ترجمه مجله جنوب جهانی – ۲۰۲۳

مقدمه: بزرگداشت یک رهبر و تبیین یک میراث

همکاران و دوستان؛

امروز، با قلبی سرشار از احترام و قدردانی، در اینجا گرد هم آمده‌ایم تا به شکلی باشکوه، به یادمانداشت صد و سی‌مین سالگرد تولد رفیق مائو تسه‌تونگ، بزرگترین بنیان‌گذار حزب کمونیست چین، ارتش آزادی‌بخش خلق چین و جمهوری خلق چین، و رهبر بزرگ و بی‌بدیل ملت‌های چین بپردازیم.

رفیق مائو تسه‌تونگ، یک مارکسیست بزرگ، یک انقلابی، استراتژیست و نظریه‌پرداز برجسته پرولتاریا بود. او بزرگترین پیشگام در فرآیند چینی‌سازی مارکسیسم (انطباق اصول بنیادین مارکسیسم با واقعیت‌های خاص چین) و بنیان‌گذار عظیمِ پروژه تحول سوسیالیستی مدرن چین به شمار می‌رود. او در تاریخ معاصر چین، یک میهن‌پرست و قهرمان ملی بزرگ، هسته اصلی نخستین نسل از رهبری مرکزی حزب، و یک رهبر نسل‌ساز بود که ملت چین را رهبری کرد تا سرنوشت و چهره کشور خود را به کلی دگرگون سازد. او همچنین یک بین‌المللی‌ست بزرگ بود که به آزادی‌بخشی ملت‌های تحت ستم و پیشرفت بشریت خدمات شایانی ارائه کرد.

بخش اول: زمینه تاریخی و ظهور یک رهبر

دورانی که رفیق مائو در آن به دنیا آمد، دوران رنج و ذلت چین بود. به دلیل تهاجم قدرت‌های استعماری غربی و فساد حاکمیت اقطاعی، چین با بیش از ۵۰۰۰ سال تاریخ تمدنی، به تدریج به جامعه‌ای نیمه‌مستعمره و نیمه‌فئودال تبدیل شده بود. در آن دوران، کشور تحقیر شده، مردم در رنج، و تمدن در غبار فرو رفته بود و ملت چین بی‌سابقه‌ترین فاجعه را تجربه می‌کرد. نجات کشور از خطر و احیای بزرگ ملی، به رویای مشترک تمام مردم چین تبدیل شده بود. برای نجات میهن از خطر، مردم چین برخاستند، شخصیت‌های برجسته فریاد برآوردند و جنبش‌هایی چون طیان تیپینگ، اصلاحات شصت‌روز، جنبش یوهه‌وان و انقلاب شین‌های، یکی پس از دیگری شکل گرفتند و طرح‌های نجات‌بخش مختلفی ارائه شدند، اما همگی با شکست مواجه شدند. پس از آنکه حزب کمونیست چین بر صحنه تاریخ ظهور کرد، ملت‌های مختلف کشور را تحت رهبری خود متحد ساخت و برای مقاومت در برابر تهاجم دشمنان خارجی، مبارزه با ستم ملی و ستم طبقاتی، نبردی سخت و پرشور را به پیش برد. در این مبارزه عظیم و پر فراز و نشیب که سرنوشت کشور و آزادی ملی را رقم می‌زد، قهرمانان مردمی و ستون‌های فقرات ملت یکی پس از دیگری پدیدار شدند و رفیق مائو تسه‌تونگ یکی از برجسته‌ترین نمایندگان آنان و یک رهبر نسل‌ساز بود.

در جوانی، رفیق مائو با روحیه بلند «می‌توانم دویست سال زندگی کنم و باید سه هزار فرسنگ در آب شنا کنم» (اشاره به یک بیت شعر کلاسیک چینی که نماد بلندپروازی و اراده است)، آرمان والای نجات ملت از خطر را در سر پروراند و خود را وقف کار بزرگ نجات کشور و مردم کرد. برای یافتن راهی برای چین، او «به ریشه‌ها و مبانی اصلی و بنیادین پرداخت» و پس از مقایسه‌ها و سنجش‌های مکرر، با قاطعیت مارکسیسم-لنینیسم را انتخاب کرد و به آرمان والای مبارزه برای تحقق کمونیسم روی آورد و از آن پس تا پایان عمر این راه را دنبال کرد و هرگز از آن منحرف نشد.

بخش دوم: دستاوردهای تاریخی و بی‌بدیل رهبری مائو تسه‌تونگ

زندگی رفیق مائو تسه‌تونگ، زندگی‌ای سرشار از مبارزه بی‌وقفه برای مرفه شدن کشور، احیای ملی و خوشبختی مردم بود. در دوره انقلاب دموکراتیک نوین، نمایندگان حزب کمونیست چین به رهبری رفیق مائو، مردم را متحد کردند، در خون‌ریزی‌ها و نبردها پایداری کردند، امپراتوری ژاپن را شکست دادند، حکومت واکنش‌گرایان حزب کومین‌تانگ را سرنگون کردند، انقلاب دموکراتیک نوین را به پیروزی رساندند و جمهوری خلق چین را بنیان نهادند. آن‌ها به آرزوی دیرینه مردم چین برای استقلال ملی و حاکمیت مردم تحقق بخشیدند. پس از تأسیس چین نوین، او مردم را برای خودکفایی و تلاش بی‌وقفه رهبری کرد، انقلاب سوسیالیستی را به پیش برد، نظام ستم و بهره‌کشی فئودالی را که هزاران سال دوام داشت، از بین برد، نظام بنیادین سوسیالیستی را برقرار ساخت، به ساخت‌وساز سوسیالیستی پرداخت و گسترده‌ترین و عمیق‌ترین دگرگونی اجتماعی را در تاریخ چین به وجود آورد. دستاوردهای عظیمی در ساخت‌وساز سوسیالیستی حاصل شد و چین به یک قدرت مهم در جهان تبدیل گردید. این تجربیات، تجربیات ارزشمندی را برای ساخت‌وساز سوسیالیستی در یک کشوری چون چین که سطح نیروهای مولده آن بسیار پایین بود، فراهم آورد.

