
شی مائو سونگ: درک مائو تسهتونگ یعنی درک خودمان
شی مائو سونگ، محقق ارشد موسسه ملی استراتژی دانشگاه سینگهائو، محقق ویژه مرکز تحقیقات میراث تاریخ انقلابی سراسر کشور، رئیس کمیته تخصصی تمدن و راه چین در انجمن نوآوری ملی
سایت ابزرور چین
ترجمه مجله جنوب جهانی
اگر در چین سنتی، فقط یک کتاب برای خواندن انتخاب میکردید، آن کتاب «لون یو» (آنالکتس) بود. این کتاب، کتابی است که باید توسط هر چینی خوانده شود و مربوط به چینی بودن چینیها است. در چین معاصر، اگر فقط یک کتاب ضروری برای خواندن توسط همه انتخاب شود، آن باید «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» باشد که مربوط به چینی بودن چینیهای مدرن است. در شرایط کنونی که دو وضعیت بزرگ جهانی در دوران جدید با یکدیگر درهمتنیده و در تعامل هستند، چینیها درک عمیقتر و واقعیتری از این موضوع خواهند داشت.
«یی ژوان» (نظریات یی) میگوید: «چیزی که آسان است، آسان شناخته میشود، و چیزی که ساده است، آسان پذیرفته میشود. چیزی که آسان شناخته میشود، محبوب است، و چیزی که آسان پذیرفته میشود، موثر است. محبوب بودن، پایداری را به ارمغان میآورد، و موثر بودن، بزرگی را به ارمغان میآورد.» دو کتاب «لون یو» و «مجموعه آثار مائو تسهتونگ»، یکی قدیمی و یکی جدید، هر دو سادگی و آسانی شناخت و پذیرش را نشان میدهند و از این رو، «راهی برای بزرگی و پایداری» دارند که میتواند برای هزاران سال در آینده ادامه یابد.
نگاه به اهمیت هزارساله انقلاب چین از دیدگاه تاریخ تمدن سه هزار ساله: انقلاب چین نقطه شروع تمدن جدید، نظم سیاسی جدید و جامعه جدید است
چین از اواخر سلسله چینگ با بزرگترین تحولات سه هزار ساله خود مواجه شد و تا زمانی که حزب کمونیست چین به رهبری این تحولات پرداخت، موفق به مقابله با آن شد. حزب کمونیست چین رهبری مردم چین را در ۲۸ سال مبارزه انقلابی سخت علیه امپریالیسم و فئودالیسم و علیه دشمنان داخلی و خارجی به عهده گرفت و پیروزی انقلاب چین را به دست آورد و جمهوری خلق چین را تأسیس کرد.
پس از تأسیس جمهوری خلق چین، با انجام اصلاحات سوسیالیستی، نظام سوسیالیستی را ایجاد کرد. ایجاد نظام سوسیالیستی هدف انقلاب چین بود. ایجاد و تکمیل نظام سوسیالیستی چین به معنای حل و فصل مناقشه بین قدیم و جدید و چین و غرب از زمان مدرن، و به معنای پاسخ موفقیتآمیز به بزرگترین تحولات سه هزار ساله است.
پاسخ موفقیتآمیز به بزرگترین تحولات سه هزار ساله، از طریق پیروزی انقلابی کامل علیه امپریالیسم و فئودالیسم به دست آمده و سپس نظام سوسیالیستی چین پس از پیروزی ایجاد شد. بیش از سه هزار سال پیش، پس از پیروزی انقلاب وو وانگ (پادشاه وو از سلسله ژو)، با تدوین رسم و رسوم و موسیقی توسط دوقلو وو وانگ، ژو گونگ (برادر کوچکتر وو وانگ)، که ترکیبی از تمدنهای سه سلسله سیا، شانگ و ژو بود، نظام تمدن آداب و موسیقی سلسله ژو غربی ایجاد شد که پایه تمدن چین و نظم سیاسی و مذهبی آن را بنا نهاد و برای سه هزار سال بعد تأثیر گذاشت. بنابراین، در اواخر سلسله چینگ، هنگامی که با تهاجم و ضربات قدرتهای غربی مواجه شد، شوکی از بزرگترین تحولات سه هزار ساله وجود داشت. از دیدگاه تاریخ تمدن بزرگ، نظام سوسیالیستی چین که پس از پیروزی انقلاب چین ایجاد شد، نیز برای هزاران سال بعد تأثیر خواهد گذاشت.
امروزه ما باید عمیقاً آگاه باشیم که انقلاب چین نقطه شروع نظم تمدن جدید، نظم سیاسی جدید و نظم اجتماعی جدید سوسیالیستی چین است. انقلاب چین با مبارزه کامل علیه امپریالیسم و فئودالیسم، نظم سیاسی جدیدی که توسط حزب کمونیست چین به عنوان رهبر، سازمانده و بسیجکننده و مردم چین به عنوان بسیجشدگان ایجاد شد و در آن هر کدام در دیگری نفوذ کرده و در کنار یکدیگر قرار دارند، اخلاق سیاسی خدمت به مردم توسط حزب کمونیست چین و سیاست اخلاقی و جامعه اخلاقی که با آگاهی پیشگامان خود، آگاهی گسترده مردم را تحریک میکند، روح انقلاب چین و اصول سیاسی و نظریههای سیاسی انقلاب چین را تشکیل میدهد.
