دوستان چین سوسیالیستی
ترجمه مجله جنوب جهانی

اجلاس سوم کمیتهٔ مشترک سه‌جانبهٔ چین، ایران و عربستان سعودی، در روز ۹ دسامبر در تهران، پایتخت ایران، برگزار شد که نشان‌دهندهٔ تداوم حرکت صعودی در روابط میان ایران و عربستان سعودی از زمان تسهیل ازسرگیری این روابط توسط چین در ۱۰ مارس ۲۰۲۳ است. این اجلاس همچنین مؤید نقش مستمر چین در تشویق به ایجاد جبهه‌ای واحد در میان کشورهای منطقه به منظور رسیدگی به چالش‌های مشترک آنان است.
ریاست این نشست بر عهدهٔ مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران، بود و هیئت چینی به سرپرستی میاو ده‌یو (Miao Deyu)، معاون وزیر امور خارجهٔ جمهوری خلق چین، و هیئت سعودی به سرپرستی ولید بن عبدالکریم الخریجی، معاون وزیر امور خارجه پادشاهی عربستان سعودی، در آن شرکت داشتند.
بیانیهٔ مشترکی که از سوی سه کشور صادر شد، اعلام کرد که ایران و عربستان سعودی تعهد خود را به تمامی مفاد «توافق‌نامهٔ پکن» مجدداً تأیید کردند و پایبندی مستمر خود را به منشور سازمان ملل متحد، منشور سازمان همکاری اسلامی و قوانین بین‌الملل، و همچنین تلاش‌های خود برای تحکیم روابط حسن هم‌جواری و دوستانه میان دو کشور بر اساس احترام به حاکمیت ملی، تمامیت ارضی، استقلال و امنیت ابراز داشتند. ایران و عربستان سعودی از تداوم نقش مثبت چین استقبال کردند و بر این عقیده بودند که حمایت و پیگیری چین در اجرای توافق‌نامهٔ پکن از اهمیت والایی برخوردار است.
سه کشور از پیشرفت مستمر در روابط ایران و عربستان سعودی استقبال کردند، پیشرفتی که فرصت‌هایی را برای تبادلات مستقیم میان ایران و عربستان سعودی در تمامی سطوح و بخش‌ها فراهم می‌آورد. تشدید کنونی تنش‌های منطقه‌ای تهدیدی برای امنیت منطقه‌ای و جهانی محسوب می‌شود. در این بستر، تماس‌ها، نشست‌ها و دیدارهای متقابل میان مقامات ارشد ایران و عربستان سعودی بسیار حائز اهمیت است. طرف‌های شرکت‌کننده از پیشرفت‌های حاصل‌شده در همکاری کنسولی میان ایران و عربستان سعودی استقبال کردند، پیشرفتی که سبب شد بیش از ۸۵,۰۰۰ زائر ایرانی مناسک حج و بیش از ۲۱۰,۰۰۰ زائر ایرانی مناسک عمره را در سال ۲۰۲۵ به آسانی و در کمال امنیت به جای آورند.
آنان همچنین خواستار توقف فوری اقدامات اسرائیل شدند که ناقض حقوق فلسطین، لبنان و سوریه است و تجاوز به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران را محکوم کردند. طرف ایرانی از چین و عربستان سعودی به دلیل اتخاذ موضعی صریح در قبال اقدامات تجاوزکارانهٔ مذکور قدردانی نمود. سه کشور همچنین پشتیبانی خود را از راه‌حل سیاسی جامع برای مسئلهٔ یمن، مطابق با اصول شناخته‌شدهٔ بین‌المللی و تحت نظارت سازمان ملل متحد، مجدداً تأیید کردند.
روز پیش از آن، میاو ده‌یو، معاون وزیر امور خارجهٔ چین، با مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجهٔ ایران در امور سیاسی، دیدار کرده بود.
