به گزارش سرویس مطبوعاتی بلاروس الکساندر لوکاشنکو، به عنوان بخشی ازتوافقات حاصل شده با رئیس جمهورایالات متحده و بنا به درخواست او، تصمیم به عفو ۱۲۳ شهروند وسیاستمداران زندانی خارجی گرفت. همه آنها طبق قانون بلاروس به جرم جاسوسی، تروریسم، افراط گرایی و سایر جرایم در انتخابات ۲۰۲۰ محکوم شده بودند این خبر پس از دو روز مذاکره بین رئیس دولت و فرستاده ویژه ایالات متحده دربلاروس اعلام شد.
سرویس مطبوعاتی ریاست جمهوری تأکید میکند که تصمیم عفو در راستای درخواست سایررهبران خارجی گرفته شده است (رهبرانیکه لوکاشنکورا تنها دیکتاتوراروپا می دانستند ودرجهت سرنگونی وی دخالت آشکارکرده اند سویتلانا تیخانوسکا را رئیس جمهور خود خوانده دانستند- م).این تصمیم با هدف تسریع پویایی مثبت روابط با ساختار متفاوت،تثبیت اوضاع درمنطقه اروپا بوده است.
رئیس جمهور الکساندر لوکاشنکو اخیراً ۱۵۶ نفر را عفو کرده است. در میان آنها شهروندان بریتانیا، ایالات متحده، لیتوانی، لتونی، اوکراین، استرالیا و ژاپن نیز حضور دارند.
الکساندر لوکاشنکو برنامههای خود را برای عفو محکومان به درخواست ایالات متحده در ماه اوت اعلام کرد. رئیس جمهور بلاروس در نشستی با نمایندگان رسانهها در این مورد صحبت کرد. به گفته لوکاشنکو، این موضوع بارها در مکالمات تلفنی با دونالد ترامپ مطرح شده است. رئیس جمهور بلاروس خاطرنشان کرد که ۱۳۰۰ زندانی در این کشور آزاد شدهاند. چنین تصمیماتی توسط یک کمیسیون ویژه گرفته میشود، اما توسط رئیس جمهور تأیید میشود. الکساندر لوکاشنکو توضیح داد که کار بررسی درخواستهای عفو ادامه دارد.
طبق گزارش مرکز حقوق بشر بلاروس «ویاسنا»، که در این کشور به عنوان یک گروه افراطی شناخته میشود.
۱۱۴ نفر از ۱۲۳ زندانی آزاد شده به اوکراین منتقل شدند (۱۰۴ نفر از آنها شهروند بلاروس بودند)، در حالی که برخی به لیتوانی رفتند. این مرکز فهرستی ناقص منتشر کرد. افراد آزاد شده عبارتند از:
-«آلس بیالیاتسکی»، بنیانگذار و رئیس «ویاسنا»،(حقوق بشربلاروس) که در سال ۲۰۲۱ به اتهام فرار مالیاتی و سازماندهی اعتراضات «نقض فاحش نظم عمومی» به ده سال زندان در یک تبعیدگاه با حداکثرامنیت محکوم شد. در سال ۲۰۲۲، به همراه مراکزحقوق بشر درروسیه و اوکراین، جایزه صلح نوبل به او اعطا شد. او به لیتوانی منتقل شد.
-«ویکتور باباریکو»، که در انتخابات اوت ۲۰۲۰ بلاروس نامزد ریاست جمهوری شد و پیش از این به مدت ۲۰ سال ریاست هیئت مدیره« بلگازپرومبانک» را بر عهده داشت. دو ماه قبل از رأی گیری، ویکتور باباریکا و پسرش ادوارد هنگام ارائه اسناد به کمیسیون مرکزی انتخابات بازداشت شدند. در ژوئیه ۲۰۲۱، این سیاستمدار به اتهام رشوه خواری و پولشویی به ۱۴ سال زندان در یک زندان با حداکثر تدابیر امنیتی محکوم شد. پسرش در ژوئیه ۲۰۲۳ به اتهام آمادهسازی اقداماتی برای «نقض فاحش نظم عمومی»، «تحریک نفرت و اختلاف» و فرار مالیاتی به ده سال زندان در یک زندان با حداکثر تدابیر امنیتی محکوم شد. پسر باباریکا در فهرست آزادشدگان نیست.