در طول دهه‌ها مبارزه سخت و درخشان، رفیق مائو برای ملت چین و مردم چین خدمات تاریخی نابودنشدنی و دستاوردهای تاریخی درخشان و جاودانه به جای گذاشت.

۱. پیشگامی در چینی‌سازی مارکسیسم: او فرآیند تاریخی انطباق مارکسیسم با شرایط چین را آغاز کرد. بدون نظریه انقلابی، عمل انقلابی وجود ندارد. اصول بنیادین مارکسیسم کاربرد جهانی دارند، اما تنها زمانی می‌توانند قدرت حقیقی خود را نشان دهند که با واقعیت‌های هر کشور ترکیب شوند. رفیق مائو می‌گفت: «قدرت عظیم مارکسیسم-لنینیسم در این است که با تمرین انقلابی مشخص هر کشور مرتبط است. برای حزب کمونیست چین، این یعنی یادگیری نحوه کاربرد نظریه مارکسیستی-لنینیستی در محیط مشخص چین.» او همواره اهمیت ویژه‌ای برای استفاده از اصول بنیادین مارکسیسم برای حل مسائل واقعی چین قائل بود و در مبارزه با گرایش‌های خطا و با جمع‌بندی عمیق تجربیات انقلاب چین، اندیشه مائو تسه‌تونگ را پایه‌گذاری کرد و در تمرین برای یافتن راهی برای ساخت‌وساز سوسیالیستی متناسب با شرایط چین، این اندیشه را غنی‌تر و توسعه داد. اندیشه مائو تسه‌تونگ، کاربرد خلاقانه و توسعه مارکسیسم-لنینیسم در چین، خلاصه‌ای از اصول نظری درست و تجربیات آزموده‌شده در مورد انقلاب و ساخت‌وساز چین است و اولین جهش تاریخی در چینی‌سازی مارکسیسم را محقق ساخت. او دیالکتیک مادی و ماتریالیسم تاریخی را در تمام فعالیت‌های حزب پرولتری به کار گرفت و در طول مبارزات طولانی و سخت انقلاب و ساخت‌وساز چین، مواضع، دیدگاه‌ها و روش‌های مشخصی با ویژگی‌های ممتاز اعضای حزب کمونیست چین شکل داد که در سه جنبه اصلی «واقع‌گرایی»، «خط توده‌ها» و «استقلال و اتکا به نفس» تجلی می‌یابد. این‌ها روح زنده اندیشه مائو تسه‌تونگ هستند. اندیشه مائو ثروت معنوی گران‌بهای حزب ماست و برای مدت طولانی راهنمای عمل ما خواهد بود. تمرین بزرگ او که با استفاده از «تیر مارکسیسم» به «هدف واقعیت‌های چین» شلیک کرد، الگوی درخشانی برای نگرش صحیح به مارکسیسم و پیشبرد مداوم چینی‌سازی و روزآمدسازی آن فراهم آورد.

۲. آفرینش حزب کمونیست چین بزرگ، پرافتخار و درست: انقلاب و ساخت‌وساز چین باید توسط یک حزب پیشرو رهبری شود. رفیق مائو تأکید کرد: «بدون تلاش حزب کمونیست چین، بدون اینکه اعضای حزب کمونیست چین به عنوان ستون فقرات مردم چین عمل کنند، استقلال و آزادی چین ممکن نیست، صنعتی‌سازی و نوسازی کشاورزی چین نیز ممکن نیست.» او یکی از اولین رهبرانی بود که سازمان‌های حبی محلی را تأسیس کرد و در کنگره اول حزب شرکت نمود و در دوران مبارزه در کوهستان جینگ‌گانشان، به ساخت‌سازی ارتش و سازمان‌های حبی در مناطق انقلابی رهبری کرد. او به وضوح اعلام کرد که ساخت‌سازی حزب باید به عنوان یک «کار بزرگ» پیش برده شود و با موفقیت این کار بزرگ را رهبری و اجرا نمود. او بنیان‌گذار نظریه ساخت‌سازی حزب ماست. او برای اولین بار در تاریخ احزاب مارکسیستی، به صورت علمی رابطه میان ساخت‌سازی حزب و خط سیاسی حزب را تبیین کرد، قوانین بنیادین ساخت‌سازی حزب را آشکار ساخت و جهت‌گیری آن را مشخص کرد؛ او بر اهمیت ساختن حزب از نظر ایدئولوژیک تأکید ویژه‌ای داشت و شکل «اصلاح سبک کاری و رفتار اعضای حزب» را از طریق انتقاد و خودانتقادی برای آموزش ایدئولوژیک خلق کرد؛ او به شکلی خلاقانه از اصل دموکراسی متمرکز برای مدیریت صحیح روابط درون‌حزبی و حفظ وحدت و یکپارچگی حزب استفاده کرد؛ «سه سبک کاری بزرگ» حزب را که نشانه‌های ممتاز حزب کمونیست چین از هر حزب دیگری هستند، خلاصه کرد؛ و در تفکر عمیق برای یافتن راهی برای خروج از چرخه تاریخی اوج و فرود حکومت‌ها، اولین پاسخ را ارائه داد و آن «این است که مردم دولت را نظارت کنند.» پس از تأسیس چین نوین، او به کاوش در قوانین ساخت‌سازی حزب حاکم پرداخت، بر لزوم حفظ همواره سبک کاری فروتن، محتاط، تلاشگر و مبارز، تأکید کرد و هشدار جدی در مورد فساد اعضای حزب داد و با فساد به شدت برخورد نمود و تجربیات اولیه‌ای در ساخت‌سازی حزب تحت شرایط حاکمیت کسب کرد. حزبی که رفیق مائو شخصاً آن را بنیان نهاد، در فرآیندهای متعدد تحول انقلابی به بلوغ رسید، همواره در پیشاپیش عصر قرار گرفت، به ستون فقرات مردم تبدیل شد و به هسته رهبری قوی برای انقلاب، ساخت‌وساز و اصلاحات چین تبدیل گردید.