میاو ده‌یو اظهار داشت که در سال ۲۰۲۶، دو کشور پنجاه‌وپنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک و دهمین سالگرد تأسیس مشارکت راهبردی جامع را جشن خواهند گرفت. چین آمادگی دارد تا از این فرصت بهره جسته و به همراه ایران، توافقات مهم مشترک حاصل‌شده میان رؤسای دو کشور را بیش از پیش به مرحلهٔ اجرا درآورد و توسعهٔ بزرگ‌تری در مشارکت راهبردی جامع چین و ایران را ترویج نماید. چین مشتاق است تا با ایران و عربستان سعودی همکاری کند تا موفقیت نشست آتی کمیتهٔ مشترک را تضمین کرده و عوامل مثبت بیشتری را به صلح، ثبات و توسعهٔ منطقه تزریق نماید.
مجید تخت روانچی بیان داشت که چین یک شریک راهبردی جامع و مهم برای ایران است. ایران از نقش مثبت و سازندهٔ چین در پاسداری از صلح و ثبات منطقه قدردانی می‌کند و مایل است با چین و عربستان سعودی برای حفظ و توسعهٔ سازوکار کمیتهٔ مشترک سه‌جانبه همکاری نماید و گام‌های جدیدی در همکاری سه‌جانبه بردارد.
روزنامهٔ «تهران تایمز» گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجهٔ ایران، در دیدار با هیئت‌های دو کشور بیان داشته است که کشورش در راستای «منطقه‌ای قدرتمند» که عاری از «مداخلات بی‌ثبات‌کننده» قدرت‌های خارجی خاص باشد، تلاش می‌کند. وی تأکید کرد که صلح و امنیت پایدار در آسیای غربی به همکاری جمعی میان کشورهای منطقه وابسته است. او همچنین «نقش سازندهٔ» چین در امور آسیای غربی را ستود و تعهد ایران به تقویت روابط با همسایگان خود – از جمله عربستان سعودی – در چارچوب سیاست حسن هم‌جواری خود را مجدداً تأیید نمود و علاوه بر آن، نقش چین در ارتقاء صلح و ثبات جهانی، پیشبرد چندجانبه‌گرایی و حاکمیت قانون، و حمایت از همکاری میان کشورهای در حال توسعه را برجسته ساخت و این سهم‌ها را «بسیار مهم» توصیف کرد.
مقالات زیر در اصل در وب‌سایت وزارت امور خارجهٔ چین و روزنامهٔ «تهران تایمز» منتشر شده‌اند. گزارش دیگری که توسط «تهران تایمز» منتشر شده است را می‌توان در اینجا مطالعه کرد.
بیانیهٔ مطبوعاتی مشترک اجلاس سوم کمیتهٔ مشترک سه‌جانبهٔ چین، ایران و عربستان سعودی
۹ دسامبر (وزارت امور خارجه) – اجلاس سوم کمیتهٔ مشترک سه‌جانبهٔ چین، ایران و عربستان سعودی، در تاریخ ۹ دسامبر ۲۰۲۵ در تهران برگزار شد تا پیگیری اجرای توافق‌نامهٔ پکن را انجام دهد. ریاست این نشست بر عهدهٔ مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجهٔ جمهوری اسلامی ایران، بود و هیئت چینی به سرپرستی میاو ده‌یو (Miao Deyu)، معاون وزیر امور خارجهٔ جمهوری خلق چین، و هیئت سعودی به سرپرستی ولید بن عبدالکریم الخریجی، معاون وزیر امور خارجه پادشاهی عربستان سعودی، در آن شرکت داشتند.
ایران و عربستان سعودی تعهد خود را به تمامی مفاد توافق‌نامهٔ پکن مجدداً تأیید کردند و پایبندی مستمر خود را به منشور سازمان ملل متحد، منشور سازمان همکاری اسلامی و قوانین بین‌الملل، و همچنین تلاش‌های خود برای تحکیم روابط حسن هم‌جواری و دوستانه میان دو کشور بر اساس احترام به حاکمیت ملی، تمامیت ارضی، استقلال و امنیت ابراز داشتند. ایران و عربستان سعودی از تداوم نقش مثبت چین استقبال کردند و بر این عقیده بودند که حمایت و پیگیری چین در اجرای توافق‌نامهٔ پکن از اهمیت والایی برخوردار است.
چین بر آمادگی خود برای ادامهٔ حمایت و تشویق گام‌هایی که ایران و عربستان سعودی در راستای توسعهٔ روابط خود در زمینه‌های مختلف برمی‌دارند، تأکید کرد.