-مدیر کمپین باباریکو، «ماریا کولسنیکووا». او در سپتامبر 2021 به اتهام فراخوان اقدام علیه امنیت ملی بلاروس، «توطئه برای تصاحب قدرت از طریق ابزارهای خلاف قانون اساسی» و «ایجاد یا مشارکت در یک گروه افراطی» به 11 سال حبس در یک زندان عمومی محکوم شد.
-وکیل کمپین باباریکو، ماکسیم زناک. او در سپتامبر 2021 به همان اتهامات کولسنیکووا به ده سال حبس در یک زندان فوق امنیتی محکوم شد.
لیست منتشر شده همچنین شامل شهروندان لتونی، لیتوانی، لهستان، ایالات متحده و ژاپن است. به گفته ولودیمیرزلنسکی، رئیس جمهوراوکراین، پنج شهروند اوکراینی در میان آزادشدگان هستند. زلنسکی در تلگرام نوشت: «به لطف نقش فعال ایالات متحده و همکاری سرویسهای اطلاعاتی ما، اکنون حدود صد نفر از جمله پنج اوکراینی آزاد میشوند.» او افزود که این موضوع از طرف اوکراینی توسط کریل بودانوف، رئیس اداره اطلاعات اصلی (GUR) رسیدگی شده است.
ایالات متحده چه نقشی در این روند ایفا میکند؟
دفتر لوکاشنکو آزادی ۱۲۳ نفر را در حالی اعلام کرد که «جان کول»، فرستاده ترامپ، در مینسک بود (رئیس جمهور آمریکا او را در ماه نوامبر به عنوان فرستاده ویژه خود در بلاروس منصوب کرد). او در ۱۱ دسامبر وارد مینسک شد و این اولین سفر او نیست:جان کول پیش از این در آوریل و سپتامبر ۲۰۲۵ از مینسک بازدید کرده بود. از ابتدای سال، نمایندگان مختلف ایالات متحده حداقل شش بار از بلاروس بازدید کردهاند. در همین حال، تا ماه سپتامبر، لوکاشنکو هفت عفو را امضا کرده بود و ۱۸۷ نفر را آزاد کرده بود.
ترامپ اولین رئیس جمهور آمریکا بود که در ۳۱ سال حکومت لوکاشنکو مستقیماً با او صحبت می کرد.
ترامپ در ماه اوت، در مسیر خود برای دیدار با «ولادیمیر پوتین»، رئیس جمهور روسیه، در« انکوریج، آلاسکا»، با همتای بلاروسی خود تماس گرفت تا در مورد عفو زندانیان صحبت کند. به گفته ترامپ، آزادی ۱۳۰۰ نفر دیگر در دست بررسی بود. ترامپ در ۱۵ اوت در وبسایت
Truth Social نوشت:
«مشتاق دیدار با رئیس جمهور لوکاشنکو در آینده هستم»
ترامپ بعداً از رئیس جمهور بلاروس تشکر کرد و او را «رهبری قدرتمند» خواند و ابراز امیدواری کرد که مینسک ۱۳۰۰ نفر دیگر را آزاد کند. دفتر لوکاشنکو سپس گزارش داد که روند عفو ادامه دارد و رئیس جمهور ترامپ و خانواده اش را به مینسک دعوت کرده است، دعوتی که پذیرفته شده است.نماینده آمریکا در جریان سفر خود در ماه سپتامبر اعلام کرد که ایالات متحده تحریمها علیه شرکت هواپیمایی بلاروسی بلاویا را لغو خواهد کرد. او در پاسخ به سوالات خبرنگاران در ۱۳ دسامبر اظهار داشت که هدف واشنگتن عادیسازی روابط با مینسک است. سخنگوی ترامپ «ما تحریمها را لغو میکنیم، زندانیان را آزاد می کنیم ،ما دائماً در تماس هستیم.» «هرچه بیشتر گفتگو وتبادل نظرمی کنیم نزدیک ترمی شویم» بیایید بگوییم، ازآن گامهای اولیه کوچک به گامهای مطمئن تر حرکت کرده ایم
نحوه تکامل روابط ایالات متحده و بلاروس
ایالات متحده و بلاروس در دسامبر ۱۹۹۱ روابط دیپلماتیک برقرار کرده اند . سفارت آمریکا در مینسک در سال ۱۹۹۲ افتتاح شد. انتخابات ۱۹۹۴ که منجر به ریاست جمهوری الکساندرلوکاشنکو شد، در واشنگتن «آزاد و عادلانه» نامیده شد، اما روند بعدی روند انتخابات مورد انتقاد قرار گرفت. بنابراین، انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۶، به گفته ایالات متحده، «نه آزاد بود و نه عادلانه»؛ پس از آنها، واشنگتن تحریمهایی را علیه نه نهاد دولتی و ۱۶ نفر، از جمله لوکاشنکو، اعمال کرد. در سال ۲۰۰۸، «به دلیل وخامت اوضاع حقوق بشر»، ایالات متحده تحریمها را تشدید کرد. در پاسخ، مینسک سفیر آمریکا و ۳۰ نفر از ۳۵ دیپلمات شاغل در این کشور را اخراج کرد.