۳. بنیان‌گذاری چین نوین با حاکمیت مردم: خوشبختی مردم و احیای ملی، مأموریت و آرمان اصلی حزب ماست. حزب ما از روز تأسیس خود برای ساختن جامعه‌ای نوین که در آن مردم حاکم باشند، تلاش کرده است. رفیق مائو تأکید کرد: «ما دیکتاتوری دموکراتیک خلق داریم و باید کلمه ‹خلق› را به تمام سطوح دولت اضافه کنیم و کلمه ‹خلق› را به تمام ارگان‌های قدرت اضافه کنیم.» تأسیس چین نوین، جهش بزرگ چین به سمت نظام دموکراسی خلق بود. مردم چین که سرنوشت خود را در دست گرفته بودند، از طریق راه‌های مختلف در مدیریت امور دولتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی مشارکت می‌کردند. رفیق مائو اشاره کرد: «به محض اینکه سرنوشت چین در دستان خود مردم قرار گیرد، چین مانند خورشیدی که در مشرق طلوع می‌کند، با درخشش باشکوه خود بر روی زمین می‌تابد، به سرعت لجن‌آب‌های به جا مانده از دولت واکنش‌گرا را می‌شوید، زخم‌های جنگ را درمان می‌کند و یک جمهوری خلق جدید، قدرتمند و کاملاً واقعی می‌سازد.» تحت رهبری حزب، قدرت نوین خلق به اتحاد بزرگ ملیت‌های مختلف کشور و اتحاد بزرگ کارگران، کشاورزان، روشنفکران و سایر اقشار مردم دست یافت و آن را تثبیت کرد. به طور جدی به توسعه اقتصادی پرداخت و با تمام توان برای تغییر چهره فقیر و عقب‌مانده کشور تلاش کرد و نیازهای اساسی زندگی مردم را به طور مؤثر تأمین نمود؛ به توسعه مداوم فرهنگ سوسیالیستی پرداخت و سطح آگاهی ایدئولوژیک و علمی-فرهنگی توده‌ها را ارتقا داد؛ نیروهای دفاعی قدرتمندی، از جمله «دو بمب و یک ماهواره» (برنامه هسته‌ای و فضایی چین در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰) را ایجاد و توسعه داد و به تاریخ مکرر تهاجم دشمنان خارجی در چین قدیم کاملاً پایان داد و قدرت دفاعی کشور در پیشاپیش جهان قرار گرفت؛ به سیاست خارجی مستقل و صلح‌آمیز پایبند بود، استقلال و حاکمیت ملی را قاطعانه حفظ کرد و به دیپلماسی تحقیرآمیز چین قدیم کاملاً پایان داد. چین به عنوان یک کشور مستقل و با حاکمیت کامل در جهان شرق ایستاد. چین کهن در دست مردم دگرگون شد، مردم چین سر بلند کردند و جایگاه بین‌المللی چین نوین روز به روز ارتقا یافت.

۴. ایجاد نظام پیشرفته سوسیالیستی: تنها سوسیالیسم می‌تواند چین را نجات دهد و آن را توسعه دهد. رفیق مائو اشاره کرد: «ایجاد نظام سوسیالیستی راهی را برای رسیدن به دنیای آرمانی برای ما باز کرده است.» در دوره‌های منطقه سوویتی جیانگ‌شی و یان‌آن، او برای ایجاد نظام دموکراسی خلق، تحقیقات نظری و عملی فراوانی انجام داد. پس از تأسیس چین نوین، او رهبری تدوین «برنامه مشترک کنفرانس مشورتی سیاسی خلق چین» و «قانون اساسی جمهوری خلق چین» را بر عهده داشت و شکل حکومت، ساختار دولت و شکل ساختار دولتی کشور را مشخص کرد و سیستم سازمانی قدرت دولتی نوین چین را ایجاد نمود. نظام کنگره خلق، نظام همکاری چند حزبی و مشورت سیاسی تحت رهبری حزب کمونیست چین و نظام خودمختاری منطقه‌ای قومی‌ها را برقرار ساخت. در سال ۱۹۵۶، چین دگرگونی سوسیالیستی مالکیت خصوصی ابزارهای تولید را به طور اساسی به پایان رساند، مالکیت عمومی ابزارهای تولید و توزیع بر اساس کار را به طور کلی تحقق بخشید و نظام اقتصادی سوسیالیستی را برپا کرد. در جریان ساخت‌وساز سوسیالیستی در مقیاس بزرگ، نظام‌های مشخصی در زمینه‌های علم و فناوری، آموزش، فرهنگ، بهداشت و درمان و غیره نیز کاوش و ایجاد شد. نظام سوسیالیستی که رفیق مائو رهبری ایجاد آن را بر عهده داشت، ریشه در خاک چین داشت، با شرایط چین متناسب بود و خواسته‌های مردم را بازتاب می‌داد و دارای برتری بی‌نظیری بود. این نظام نه تنها در پیشبرد انقلاب و ساخت‌وساز سوسیالیستی نقش مهمی ایفا کرد، بلکه مقدمات سیاسی بنیادین و اساس نهادی را برای تمام پیشرفت‌های چین معاصر فراهم آورد.