روح انقلاب چین، اصول سیاسی جدید و نظریههای سیاسی جدید انقلاب چین، همه در نظام سوسیالیستی چین گنجانده شدهاند. اگر نظام سوسیالیستی چین روح انقلاب چین و اصول سیاسی و نظریههای سیاسی انقلاب چین را از دست بدهد، نظام سوسیالیستی چین دیگر نظام سوسیالیستی چین نخواهد بود. روح انقلاب چین کاملاً در سوسیالیسم چین نهفته است و این دو کاملاً یکپارچه هستند و انقلاب چین و سوسیالیسم چین هر دو دارای اهمیت هزار ساله تمدن هستند.
تمدن آداب و موسیقی سلسله ژو غربی، «پنج کلاسیک» (پنج کتاب اصلی) را به عنوان متون اصلی تمدن تأسیس کرد و «یی جینگ» (کتاب تغییرات) به عنوان اولین کتاب از «پنج کلاسیک» شناخته میشود. نویسنده «یی جینگ» وو وانگ و ژو گونگ دانسته میشوند که به ترتیب نویسندگان شعرها و خطوط یائو هستند. «یی جینگ» به عنوان «کتاب رنج و نگرانی» شناخته میشود و وو وانگ هنگامی که توسط شانگ ژو (پادشاه آخر سلسله شانگ) در یو لی (زندان سلطنتی) زندانی بود، شعرهای «یی جینگ» را نوشت که نشاندهنده آگاهی وو وانگ از رنج و نگرانی و تمرین و ارتقای فضیلت خود در رنج و نگرانی است.
«پنج کلاسیک» مانند «یی جینگ»، کلاسیکهای انقلاب وو و تمدن آداب و موسیقی سلسله ژو غربی هستند و همچنین به کلاسیکهای هسته مرکزی تمدن چین تبدیل شدهاند که تا به امروز تأثیر گذاشتهاند. بدون شک، کلاسیک نمادین انقلاب چین «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» است که به عنوان «آثار خونین» [1] شناخته میشود و ماهیت و اهمیت آن قابل مقایسه با «یی جینگ» به عنوان «کتاب رنج و نگرانی» است و همچنین دارای اهمیت هزار ساله تمدن است.
تداوم تمدن چین بدون تفسیر «پنج کلاسیک» مانند «یی جینگ» امکانپذیر نیست که اولین، سیستماتیکترین و مهمترین تفسیرکننده آن کنفوسیوس بود و از این رو، ژو گونگ و کنفوسیوس با هم «ژو کن» نامیده میشوند. «لون یو» که گفتگوهای کنفوسیوس و شاگردانش را ثبت میکند، مستقیمترین و بصریترین ثبت افکار کنفوسیوس دانسته میشود و «لون یو» همچنین به عنوان فرمانروایی «پنج کلاسیک» و کتاب کوتاه کنفوسیوس برای تفسیر افکار «پنج کلاسیک» شناخته میشود.
«یی جینگ» به دلیل دشواری تفسیر به عنوان اولین کتاب از سه کتاب عمیق (دو کتاب دیگر «لاو زی» و «ژوانگ زی») شناخته میشود. سادگی و عمق «لون یو» راهی را برای همه فراهم میکند تا بیاموزند، یعنی از طریق یادگیری امور انسانی و اجتماعی به درک قوانین طبیعت برسند. «یی جینگ» اساساً راهی برای هماهنگی انسان و طبیعت است، یعنی قوانین انسانی از قوانین طبیعت پیروی میکنند، مانند شناختهشدهترین جملات بزرگ تصویری در «یی جینگ»، جمله تصویری بزرگ گوا در «یی جینگ» میگوید: «طبیعت قوی و پایدار است، آقاتابان ( «آقاتابان» در اینجا به معنای «انسان کامل»، «فرهیخته» یا «انسان بااخلاق و الگو» است که وظیفه دارد با مشاهده طبیعت، ویژگیهای مثبت آن را در خودش پرورش دهد. این واژه همان «جونزی» یا «Superior Man» است که در ترجمههای دیگر معمولاً «انسان برتر» یا «نجیبزاده» ترجمه میشود.)باید خود را قوی و پایدار سازند» و جمله تصویری بزرگ کن در «یی جینگ» میگوید: «زمین نرم و انعطافپذیر است، آقاتابان باید فضیلت حمایت و تحمل را داشته باشند.» قوی بودن طبیعت و نرم بودن زمین در مورد قوانین طبیعت صحبت میکنند و «آقاتابان باید خود را قوی و پایدار سازند» و «آقاتابان باید فضیلت حمایت و تحمل را داشته باشند» در مورد پیروی قوانین انسانی از قوانین طبیعت صحبت میکنند.
«لون یو» به صورت گفتگو و سخنرانی است و «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» نه تنها از نظر سادگی و قابل فهم بودن زبان نزدیک به «لون یو» است، بلکه از نظر تأثیر بر روح مردم چین نیز مشابه «لون یو» است.
