هستند.

این ائتلاف بیش از یک دهه پیش تشکیل شد. اوایل امسال، یک نیروی مسلح معروف به نیروهای حفاظت حضرموت را با هدف محافظت از استان در برابر آنچه تهدید برای منابع طبیعی آن می‌خواند، تشکیل داد. این گروه، که با شورای رهبری ریاست‌جمهوری تحت حمایت عربستان همسو است، از ژوئن ۲۰۲۵ کنترل چندین میدان نفتی و مسیرهای حمل‌ونقل در حضرموت را در دست گرفته است.

تحلیلگران و ناظران مورد استناد سایت عربی زبان رویترز اواخر ماه گذشته گفتند: «این استان در آستانه یک انفجار است مگر اینکه مقام قانونی و دولت [شورای رهبری ریاست‌جمهوری] به رسمیت شناخته شده بین‌المللی برای کاهش تنش اقدام کنند.»

نیروهای وفادار به شورای رهبری ریاست‌جمهوری اخیراً در مناطق شمالی استان مستقر شده‌اند. شورای انتقالی جنوبی حضور این نیروها را به دلیل وابستگی‌شان به حزب اصلاح تحت حمایت عربستان و وابسته به اخوان المسلمین محکوم کرده است.

امارات شریک اصلی در جنگ به رهبری عربستان علیه یمن و دولت تحت رهبری انصارالله در صنعا بود که در سال ۲۰۱۵ آغاز شد.

با این وجود، ریاض و ابوظبی در چند سال گذشته درگیر رقابتی بر سر کنترل و نفوذ در یمن بوده‌اند. منتقدان هر دو کشور را متهم می‌کنند که در پی تقسیم یمن برای کنترل منابع طبیعی و بنادر استراتژیک آن در حوزه‌های نفوذ خود هستند.

موده اسکندر، روزنامه‌نگار لبنانی در اواخر اکتبر برای نشریه «دی کرادل» نوشت که ریاض و ابوظبی «در رقابت برای کنترل زیر پوشش حمایت از خودمختاری محلی هستند» و افزود که حضرموت به یک «زمین آزمایش» برای این رقابت تبدیل شده است.

امارات با هماهنگی با اسرائیل، یک اشغال گسترده‌مقیاس از جزایر یمن برقرار کرده است. نیروهای تحت حمایت امارات وابسته به شورای انتقالی جنوبی همچنین بخش عمده‌ای از استان‌های مأرب و شبووه را کنترل می‌کنند، جایی که نیروهای وفادار به شورای رهبری ریاست‌جمهوری نیز حضور دارند.

اگرچه شورای رهبری ریاست‌جمهوری و شورای انتقالی جنوبی با یکدیگر در تعارض هستند، این دو پیوند نزدیکی دارند. عیدروس الزبیدی، معاون رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری، همچنین به عنوان رئیس شورای انتقالی جنوبی خدمت می‌کند.

(دی کرادل)