سه کشور از پیشرفت مستمر در روابط ایران و عربستان سعودی استقبال کردند، پیشرفتی که فرصت‌هایی را برای تبادلات مستقیم میان ایران و عربستان سعودی در تمامی سطوح و بخش‌ها فراهم می‌آورد. تشدید کنونی تنش‌های منطقه‌ای تهدیدی برای امنیت منطقه‌ای و جهانی محسوب می‌شود. در این بستر، تماس‌ها، نشست‌ها و دیدارهای متقابل میان مقامات ارشد ایران و عربستان سعودی بسیار حائز اهمیت است. طرف‌های شرکت‌کننده از پیشرفت‌های حاصل‌شده در همکاری کنسولی میان ایران و عربستان سعودی استقبال کردند، پیشرفتی که سبب شد بیش از ۸۵,۰۰۰ زائر ایرانی مناسک حج و بیش از ۲۱۰,۰۰۰ زائر ایرانی مناسک عمره را در سال ۲۰۲۵ به آسانی و در کمال امنیت به جای آورند.
سه کشور از گفت‌وگوی میان نهادها و افراد ایرانی و عربستانی در مورد همکاری در حوزه‌هایی مانند پژوهش مشترک، آموزش، رسانه، فرهنگ و اتاق‌های فکر استقبال کردند. آنان از تبادل متقابل هیئت‌ها میان ایران و عربستان سعودی برای شرکت در فعالیت‌هایی که توسط طرف مقابل در این حوزه‌ها سازماندهی شده، ابراز رضایت کردند.
سه کشور مشتاق گسترش همکاری در زمینه‌های اقتصادی، سیاسی و سایر حوزه‌ها بودند و بر اهمیت گفت‌وگو میان کشورهای منطقه با هدف تحکیم امنیت، ثبات، صلح و شکوفایی اقتصادی تأکید کردند.
سه کشور خواستار توقف فوری اقدامات اسرائیل شدند که ناقض حقوق فلسطین، لبنان و سوریه است و تجاوز به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران را محکوم کردند. طرف ایرانی از چین و عربستان سعودی به دلیل اتخاذ موضعی صریح در قبال اقدامات تجاوزکارانهٔ مذکور قدردانی نمود.
سه کشور پشتیبانی خود را از راه‌حل سیاسی جامع برای مسئلهٔ یمن، مطابق با اصول شناخته‌شدهٔ بین‌المللی و تحت نظارت سازمان ملل متحد، مجدداً تأیید کردند.
دیدار میاو ده‌یو، معاون وزیر امور خارجهٔ چین، با مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجهٔ ایران در امور سیاسی
۱۰ دسامبر (وزارت امور خارجه) – در تاریخ ۸ دسامبر ۲۰۲۵، میاو ده‌یو، معاون وزیر امور خارجهٔ چین، در حاشیهٔ اجلاس سوم کمیتهٔ مشترک سه‌جانبهٔ چین، ایران و عربستان سعودی در تهران، با مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجهٔ ایران در امور سیاسی، دیدار کرد. کنگ پی‌وو (Cong Peiwu)، سفیر چین در ایران، در این دیدار حضور داشت.
میاو ده‌یو اظهار داشت که در سال ۲۰۲۶، دو کشور پنجاه‌وپنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک و دهمین سالگرد تأسیس مشارکت راهبردی جامع را جشن خواهند گرفت. چین آمادگی دارد تا از این فرصت بهره جسته و به همراه ایران، توافقات مهم مشترک حاصل‌شده میان رؤسای دو کشور را بیش از پیش به مرحلهٔ اجرا درآورد و توسعهٔ بزرگ‌تری در مشارکت راهبردی جامع چین و ایران را ترویج نماید. کمیتهٔ مشترک سه‌جانبه، بستر مهمی برای پیشبرد توسعهٔ روابط ایران و عربستان سعودی و گسترش همکاری سه‌جانبه میان چین، ایران و عربستان سعودی است. چین مشتاق است تا با ایران و عربستان سعودی همکاری کند تا موفقیت نشست آتی کمیتهٔ مشترک را تضمین کرده و عوامل مثبت بیشتری را به صلح، ثبات و توسعهٔ منطقه تزریق نماید.