۵. تأسیس ارتش رهائیبخش خلق نوین و شکست‌ناپذیر: بدون ارتش رهایی بخش خلق، هیچ چیز برای مردم وجود ندارد. رفیق مائو زودتر از همه مبارزه مسلحانه و ایجاد ارتش خلق را پیشنهاد و رهبری کرد. در جنگ‌های انقلابی سخت، او به صورت سیستماتیک مسئله نحوه تبدیل ارتش انقلابی که اعضای آن عمدتاً از کشاورزان تشکیل شده بود، به یک ارتش خلق نوین با ماهیت پرولتاری، انضباط سخت و ارتباط تنگاتنگ با توده‌ها را حل کرد. او هدف واحد ارتش خلق را «خدمت کامل به مردم» تعیین کرد، اصل «حزب فرماندهی تفنگ» را وضع نمود، اصل «سازندگی ارتش از نظر سیاسی» را تأسیس کرد، «سه انضباط بزرگ و هشت توجه» را تدوین کرد، دموکراسی سیاسی، اقتصادی و نظامی را اجرا کرد و اصول «یکسان بودن افسران و سربازان»، «یکسان بودن ارتش و مردم» و «تضعیف ارتش دشمن» را اجرا نمود. او مجموعه‌ای از سیاست‌ها و روش‌های کار سیاسی برای ارتش خلق شکل داد، به صورت سیستماتیک اندیشه ساخت ارتش خلق را ارائه کرد و مجموعه‌ای از استراتژی‌ها و تاکتیک‌های جنگ خلق را تدوین کرد که راهنمای بنیادین برای شکست دشمنان بسیار خبیث داخلی و خارجی و پیروزی انقلاب چین بود. پس از تأسیس چین نوین، او به کاوش در ویژگی‌ها و قوانین جدید ساخت ارتش خلق پرداخت و ایده‌های راهنمای مهمی مبنی بر لزوم تقویت دفاع ملی و ساختن نیروهای مسلح انقلابی مدرن و توسعه فناوری دفاعی مدرن را ارائه داد که پشتوانه محکمی برای تثبیت قدرت نوین خلق، تثبیت جایگاه چین به عنوان یک قدرت بزرگ و حفظ شرف ملت چین فراهم آورد. ارتش خلق که رفیق مائو شخصاً آن را پایه‌گذاری کرد، به نیروی مسلحی وفادار به حزب و مجری وظایف سیاسی انقلابی تبدیل شد و به ارتش فرزندانی که کاملاً و بی‌چون‌وچرا برای مردم چین می‌جنگند، بدل گشت و ستون فقرات محکم برای تضمین استقلال کشور، خوشبختی مردم و تحکیم دفاع ملی است.

۶. برجای گذاشتن میراثی از روحیه والای انقلابی: رفیق مائو تمام زندگی خود را وقف حزب و مردم کرد و میراثی از روحیه والا و جاودانه برای نسل‌های آینده به جای گذاشت. او بصیرت سیاسی دوراندیشانه یک رهبر بزرگ انقلابی، ایمان انقلابی راسخ، شجاعت بی‌نظیر برای نوآوری، هنر مبارزه استادانه، توانایی رهبری برجسته و عالی، وابستگی عمیق به مردم، قلبی بزرگ و گسترده، و سبک کاری سخت‌کوشانه را به نمایش گذاشت و محبت و احترام تمام حزب و ملت‌های چین را به دست آورد. روحیه والای رفیق مائو همیشه نیروی محرکه قدرتمندی برای پیشرفت ما خواهد بود.

بخش سوم: ارزیابی منصفانه و پیوند با آینده

همکاران و دوستان!

سوسیالیسم نظمی کاملاً جدیدِ کار بزرگ در تاریخ بشر است. از آنجا که چین انقلاب و ساخت‌وساز سوسیالیستی را بر پایه‌ای بسیار عقب‌مانده آغاز کرده و هیچ تجربه آماده‌ای برای الگوبرداری وجود ندارد، بروز انحرافات و اشتباهات مختلف در مسیر پیشرو، تا حدی اجتناب‌ناپذیر است. همانطور که رفیق مائو اشاره کرد: «شناخت قوانین ساخت‌وساز سوسیالیستی باید یک فرآیند باشد. باید از تمرین شروع کرد، از نداشتن تجربه به داشتن تجربه، از داشتن تجربه کمتر به داشتن تجربه بیشتر، از این پادشاهی ناشناخته اجباری به نام ساخت‌وساز سوسیالیستی، به تدریج بر کورباطی غلبه کرده، قوانین عینی را بشناسیم و در نتیجه به دست آوردن آزادی، جهشی در شناخت حاصل شود و به پادشاهی آزادی رسید.» نمی‌توان انکار کرد که رفیق مائو در کاوش راه ساخت‌وساز سوسیالیستی دچار انحراف شد و به ویژه در به راه انداختن و رهبری «انقلاب فرهنگی» که یک خطای جدی بود، مرتکب اشتباه شد. در مورد کارنامه تاریخی رفیق مائو، حزب ما ارزیابی کاملی ارائه کرده است: کارنامه او در درجه اول درخشان و اشتباهاتش در درجه دوم است. اشتباهات او، اشتباهات یک انقلابی بزرگ و یک مارکسیست بزرگ است.

پس از آغاز اصلاحات و گشایش، حزب ما دو موضوع تاریخی مرتبط با هم را حل کرد: ارزیابی صحیح از جایگاه تاریخی رفیق مائو و اندیشه مائو، و تعیین راه درست چین برای تحقق مدرنیزاسیون سوسیالیستی بر اساس واقعیت‌های جدید و تجربیات تاریخی. حزب تصمیم تاریخی اتخاذ کرد که تمرکز اصلی کار حزب و دولت را به ساخت‌وساز مدرنیزاسیون سوسیالیستی با محوریت توسعه اقتصادی منتقل کند، به اصول چهارگانه پایبند بماند و سیاست اصلاحات و گشایش را اجرا کند و مسیر طولانی جدید برای ساختن سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی را آغاز نمود. برای تسریع مدرنیزاسیون سوسیالیستی، حزب ما به پایبندی بر خط اصلی حزب ادامه داد، نوآوری‌های نظری، نهادی، فرهنگی و سایر جنبه‌ها را بر اساس تمرین به شدت پیش برد، نظام اقتصاد بازار سوسیالیستی را اجرا کرد و به جهش تاریقی از وضعیت نسبتاً عقب‌مانده نیروهای مولده به دومین اقتصاد بزرگ جهان دست یافت. او به جهش تاریقی زندگی مردم از تأمین حداقل معیشت به رفاه متوسط کلی و حرکت به سوی رفاه آگاهانه کامل دست یافت و ضمانت‌های نهادی پرانرژی و شرایط مادی برای توسعه سریع مدرنیزاسیون سوسیالیستی و احیای بزرگ ملی چین فراهم کرد.