پس از آنکه لوکاشنکو در سال ۲۰۱۵ شش چهره مخالف بلاروسی را عفو کرد، ایالات متحده تا حدودی تحریمها را کاهش داد.
در سال ۲۰۱۹، به عنوان بخشی از عادی سازی روابط، مینسک و واشنگتن توافق کردند که سفیر تعیین کنند؛ طرف آمریکایی نامزدی« جولی فیشر» را تأیید کرد. پس از انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ که شاهد پیروزی مجدد لوکاشنکو بود و اعتراضات و دستگیریهای گسترده در میان مخالفان، انتقادات و تحریمهای ناشی از آن از سوی کشورهای غربی، بلاروس موافقت نامه فیشررا لغو کرد و متعاقباً شروع به محدود کردن کارسفارت آمریکا کرد (فیشر فرستاده ویژه بلاروس شد و در ویلنیوس خدمت کرد؛ در سال ۲۰۲۳، «پیترکافمن» به عنوان کاردار جایگزین او شد). در ۲۸ فوریه ۲۰۲۲، سفارت ایالات متحده در مینسک «به دلیل نقش بلاروس در تسهیل تهاجم تمامعیارروسیه به اوکراین» فعالیتهای خود را به حالت تعلیق درآورد. وزارت امور خارجه به شهروندان آمریکایی در بلاروس که به خدمات کنسولی نیاز دارند، توصیه کرد که «هرچه سریعتر و ایمنی تر کشور را ترک کنند» و از نمایندگیهای دیپلماتیک ایالات متحده در کشورهای دیگر کمک بگیرند. طبق موضع رسمی مینسک، این جمهوری با واشنگتن در تماس است و «از جلوگیری از تشدید تنش و جستجوی مشترک راهحلها برای مشکلات موجود از طریق گفتگوی برابر حمایت میکند».
ریاست هیئت دیپلماتیک ایالات متحده در مینسک بر عهده کاردار «مایکل کریدلر» است که در ژوئیه ۲۰۲۵ جایگزین کافمن شد. سفارت بلاروس در واشنگتن به ریاست «پاوشیدلوفسکی» است. ایالات متحده از سرگیری فعالیت سفارت خود درمینسک را اعلام نکرده است.
آزادی زندانیان چه ارتباطی با حل و فصل مناقشه اوکراین دارد؟
جان کول در پاسخ به سوالات خبرنگاران، تصریح کرد که روابط با بلاروس از نظر حل و فصل مناقشه اوکراین برای ایالات متحده مهم است. فرستاده ایالات متحده گفت: «رئیس جمهور شما سابقه طولانی با رئیس جمهور پوتین دارد و توانایی مشاوره دادن به او را دارد. این در این شرایط بسیار مفید است. آنها دوستان قدیمی هستند و سطح لازم از روابط را برای بحث در مورد چنین مسائلی دارند.» «طبیعتاً، رئیس جمهور پوتین میتواند برخی از توصیهها را بپذیرد و برخی دیگر را نه. این راهی برای کمک به این روند است.» وی افزود که لوکاشنکو همچنین «مشاورههای خوبی» به واشنگتن میدهد. یوگنی پریهرمن، رئیس شورای گفتگوی مینسک در امور روابط بینالملل، به RBC گفت: «ایالات متحده واقعاً در تلاش است تا روابط کاملی با بلاروس برقرار کند و آنها را به سطحی از عادیسازی برساند. این روابط برای ایالات متحده نه تنها از منظر صرفاً دوجانبه، بلکه از منظر منطقهای مهم است. ما مطمئناً میدانیم که درگیری اوکراین موضوع کلیدی همه مذاکرات است».