مجید تخت روانچی بیان داشت که چین یک شریک راهبردی جامع و مهم برای ایران است. ایران مایل است تا نقاط عطف کلیدی در روابط دوجانبه در سال ۲۰۲۶ را به همراه چین جشن بگیرد و همکاری دوجانبه در زمینه‌های گوناگون را به سطح جدیدی ارتقاء دهد. ایران از نقش مثبت و سازندهٔ چین در پاسداری از صلح و ثبات منطقه قدردانی می‌کند و مایل است با چین و عربستان سعودی برای حفظ و توسعهٔ سازوکار کمیتهٔ مشترک سه‌جانبه همکاری نماید و گام‌های جدیدی در همکاری سه‌جانبه بردارد.
طرفین همچنین در مورد مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای مورد علاقهٔ مشترک تبادل نظر کردند.
در همان روز، میاو ده‌یو، معاون وزیر امور خارجه، به دعوت از خانهٔ نوآوری و فناوری ایران بازدید کرد و در ضیافت شامی که مجید تخت روانچی به افتخار رؤسای هیئت‌های چینی و عربستانی ترتیب داده بود، شرکت کرد.
عراقچی در حالی که تهران میزبان مشورت‌های سطح بالای چین و عربستان سعودی است، خواستار «منطقه‌ای قدرتمند» می‌شود
تهران، ۱۰ دسامبر (تهران تایمز) – عباس عراقچی، وزیر امور خارجهٔ ایران، می‌گوید که تهران در راستای «منطقه‌ای قدرتمند» که عاری از «مداخلات بی‌ثبات‌کننده» قدرت‌های خارجی خاص باشد، تلاش می‌کند.
عراقچی این اظهارات را روز سه‌شنبه در تهران و در جریان مذاکرات با نمایندگان ارشد چین و عربستان سعودی، که پس از دور سوم مشورت‌های سه‌جانبهٔ این سه کشور برگزار شد، بیان کرد.
وزیر امور خارجه تأکید کرد که صلح و امنیت پایدار در آسیای غربی به همکاری جمعی میان کشورهای منطقه وابسته است. وی همچنین «نقش سازندهٔ» چین در امور آسیای غربی را ستود و تعهد ایران به تقویت روابط با همسایگان خود — از جمله عربستان سعودی — در چارچوب سیاست حسن هم‌جواری خود را مجدداً تأیید نمود.
عراقچی به «مسیر صعودی» در روابط میان تهران و ریاض اشاره کرد و تبادلات سطح بالای جاری، به‌ویژه میان دو وزارت امور خارجه، را خاطرنشان ساخت.
او در ادامه، نقش چین در ارتقاء صلح و ثبات جهانی، پیشبرد چندجانبه‌گرایی و حاکمیت قانون، و حمایت از همکاری میان کشورهای در حال توسعه را برجسته ساخت و این سهم‌ها را «بسیار مهم» توصیف کرد.
عراقچی اظهار داشت که هم ایران و هم چین مصمم هستند تا از تمامی مجراهای موجود برای تعمیق روابط دوجانبهٔ خود استفاده نمایند.
میاو ده‌یو، معاون وزیر امور خارجهٔ چین، و ولید الخریجی، معاون وزیر امور خارجهٔ عربستان سعودی، به نمایندگی از پکن و ریاض، از ایران بابت میزبانی مذاکرات سه‌جانبه قدردانی کردند و تمایل کشورهای خود را برای گسترش همکاری با تهران «در تمامی بخش‌ها» تأیید نمودند.
این نشست، که مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجهٔ ایران در امور سیاسی نیز در آن حضور داشت، با امضای یک سند مشترک توسط سه معاون وزیر امور خارجه به پایان رسید.
یکی از بخش‌های این سند، آمادگی چین برای ادامهٔ حمایت و تشویق گام‌هایی را برجسته ساخت که ایران و عربستان سعودی برای تقویت روابط خود در زمینه‌های گوناگون برمی‌دارند.
ایران و عربستان سعودی در مارس ۲۰۲۳ — پس از چندین روز مذاکرهٔ فشرده با میانجی‌گری چین — توافق کردند که روابط دیپلماتیک را از سر گیرند و سفارتخانه‌ها را پس از یک شکاف هفت‌ساله بازگشایی نمایند.