از هجدهمین کنگره ملی حزب تاکنون، حزب ما بر اساس کاوش و تمرین طولانی‌مدت، به ویژه پس از تأسیس چین نوین و دوران اصلاحات و گشایش، به طور کامل اندیشه سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی در عصر جدید را اجرا کرده، مجموعه‌ای از اقدامات استراتژیک اتخاذ کرده، مجموعه‌ای از اصلاحات تحول‌آفرین را پیش برده، مجموعه‌ای از پیشرفت‌های شکست‌ناپذیر را محقق ساخته، مجموعه‌ای از نتایج نمادین به دست آورده و مجموعه‌ای از خطرات و چالش‌های بزرگ را شکست داده است. حزب با موفقیت مدرنیزاسیون به سبک چینی را پیش برده و گسترش داده و باعث دستیابی به موفقیت‌های تاریخی و تحولات تاریخی در کار بزرگ حزب و کشور شده است. این امر ضمانت‌های نهادی کامل‌تر، پایه‌های مادی محکم‌تر و نیروهای معنوی فعال‌تری برای ساخت کشوری قدرتمند و پروژه احیای بزرگ ملی فراهم آورده است.

بخش چهارم: راه پیش رو و مسئولیت‌های تاریخی

همکاران و دوستان!

بهترین یادبود برای رفیق مائو، پیشبرد کاری است که او آغاز کرده است. پیشبرد جامعِ کار بزرگ ساخت کشوری قدرتمند و احیای بزرگ ملی از طریق مدرنیزاسیون به سبک چینی، وظیفه مرکزی تمام حزب و ملت‌های چین در عصر جدید و مسیر جدید است. این کار بزرگ ناتمام رهبران نسل قدیمی چون مائو است و مسئولیت تاریخی جدی کمونیست‌های معاصر چین است. در این مسیر جدید، باید آرمان اولیه خود را فراموش نکنیم و مأموریت خود را به یاد داشته باشیم، به اعتماد به نفس تاریخی پایبند باشیم، ابتکار عمل تاریخی را در دست بگیریم و کار عظیم مدرنیزاسیون به سبک چینی را مدام به پیش برانیم.

۱. باید روحیه ابتکار عمل تاریخی تمام مردم را برانگیزیم: مردم، و تنها مردم، نیروی محرکه تاریخ جهان هستند. مدرنیزاسیون به سبک چینی، کار بزرگ تمام مردم چین است و باید برای خلق تاریخ جدید، کاملاً به مردم تکیه کرد و خرد و نیروی بی‌پایان نهفته در آن‌ها را گرد هم آورد. ما باید به دیدگاه بنیادین ماتریالیسم تاریخی که مردم نیروی محرکه اصلی تاریخ هستند، پایبند باشیم، جایگاه اصلی مردم را حفظ کنیم، به اراده‌ها، تجربیات، حقوق و نقش‌های ابراز شده توسط مردم احترام بگذاریم و حفاظت، تحقق و توسعه منافع اساسی عظیم‌ترین مردم را به عنوان نقطه شروع و نقطه پایان تمام کارها قرار دهیم تا دستاوردهای مدرنیزاسیون به طور منصفانه‌تر و بیشتری در اختیار همه مردم قرار گیرد. باید سیستم نهادی حاکمیت مردم را بهبود بخشیم، دموکراسی خلق در کل فرآیند را توسعه دهیم و تضمین کنیم که مردم همیشه صاحبان کشور، صاحبان جامعه و صاحبان سرنوشت خود هستند و از حقوق و آزادی‌های دموکراتیک گسترده‌تر، واقعی‌تر و آسان‌تری برخوردارند. باید سازوکارهای نهادی برای حفظ عدالت و انصاف اجتماعی را بهبود بخشیم، حقوق برابر مردم برای مشارکت و توسعه را تضمین کنیم و به هر فردی که سخت کار می‌کند، می‌کوشد و نوآوری می‌کند، فرصت تحقق رویا و درخشش در زندگی بدهیم. باید بر تأمین و بهبود معیشت مردم تمرکز کنیم، کار بزرگ معیشتی را به خوبی پیش ببریم، بر نیازها، نگرانی‌ها و دغدغه‌های مردم تمرکز کنیم و مسائل معیشتی مرتبط با زندگی مردم مانند اشتغال، آموزش، بهداشت و درمان، مراقبت از سالمندان و کودکان و تأمین اجتماعی را حل کنیم تا حس کسب، خوشبختی و امنیت مردم جامع‌تر، تضمین‌شده‌تر و پایدارتر شود و پیشرفت‌های ملموس‌تری به سمت ثروت مشترک همه مردم حاصل گردد. باید ویژگی‌ها و قوانین کار توده‌ها در شرایط جدید را درک کرده و مسیر توده‌ها در عصر جدید را به خوبی طی کنیم، در تمرین عملی عمیق در میان مردم، علاقه به آن‌ها را افزایش دهیم، نبض آن‌ها را بگیریم و به صورت دقیق به آن‌ها خدمت کنیم، نیازهای چندلایه و متنوع مردم را برآورده سازیم و کارها را به قلب مردم برسانیم. باید همواره پیوند خونی و روحی با مردم حفظ شود، همواره از انتقاد و نظارت مردم پذیرفت و همواره با مردم هم‌نفس، هم‌سرنوشت و هم‌دل بود تا مدرنیزاسیون به سبک چینی دارای منبع قدرت مطمئن‌ترین، عمیق‌ترین و پایدارترین باشد.