این کارشناس معتقد است که در این زمینه، موضوع آزادی زندانیان فرعی است، اما با این وجود مهم است. پریهرمن در پایان گفت: «از یک سو، این یک عامل اعتماد متقابل است – یافتن گفتگویی که منجر به گامهای مثبت متقابل شود. از سوی دیگر، یک مؤلفه عمومی وجود دارد: در خود ایالات متحده، مخالفان ترامپ با هرگونه مذاکرهای خصمانه هستند – او متهم به کنار گذاشتن این دستور کار است. بنابراین، برای حرکت بیشتر در مسیری عمل گرایانه تر درروابط، مهم است او نشان دهد که به چنین مسائلی نیزمیپردازد.» در آگوست ۲۰۲۵، «سیمون شوستر»، خبرنگار تایم، جزئیات گفتگوی محرمانه لوکاشنکو با دولت آمریکا در سالهای اخیر را پس از دعوت او به مینسک توسط رئیس جمهور بلاروس برای مصاحبه با او، شرح داد. شوستر ادعا میکند که لوکاشنکو با ایفای نقش مشاورمقامات آمریکایی در مورد نحوه برخورد با کرملین و اطمینان دادن به آنها درمورد آمادگی مسکو برای مذاکره در مورد اوکراین، به دنبال جلب توجه ترامپ بوده است.
در گزارش شوستر آمده است: «آمریکاییها همراهی کردند. در ماه پس از مراسم تحلیف ترامپ در ژانویه، مقامات آمریکایی اولین سفر از حداقل پنج سفر خود به مینسک را انجام دادند تا مشخص کنند لوکاشنکو چه چیزی میتواند به دست آورد. در این فرآیند، آنها موفق شدند تصور بلاروس به عنوان یک کشور منفور را تضعیف کنند، آزادی چندین زندانی سیاسی برجسته را تضمین کنند و یک کانال ارتباطی محرمانه با کرملین از طریق مینسک باز کنند».
«کرملین از طریق مینسک»
به گفته شوستر، ایالات متحده از این کانال برای تبلیغ ایده اجلاس پوتین-ترامپ استفاده کرد و تلویحاً گفت که دیدار رو در رو بین این دو رهبر به شکستن بنبست در حل و فصل اوکراین کمک خواهد کرد. شوستر مینویسد: «از نظر او، نقش لوکاشنکو یافتن راهی برای دیدار ترامپ و پوتین و پایان دادن به جنگ بود».
رئیس جمهور بلاروس در پاسخ به سوال شوستر در طول مصاحبه در مورد نحوه تعامل او با واشنگتن و مسکو در این زمینه، گفت که نمایندگان ایالات متحده گاهی اوقات از او میخواهند چیزی را به کرملین منتقل کند. «من به آنها میگویم: ‹بسیار خوب، من این، این، این را منتقل میکنم.’» و من همیشه این کار را کردهام، صادقانه بگویم. ما یک روز در میان، هر دو روز، شاید روز بعد، با [پوتین] تماس میگرفتیم و من به او میگفتم، و در طول جلسه: «ولادیمیر ولادیمیروویچ، این است، این است، این است – و چگونه قرار است پیش برویم؟ شاید باید از طریق این کانال به آنها پاسخ دهیم؟» لوکاشنکو مکانیسم تعامل را توضیح داد (فیلمی از مصاحبه او نیز توسط رسانههای دولتی بلاروس منتشر شده است)
در پایان ژانویه، لوکاشنکو «آناستازیا نوفر»، شهروند آمریکایی را که در دسامبر ۲۰۲۴ بازداشت شده بود، «به عنوان نشانهای از حسن نیت» آزاد کرد. دلیل دستگیری او رسماً اعلام نشد، اما به گفته آسوشیتدپرس، میتوانست مربوط به اعتراضات ۲۰۲۰ باشد. موضوع آزادی نوفر پیش از این توسط «کریستوفراسمیت»، معاون دستیار وزیر امور خارجه ایالات متحده در امور اروپای شرقی، که در ماه فوریه از مینسک بازدید کرد، مطرح شده بود و به اولین مقام دولت ترامپ تبدیل شد که این کار را انجام میدهد (تقریباً در همان زمان، «استیو ویتکوف»، فرستاده ویژه ترامپ، برای اولین بار از مسکو بازدید کرد و پس از آن تبادل زندانیان روسی و آمریکایی انجام شد)
