هشدار:ایران در یک رزمایش توانایی موشکی ضدکشتی خود را به نمایش گذاشت تا به اسرائیل و متحدان آمریکا اخطار دهد.

منبع تارنمای نظامی «آرمی رکاگنیشن»
ترجمه مجله جنوب جهانی

نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در تاریخ ۵ دسامبر ۲۰۲۵،در خلال رزمایش دریایی «اقتدار»، یک حمله هماهنگ موشکی کروز و بالیستیک را از مواضع داخل خشکی به سمت اهداف در دریای عمان اجرا کرد. مقامات ایرانی این رزمایش را به عنوان یک هشدار مستقیم به اسرائیل و کشورهای همسو با آمریکا معرفی کردند که بر تلاش‌های تهران برای گسترش دامنه ضربت ضدکشتی خود تأکید دارد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده توسط رسانه‌های متعدد ایرانی در ۵ دسامبر ۲۰۲۵، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران از فاز دوم رزمایش اقتدار خود برای نمایش آنچه که «بسته عملیاتی موشک ضدکشتی» نامید، استفاده کرد. پرتاب‌های هماهنگ که موشک‌های کروز زمین‌پایه و سامانه‌های بالیستیک کوتاه‌برد را ترکیب می‌کرد، از سایت‌های پراکنده در داخل خشکی به سمت اهداف تعیین شده در دریای عمان شلیک شد. فرماندهان ایرانی این رویداد را پیامی استراتژیک به اسرائیل و شرکای آمریکا در منطقه قلمداد کردند، در حالی که تحلیلگران خارجی خاطرنشان کردند که این پروفایل، نشان‌دهنده تلاش مستمر تهران برای مستقر کردن گزینه‌های ضربت دریایی با قابلیت بقا و برد بلندتر است.

از جمله موشک‌های شلیک شده، چندین گونه موشک کروز بردبلند شامل قدر-۱۱۰، قدر-۳۸۰ و قادر، به همراه موشک بالیستیک ۳۰۳ بودند. شلیک همزمان از اعماق قلمرو ایران، نشان‌دهنده تمرکز استراتژیک بر قابلیت درگیری از فاصله دور و پتانسیل ضربت سریع است. سپاه همچنین واحدهای پهپاد را در این رزمایش ادغام کرد که طبق گزارش‌ها همزمان با عملیات موشکی، پایگاه‌های دشمن فرضی را هدف قرار دادند که نشان از تأکید فزاینده بر هماهنگی چندحوزه‌ای دارد.

این پرتاب موشکی در شرایط تنش فزاینده در منطقه رخ داده و به طور گسترده به عنوان یک سیگنال دوگانه از تهران تفسیر می‌شود: یکی پیام صلح و مشارکت به کشورهای همسایه خلیج فارس، و دیگری یک هشدار روشن به مخالفان مبنی بر اینکه ایران توانایی ارائه یک پاسخ سریع و قاطع به هرگونه اقدام تجاوزکارانه فرضی را حفظ کرده است. در حالی که مقامات ایرانی بر ماهیت دفاعی این رزمایش تأکید کردند، پیام زیرپوستی آن به وضوح متوجه ایالات متحده و اسرائیل بود، به ویژه در پی خصومت‌های اخیر منطقه‌ای.

بر اساس نظر ناظران دفاعی منطقه و تحلیلگران اطلاعات منبع باز، گنجاندن موشک قدر-۳۸۰ — که یکی از پیشرفته‌ترین موشک‌های کروز ایران است و پیش از این در سال جاری میلادی رونمایی شد — به ویژه قابل توجه است. قدر-۳۸۰ که قابلیت پرتاب از سکوهای متحرک جاده‌ای پنهان یا حتی سیلوهای زیرزمینی را دارد، اعتقاد بر این است که بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر برد داشته، با سرعت بالا زیرصوت و قابلیت پرواز در ارتفاع پایین سطح دریا که سیستم‌های دفاع هوایی دریایی را به چالش می‌کشد.

نکته متمایزکننده این رزمایش، خاستگاه پرتاب موشک‌ها از مناطق داخلی است. برخلاف رزمایش‌های قبلی که بر سکوهای پرتاب ساحلی یا دریایی تأکید داشتند، این فاز از رزمایش اقتدار، لایه استراتژیک عمیق‌تری را به نمایش می‌گذارد. با نشان دادن توانایی هدف‌گیری اهداف دریایی از درون خاک ایران، سپاه استراتژی بازدارندگی لایه‌ای و تلافی سریع خود را تقویت می‌کند. این رویکرد، چرخه هدف‌گیری دشمن را پیچیده کرده و عزم تهران را برای جبران کاستی‌های دریایی متعارف با غلظت موشکی و عمق جغرافیایی تأکید می‌کند.

تحلیلگران دفاعی که «آرمی رکاگنیشن» با آن‌ها مشورت کرده، خاطرنشان می‌کنند که چنین ضربات از داخل خشکی به دریا، چالش‌های هدف‌گیری قابل توجهی برای دشمنان، به ویژه برای دارایی‌های دریایی آمریکا و متحدانش که در شمال دریای عرب و خلیج عمان فعالیت می‌کنند، ایجاد خواهد کرد. یک مقام ارشد دفاعی غربی که به شرط ناشناس ماندن سخن می‌گفت، اظهار داشت که این رزمایش بازتاب‌دهنده «بلوغ دکترین ممانعت از دسترسی/انکار منطقه (A2/AD) ایران است، که اکنون با اطمینان فزاینده، تحرک، پنهان‌سازی و ضربت دقیق را ترکیب می‌کند.»

رسانه‌های دولتی ایران فیلمی از پرتاب‌ها منتشر کردند، اما تأیید مستقل همچنان محدود است. با این حال، تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های رهگیری دریایی منطقه‌ای، فعالیت فزاینده در دریای عمان را در ۲۴ ساعت گذشته تأیید می‌کنند که با مانورهای نظامی در مقیاس بزرگ سازگار است.

این اولین بار نیست که ایران چنین توانایی‌هایی را نمایش می‌دهد، اما مقیاس، دقت و خاستگاه پرتاب از داخل خشکی، نشان‌دهنده تکامل قابل توجهی در پیام و روش است. در حالی که فرماندهی دریایی ایران برای ایفای نقش بزرگ‌تر در فرافکنی قدرت فراتر از خلیج فارس ژست گرفته، اقدامات اخیر سپاه به احتمال زیاد موجب افزایش سطح هشیاری در میان نیروهای سنتکام آمریکا و فرماندهی‌های دریایی متحد در بحرین و کریدور اقیانوس هند خواهد شد.

در نهایت، نمایش پنجم دسامبر ۲۰۲۵، هم یک نقطه عطف فنی و هم یک هشدار ژئوپلیتیک است. همچنان که ایران به سرمایه‌گذاری در تولید موشک بومی و سامانه‌های ضربت یکپارچه ادامه می‌دهد، توانایی آن برای شکل‌دهی به محیط امنیتی منطقه از طریق نمایش‌های حساب‌شده قدرت، تنها افزایش خواهد یافت. پیام سپاه روشن است: دریا دیگر یک حائل امن برای دشمنان نیست، و دامنه تلافی دیگر به مرزهای ایران محدود نمی‌شود.