۲. باید مرزهای جدیدی برای چینی‌سازی و روزآمدسازی مارکسیسم بگشاییم: مارکسیسم ایدئولوژی بنیادین ما برای تأسیس و اداره حزب و کشور است. پایبندی جدی و توسعه متناسب با زمان به مارکسیسم، پیشبرد شدید نوآوری نظری بر اساس تمرین، و هدایت آگاهانه تمرین‌های جدید با مارکسیسم چینی‌شده و روزآمدشده، راه موفقیت حزب ما برای درک ابتکار عمل تاریخی، گام‌بر داشتن با عصر و باز کردن دائمی فضاهای جدید برای توسعه کار بزرگ است. تمرین هرگز به پایان نمی‌رسد، نوآوری نظری هرگز متوقف نمی‌شود و شناخت حقیقت هرگز کامل نخواهد شد. مدرنیزاسیون به سبک چینی چشم‌انداز وسیعی برای نوآوری نظری حزب باز کرده و وظایف جدیدی دشوارتر و سنگین‌تر را مطرح می‌سازد. ما باید به ترکیب اصول بنیادین مارکسیسم با واقعیت‌های مشخص چین و با فرهنگ عالی سنتی چین پایبند باشیم، به عمق کاوش در قوانین ساخت‌وساز مدرنیزاسیون به سبک چینی بپردازیم، به طور مداوم به موضوعات کاملاً جدیدی که در تمرین با آن‌ها روبرو می‌شویم پاسخ دهیم و با نوآوری نظری، نوآوری در تمرین را هدایت کنیم. برای نوشتن فصل جدیدی از چینی‌سازی و روزآمدسازی مارکسیسم، تلاش کل حزب لازم است. اعضای حزب، به ویژه کادرهای رهبری در سطوح مختلف، باید با نگرش علمی به علم و با روح حقیقت‌جویی به دنبال حقیقت باشند، شجاعت پایبندی به حقیقت و انگیزه کاوش در حقیقت را تقویت کنند، ذهن خود را به کار اندازند، به تفکر بپردازند، فعالانه دیدگاه‌های ارزشمند ارائه دهند و برای نوآوری نظری حزب خرد و نیروی خود را ارائه دهند. تمرین خلاقانه مردم، منبع بی‌پایان نوآوری نظری است. باید با صداقت مردم را استاد خود بدانیم، به موقع تجربیات تازه خلق شده توسط مردم را جمع‌بندی کنیم و نظریه حزب را به نظریه‌ای تبدیل کنیم که مردم آن را دوست دارند، با آن همذات‌پنداری می‌کنند و آن را مال خود می‌دانند. باید نگاه جهانی داشته باشیم، عمیقاً جریان پیشرفت و توسعه بشریت را درک کنیم، به طور فعال به نگرانی‌های عمومی مردم کشورهای مختلف پاسخ دهیم و برای حل مسائل مشترک بشریت، خرد چینی را ارائه دهیم. باید با قلبی باز و پذیرای مانند دریایی که صد رود را در خود جای می‌دهد، از تمام دستاوردهای تمدنی عالی جامعه بشری بیاموزیم و از آن‌ها الگوبرداری کنیم و منابع فرهنگی و فکری غنی‌تری برای نوآوری نظری حزب فراهم آوریم.

۳. باید اصلاحات و گشایش را عمیق‌تر کنیم: اصلاحات و گشایش، حربه مهمی است که چین معاصر را به گام‌های بلند برای رسیدن به عصر واداشته و کلید تعیین‌کننده موفقیت یا شکست مدرنیزاسیون به سبک چینی است. برای پیشبرد مدرنیزاسیون به سبک چینی، باید اصلاحات و گشایش را به طور جامع‌تر عمیق کنیم و به طور مداوم نیروهای مولده اجتماعی را آزاد و توسعه دهیم و حیات و فعالیت اجتماعی را آزاد و تقویت کنیم. ما باید با پیروی از روندهای جدید توسعه عصر، الزامات جدید توسعه تمرین و انتظارات جدید مردم، با اراده قاطع برای اصلاح تا انتها، وارد عمل شویم، با مسائل دشوار روبرو شویم، با دقت و به صورت هماهنگ و مداوم تلاش کنیم و قاطعانه تمام موانع نهادی و سازوکارهایی را که مانع پیشبرد روان مدرنیزاسیون به سبک چینی می‌شوند، از میان برداریم. باید اصلاحات نظام اقتصادی را عمیق کنیم، نقش تعیین‌کننده بازار در تخصیص منابع را به طور کامل ایفا کنیم، نقش دولت را بهتر بازی کنیم، ساختار توسعه جدید را با سرعت بسازیم، بازار یکپارچه ملی را ایجاد کنیم، نظام حاکمیت کلان اقتصادی را بهبود بخشیم، فعالیت نهادهای اقتصادی مختلف را برانگیزیم و به سرعت سازوکارهای نهادی مطلوب برای توسعه با کیفیت بالا را شکل دهیم. باید اصلاحات نظام علم و فناوری را عمیق کنیم، از مزیت نظام جدید کل کشور برای انجام وظایف بزرگ استفاده کنیم، نیروی علم و فناوری استراتژیک ملی را تقویت کنیم، جایگاه اصلی شرکت‌ها در نوآوری علم و فناوری را تقویت کنیم، تخصیص منابع نوآوری را بهینه کنیم، برای شکستن فناوری‌های کلیدی و هسته‌ای تلاش کنیم و به خوداتکایی و تقویت بالا در علم و فناوری دست یابیم. باید اصلاحات در زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی و اکولوژیکی و سایر حوزه‌ها را به صورت هماهنگ پیش ببریم و به طور مداوم نیروی محرکه جدیدی برای مدرنیزاسیون به سبک چینی تزریق کنیم. مدرنیزاسیون بدون گشایش ممکن نیست و گشایش مدرنیزاسیون را به تحقق می‌رساند. ما باید گشایش در سطح بالا را به طور مداوم گسترش دهیم، استراتژی بازشدن متقابل و سودمند برای همه را قاطعانه دنبال کنیم، با اتکا به مزیت بازار فوق‌العاده بزرگ کشورمان، منابع و عوامل جهانی را از طریق چرخه داخلی جذب کنیم، اثر هم‌افزایی بازارها و منابع داخلی و بین‌المللی را تقویت کنیم، به طورگام به گام  گشایش نهادی در زمینه قوانین، مقررات، مدیریت و استانداردها را پیش ببریم، کیفیت و سطح همکاری تجاری و سرمایه‌گذاری را ارتقا دهیم و به طور مداوم فضای توسعه مدرنیزاسیون به سبک چینی را گسترش دهیم.

