دیوید بیکن
مانتلیریویو آنلاین
ترجمه مجله جنوب جهانی
لوئیستون، مِین — کینه و عداوت ترامپ نسبت به سومالیاییها امری مبرهن است. او در نخستین دوره ریاستجمهوریاش، سومالی را در زمره کشورهایی قرار داد که با تعبیری توهینآمیز «چاله فضولات» خوانده بود و تلاش کرد تا مانع ورود اتباع آن به ایالات متحده شود. وی همین چندی پیش نیز درباره آنان گفت: «آنها از جهنم میآیند؛ ما آنها را در کشورمان نمیخواهیم.»
ترامپ بار دیگر ایلهان عمر، نماینده شجاع کنگره را هدف قرار داد و او را «تفاله» خطاب کرد. عمر با متانتی درخور، در پاسخ تنها به ذکر این نکته بسنده کرد که توجه ترامپ به او «تهوعآور و بیمارگونه» است؛ که در واقع چنین نیز هست. اما نفرت او از سومالیاییها حقیقتی روشنگر را نیز در بر دارد.
ترامپ هراسان است و برای این هراس دلیل موجهی دارد. از زمان آغاز موج مهاجرت سومالیاییها به ایالات متحده در پی بیثباتی کشورشان در دهه ۱۹۹۰ میلادی، آنان به یکی از پویاترین جوامع مهاجر از منظر مشارکت سیاسی در این کشور بدل شدهاند. در ایالت مینهسوتا، این حضور تنها به ایلهان عمر محدود نمیشود؛ اکنون سه تن از اعضای مجالس قانونگذاری این ایالت، متولد سومالی هستند.
ترامپ آنان را به «تصرّف» مینهسوتا متهم میکند، گویی آنان با سحر و جادو رایسازی کردهاند. اما بر هر ناظر آگاهی عیان است که آنچه ترامپ به آن مبتلاست، موردِ حادی از «ترس» است. با در نظر گرفتن جمعیت ۵.۸ میلیونی این ایالت و جمعیت ۴۳ هزار نفری این جامعه، واضح است که بخش اعظم آراء این نمایندگان نه از جانب سومالیاییها، بلکه از سوی غیرسومالیاییها تامین شده است.
دیگر ایالتی که سومالیاییها در آن به مناصب انتخابی دست مییابند، ایالت مِین است؛ ایالتی که «سفیدپوستترین» ایالت کشور به شمار میرود. دِقا دالاک در سال ۲۰۱۸ به عضویت شورای شهر ساوتپورتلند درآمد و در سال ۲۰۲۱، سایر اعضای شورا او را به مقام شهرداری برگزیدند. او اکنون به همراه دو سومالیایی دیگر در مجلس قانونگذاری ایالتی حضور دارد. این در حالی است که از جمعیت ۱.۴ میلیون نفری مِین، تنها ۶۰۰۰ نفر یا متولد سومالی هستند و یا والدینی سومالیایی دارند.
آنچه مایه هراس ترامپ شده، این است که سفیدپوستان در مقیاسی گسترده به سومالیاییها رای میدهند؛ چرا که آنان از مهارتهای سیاسی برجستهای برخوردارند. آنان پیرامون منافع بنیادین طبقاتی سخن میگویند؛ همان انگیزههایی که اکثر تودههای طبقه کارگر را به پای صندوقهای رای میکشاند. برنامه سیاسی دالاک مواردی نظیر مقابله با تغییرات اقلیمی (پورتلند شهری ساحلی است)، تامین مسکن مقرونبهصرفه، و ترویج تنوع، عدالت و شمول اجتماعی را در بر میگیرد.
با این همه، پیشینه حضور سومالیاییها همواره با پذیرشی بیدغدغه توأم نبوده است. در مجاورت آنجا، در شهر لوئیستون — مأمنِ بسیاری دیگر از این مهاجران — هنگامی که تصمیم گرفتند این شهر را موطن خود سازند، مسجدی بنا نهادند؛ اما در سال ۲۰۰۶، فردی سرِ بریده خوکی را به درون آن پرتاب کرد.
شهردار لوئیستون در سال ۲۰۰۲ اعلام کرد که سومالیاییها باید از آمدن به این شهر بازایستند. این اظهارات به برتریپنداری نژاد سفید مشروعیت بخشید و ۳۲ نفر در حمایت از شهردار دست به تظاهرات زدند. در مقابل اما، ۴۰۰۰ نفر در تظاهراتی اعتراضی شرکت کردند و دالاک در میان آنان اعلام داشت: «من زنی مسلمان، سیاهپوست و مهاجر هستم و هیچجا نخواهم رفت.» پانزده سال بعد، او به عضویت شورای شهر ساوتپورتلند درآمد.
در شهر راکلند، واقع در پنجاه مایلی لوئیستون، شورای شهر در واکنش به اهانتها و تهدیدهای بیگانهستیزانه ترامپ، با ۴ رای موافق در برابر ۱ رای مخالف، مصوبهای را از تصویب گذراند که به پلیس دستور میدهد با اداره مهاجرت و گمرک (ICE) همکاری نکند. فعالان حقوق مهاجران و جوامع مهاجر اکنون برای تصویب لایحهای مشابه (LD 1971) در مجلس قانونگذاری ایالتی در تلاش هستند.
با این حال، توهین ترامپ و «تفاله» خواندن این افراد، هراسانگیز است. در دوره نخست ریاستجمهوری او، پس از آنکه وی مهاجران کشورهای آفریقایی و خاورمیانه را اهریمن جلوه داد و تلاش کرد ورود آنان را ممنوع کند، فردی به سوی مسجد تیراندازی کرد. بسیاری از سومالیاییها با «وضعیت حفاظتی موقت» در ایالات متحده اقامت دارند؛ وضعیتی که ترامپ برای سایر ملیتها به آن پایان داد. آنان بیم آن دارند که هدف بعدی باشند. با این وجود، صالح محمود، امام جماعت محلی، میگوید:
«اینجا کشور من است. فرزندان من اینجا متولد شدهاند و ما به هیچ جای دیگری نخواهیم رفت.»
این تصاویر، ساختمانهای قدیمی کارخانههای لوئیستون در گذشته، آپارتمانهای فرسودهای که سومالیاییها در بدو ورود در آنها ساکن بودند و برخی از اعضای این جامعه را در مقابل فروشگاهها و کسبوکارهای جدیدشان نشان میدهد.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 