چند ماه بعد، یک هیئت آمریکایی به رهبری «جان کول» وارد مینسک شد و در 21 ژوئن، فرستاده ویژه ایالات متحده،« ژنرال کیت کلوگ»، به همراه اسمیت وجان کول وارد جمهوری شد. در همان روز اعلام شد که لوکاشنکو 14 زندانی را که عمدتاً شهروندان کشورهای دیگر (لتونی، لهستان، ایالات متحده، سوئد، استونی و ژاپن) بودند، عفو کرده است. در میان آزادشدگان، «سرگئی تیخانوفسکی»، نامزد ریاست جمهوری 2020، نیز حضور داشت (پس از بازداشت او، همسرش، سویتلانا تیخانوسکا، نامزد اپوزیسیون شد ). به گفته «ناتالیا آیزمونت»، دبیر مطبوعاتی لوکاشنکو، «تصمیم به آزادی تیخانوفسکی توسط رئیس جمهور صرفاً به دلایل بشردوستانه و با هدف اتحاد خانواده گرفته شده است.» سلسله عفوها از سال ۲۰۲۴ آغاز شد. در ۱۳ مارس، لوکاشنکو ۱۵ محکوم (از جمله ۱۱ فرد زیر سن قانونی) را آزاد کرد؛ ماهیت جرایم آنها مشخص نشده بود. در ۳۰ ژوئیه، رئیس جمهور، شهروند آلمانی، «ریکو کریگر»، را که به جرم تروریسم به اعدام محکوم شده بود، عفو کرد.«ریکو کریگر» بخشی از یک تبادل زندانی بزرگتر بین روسیه و غرب شد. در همان سال، در ۱۶ اوت، لوکاشنکو «۳۰ نفر محکوم به جرایم مرتبط با اعتراضات» را عفو کرد؛ در ۱۶ سپتامبر، ۳۷ نفر محکوم به افراط گرایی؛ در ۷ نوامبر، ۳۱ نفر؛ در ۲۰ نوامبر، ۳۲ نفر؛ در ۹ دسامبر، ۲۹ نفر؛ و در ۲۸ دسامبر، ۲۰ نفر. همه به افراط گرایی محکوم شده بودند. بنابراین، تنها در سال گذشته، رئیس جمهور بلاروس ۱۹۵ نفر را عفو کرد.
تهیه کننده مطلب به زبان فارسی یاد آورمی شود :
نزدیک به چهارنیم دهه زندگی وکارهمراه خانواده پس از فروپاشاندن اتحاد جماهیرشوروی سوسیالیستی، با مردم و دولت ملی – دمکراتیک بلاروس آشنا است. درس آموزی می کند گزارش را با بیان زیربه پایان می رساند:
لوکاشنکو و تیمش دربلاروس شایسته تقدیر هستند! «گنادی زیوگاف»
«آنها مؤثرترین موضع سیاسی و اقتصادی را در فضای پس از شوروی اتخاذ کردهاند. مانع از آن شدند الیگارشی کسب وکارهای اصلی آنها را از هم بپاشد و تصاحب کند.
مجتمع ماشینسازی یکی از مدرنترین مجتمعهای امروزی است.
کشاورزی کارآمد است.
خدمات عمومی مردمی انعطاف پذیری خود را نشان میدهد.
با نگاهی به وضعیت کلی جامعه، مانع از تسلط الیگارشی، جنایتکاران، راهزنان وغیره شدهاند. وضعیت در سراسر فضای پس از شوروی، از جمله در فدراسیون روسیه، متفاوت است».
م.چابکی : 28آذر1404 برابر با 19 دسامبر2025
منبع از رسانه های رسمی بلاروس وسایت خبری خط سرخ حزب کمونیست فدراسیون روسیه.
مطب لینگ ها از تهیه کننده است :
(1)بلاروس درکوره آزمون تاریخ!
(2)نگرشی به آزمونها وتجربه های کشور بلاروس!
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 