۴. باید به پیشبرد جامع حاکمیت سختگیرانه بر حزب بپردازیم: نیروی اصلی که کار بزرگ ما را رهبری می‌کند، حزب کمونیست چین است. مدرنیزاسیون به سبک چینی، مدرنیزاسیون سوسیالیستی است که تحت رهبری حزب کمونیست چین قرار دارد. تنها زمانی که همواره هوشیاری و قاطعیت برای حل مسائل منحصربه‌فرد یک حزب بزرگ را حفظ کنیم و حزب را قوی‌تر و قدرتمندتر بسازیم، می‌توانیم اطمینان حاصل کنیم که مدرنیزاسیون به سبک چینی در برابر امواج، به پایداری و درستی حرکت می‌کند. باید الزامات کلی ساخت‌سازی حزب در عصر جدید را اجرا کنیم، با ساخت‌سازی سیاسی حزب بر تمام کارهای ساخت‌سازی حزب مسلط شویم، نظام حاکمیت جامع و سختگیرانه بر حزب را بهبود بخشیم، خودپالایشی، خودکمالی، خودنوآوری و خودبهبودی حزب را به طور جامع پیش ببریم تا حزب ما به آرمان اولیه خود پایبند باشد، در پیشاپیش عصر قرار گیرد و همواره سرشار از حیات و نشاط باشد. باید متناسب با الزامات جدید توسعه کار بزرگ مدرنیزاسیون به سبک چینی، بر پرورش تیمی از کادرهای باکیفیت، تخصصی، وفادار و مسئولیت‌پذیر تمرکز کنیم. باید به اعضای حزب و کادرها آموزش دهیم تا با حس مسئولیت‌پذیری سیاسی شدید و حس فوریت زمانه، به موقع افکار خود را به‌روز کنند، کمبودهای کیفی خود را جبران کنند، توانایی انجام وظایف خود را افزایش دهند، در پیشاپیش موج عصر بایستند، برای کار بزرگ پیشرو تلاش کنند و کاملاً از تفکر کهنه‌گرایانه که به ایده‌های قدیمی، مفاهیم قدیمی، روش‌های قدیمی و رویه‌های قدیمی چسبیده است، و از تمام رفتارهای بی‌تفاوتی، عدم مسئولیت‌پذیری، فرار از کار و عدم پیشرفت که به «خوابیدن» (واژه‌ای برای بی‌تحرکی و رکود) مشهور است، دوری کنند. سازمان‌های حبی در همه سطوح باید با نگرش روشن، از کسانی که مسئولیت می‌پذیرند، حمایت کنند، از کسانی که پاسخگو هستند، پشتیبانی کنند و به کسانی که کار می‌کنند، پشتیبانی کنند و محیطی مطلوب برای کار و کار بزرگ‌آفرینی ایجاد کنند. باید با لحن سخت بر اصلاح سبک کاری و انضباط جدی تأکید کنیم، از ارگان‌های رهبری و کادرهای رهبری شروع کنیم، بر کار عملی، دستاوردهای واقعی و نتایج مؤثر تمرکز کنیم، به طور جدی با فرمالیسم و بوروکراسی مبارزه کنیم و اجازه دهیم اعضای حزب، به ویژه کادرهای محلی، انرژی بیشتری را بر پیشبرد توسعه و خدمت به مردم متمرکز کنند. فساد بزرگترین توموری است که برای حیات و قدرت رزمی حزب خطرناک است و مبارزه با فساد حتی برای یک لحظه نیز نمی‌تواند متوقف شود. باید به طور همزمان پیشگیری از جسارت به فساد، ایجاد عدم امکان فساد و عدم تمایل به فساد را پیش ببریم، درمان همزمان علائم و ریشه‌ها را عمیق‌تر کنیم و به صورت سیستماتیک درمان کنیم، به طور مداوم فشار بالا برای مجازات فساد را حفظ کنیم، قاطعانه با فسادی که در آن مسائل سیاسی و اقتصادی در هم تنیده‌اند، برخورد کنیم، قاطعانه از تبدیل شدن رهبران به سخنگو یا نماینده گروه‌های منفعت و قدرت‌های سیاسی جلوگیری کنیم، اصلاح فساد در زمینه‌هایی که قدرت، سرمایه و منابع متمرکز شده است را عمیق‌تر کنیم و قاطعانه در نبرد سخت و طولانی مبارزه با فساد پیروز شویم تا اطمینان حاصل کنیم که حزب ما هرگز تغییر ماهیت، رنگ یا طعم نخواهد داد.

۵. باید به «یک کشور، دو سیستم» پایبند باشیم و اتحاد میهن را به پیش ببریم: مدرنیزاسیون به سبک چینی نیازمند همدلی و تلاش مشترک تمام فرزندان ملت چین است. ما باید به طور کامل و دقیق به سیاست «یک کشور، دو سیستم»، «حکومت هنگ‌کنگ توسط مردم هنگ‌کنگ»، «حکومت ماکائو توسط مردم ماکائو» و خودمختاری بالا پایبند باشیم، بر اساس قانون به هنگ‌کنگ و ماکائو حکومت کنیم، سیستم نهادی «یک کشور، دو سیستم» را بهبود بخشیم و تقویت کنیم، قدرت حاکمیت کامل مرکزی را اجرا کنیم و به اصل «حکومت هنگ‌کنگ توسط میهن‌پرستان» و «حکومت ماکائو توسط میهن‌پرستان» پایبند باشیم و اتحاد قدرت حاکمیت کامل مرکزی و تضمین خودمزدتی بالا در مناطق ویژه را حفظ کنیم. از توسعه اقتصادی و بهبود معیشت در هنگ‌کنگ و ماکائو و حل تضادهای عمیق در توسعه اقتصادی و اجتماعی حمایت کنیم و بهتر به آن‌ها کمک کنیم تا در سیر توسعه کلی کشور ادغام شوند. تحقق اتحاد کامل میهن، روند کلی، ضرورت عقلانی و خواسته قلبی مردم است. میهن باید متحد شود و قطعاً متحد خواهد شد. ما باید به راهبرد کلی حزب برای حل مسئله تایوان در عصر جدید پایبند باشیم، به اصل «یک چین» و «اجماع ۱۹۹۲» پایبند باشیم، ادغام همه‌جانبه در دو طرف تنگه را عمیق‌تر کنیم و توسعه روابط صلح‌آمیز در دو طرف تنگه را پیش ببریم. مردم چین اراده قاطع، اعتماد کامل و توانایی کافی دارند تا قاطعانه از جدا شدن تایوان از چین توسط هر فردی و به هر روشی جلوگیری کنند.

۶. باید به ساختن جامعه آینده‌ی مشترک برای بشریت بپردازیم: داشتن قلبی برای جهان، یکی از تجربیات تاریخی مهم صد ساله مبارزه حزب ماست. مدرنیزاسیون به سبک چینی، مدرنیزاسیونی است که مسیر توسعه صلح‌آمیز را دنبال می‌کند و هم به نفع مردم چین است و هم به مدرنیزاسیون کشورهای جهان کمک می‌کند. ما قاطعانه در کنار تاریخ صحیح و در کنار پیشرفت تمدن بشری خواهیم ایستاد، پرچم صلح، توسعه، همکاری و برد-برد را به اهتزاز درخواهیم آورد، ارزش‌های مشترک همه بشریت را ترویج خواهیم کرد، به پیشبرد ابتکار توسعه جهانی، ابتکار امنیت جهانی و ابتکار تمدن جهانی کمک خواهیم کرد و به ساختن جهانی با صلح پایدار، امنیت جهانی، رفاه مشترک، باز بودن و فراگیری و زیبایی و پاکی محیط زیست کمک خواهیم کرد. ما قاطعانه از اصول بنیادین روابط بین‌الملل و عدالت و انصاف بین‌المللی دفاع خواهیم کرد، همواره بر اساس درستی یا نادرستی خودِ امور، موضع و سیاست خود را تعیین خواهیم کرد، به حاکمیت و تمامیت ارضی همه کشورها احترام خواهیم گذاشت و با هرگونه هژمونی و قدرت‌پرستی مخالفت خواهیم کرد. ما باید به جهت درست جهانی‌شدن اقتصادی پایبند باشیم، استراتژی بازشدن متقابل و سودمند برای همه را قاطعانه دنبال کنیم، انرژی جدید برای توسعه جهانی را با هم پرورش دهیم، به ساختن اقتصاد جهانی باز کمک کنیم و با حمایت‌گرایی مخالفت کنیم. ما باید به ساخت مشترک و با کیفیت بالا «کمربند و راه» ادامه دهیم، با کشورها در زمینه‌های ارتباط سیاسی، همبستگی زیرساختی، تجارت آزاد، گردش سرمایه و نزدیکی قلب‌های مردمی تقویت کنیم و پلتفرم جدیدی برای همکاری اقتصادی بین‌المللی بسازیم. ما باید به طور فعال در اصلاح و ساخت نظام حاکمیت جهانی شرکت کنیم، به مفهوم حاکمیت جهانی «مشترک‌سازی، مشارکت و بهره‌مندی مشترک» پایبند باشیم، به چندجانبه‌گرایی واقعی پایبند باشیم، به دموکراتیک شدن روابط بین‌المللی کمک کنیم و به پیشبرد اصلاحات حاکمیت جهانی به سمت جهت‌گیری عادلانه‌تر و منطقی‌تر کمک کنیم. توسعه چین، رشد نیروهای صلح در جهان است. چین هرگز به دنبال هژمونی و گسترش نخواهد بود، هر چقدر هم که توسعه یابد.

نتیجه‌گیری: دعوت به اقدام برای آینده

همکاران و دوستان!

بیش از صد سال پیش، رفیق مائو گفت: «ما باید بکوشیم! ما باید با تمام وجود پیش رویم! جهان طلایی ما، جهان درخشان و پر شکوه ما، پیش روی ماست!» امروز، کار عظیمی که رهبران نسل قدیمی چون مائو آغاز کردند، شکوفا و پر رونق است و آرمان بزرگی که آن‌ها دنبال می‌کردند در حال تبدیل شدن به واقعیت است و احیای بزرگ ملی چین چشم‌انداز روشنی بی‌سابقه را به نمایش گذاشته است. بیایید متحدتر شویم، از زمان غافل نشویم، با پشتکار بجنگیم و در امتداد مسیر سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی، برای پیشبرد کار بزرگ ساخت کشوری قدرتمند و احیای بزرگ ملی به پیش بتازیم.