در ۱ اکتبر ۱۹۴۹، صدر مائو تسهتونگ با اعلام رسمی از بالای برج تین آن من خبری داد: جمهوری خلق چین تأسیس شد!
«مجموعه آثار مائو تسهتونگ» مربوط به چین مدرن بودن چین مدرن و چینی مدرن بودن چینیهای مدرن است
«لون یو» مربوط به چینی بودن چینیها است
در چین سنتی، معنای چین بودن چین و چینی بودن چینیها فرهنگی بود، یعنی چینی بودن چینیها به معنای شناخت فرهنگ چین است. این شناخت ممکن است آگاهانه باشد، به ویژه برای دانشمندان و مقامات دولتی، یا ممکن است ناآگاهانه باشد، به ویژه برای عموم مردم عادی که به صورت زندگی روزمره «از آن استفاده میکنند بدون اینکه بدانند»، یعنی ترتیبات نهادی زندگی، یعنی شیوه زندگی، که فرهنگ چین به تدریج به عادات روزمره مردم تبدیل شده است.
«لون یو»، که گفتگوها و رفتار کنفوسیوس و شاگردانش را ثبت میکند، به عنوان متن اصلی هسته تمدن چین، در مورد آنچه که چینی بودن چینیها را تعیین میکند، یعنی ارزشهای فرهنگی پشت شیوه زندگی و معنای زندگی، که پایه و اساس زندگی سنتی چینیها است، بحث میکند. «لون یو» به صورت گفتگو، به دلیل سادگی زبان روزمره، قابل فهم است، اما این سادگی به معنای یادگیری از امور پایین و رسیدن به درک قوانین طبیعت بالا است، بسیار هوشمندانه و در عین حال میانهرو است، که در امور انسانی و اجتماعی پایین یاد گرفته میشود تا به درک قوانین طبیعت بالا برسد، که همه میتوانند یاد بگیرند و با یادگیری آقاتابان شوند و در نهایت ممکن است به مرحله قدیسان برسند.
پشت «لون یو»، کل سیستم «پنج کلاسیک» که ثبت ادبیات تمدن آداب و موسیقی سلسله ژو غربی که ترکیبی از تمدنهای سه سلسله سیا، شانگ و ژو است، قرار دارد. بنابراین هنگام خواندن کتاب نازک «لون یو»، باید آن را ضخیم خواند، یعنی سیستم تمدن «پنج کلاسیک» که توسط کنفوسیوس حذف و تنظیم شده را پشت «لون یو» بخوانید.
لایه دوم خواندن ضخیم کتاب نازک «لون یو» این است که هنگام خواندن، خود را در آن قرار دهید و با تجربه زندگی خود و تجربه سیاسی و اجتماعی خود با «لون یو» به طور عمیق گفتگو کنید.
«لون یو» باید به عنوان «دانش برای خود» خوانده شود، یعنی با پایه و اساس زندگی خود در ارتباط باشد، هوشمندی انباشتهشده و پرشی که کنفوسیوس گفته «من در پانزده سالگی به یادگیری علاقهمند شدم، در سی سالگی ایستادم، در چهل سالگی شک نکردم، در پنجاه سالگی سرنوشت طبیعت را درک کردم، در شصت سالگی صدای دیگران را با گوش دل میشنیدم، در هفتاد سالگی از قلبم پیروی میکردم بدون اینکه از قوانین طبیعت تخطی کنم» و همچنین با مرور مداوم برای یادگیری جدید، در مراحل مختلف زندگی درک متفاوتی از «لون یو» داشته باشد. هرچه تجربه زندگی غنیتر و تمرین بیشتر باشد، درک عمیقتری از هوشمندی بزرگ کنفوسیوس که ترکیبی از نیکوکاری و هوشمندی برای رسیدن به قدیس بودن است، خواهید داشت و درک واقعیتری از آنچه گفته میشود «دسترسی به قدیس بودن کنفوسیوس غیرممکن است» خواهید داشت.
کلاسیک نمادین انقلاب چین، «مجموعه آثار مائو تسهتونگ»، این «آثار خونین»، مربوط به چینی مدرن بودن چینیهای مدرن است: درک مائو تسهتونگ یعنی درک خودمان
درک اینکه «لون یو» مربوط به چینی بودن چینیها است، به درک تغییرات بین گذشته و حال کمک میکند و در عمق تاریخ بزرگ، در تداوم تمدن چین، درک عمیقی از اینکه «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» مربوط به چین مدرن بودن چین مدرن و چینی مدرن بودن چینیهای مدرن است، ایجاد میکند.
مائو تسهتونگ در دهه ۱۹۶۰ گفت که «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» یک «کتاب خونین» است. چرا او اینگونه گفت؟ زیرا چهار جلد «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» ثبت میکند که چین پس از ورود قدرتهای غربی به دلیل تهاجم آنها به جامعه نیمهمستعمره و نیمهفئودالی تبدیل شد و با سه مشکل ملی، اجتماعی و تمدنی [2] مواجه شد، حزب کمونیست چین چگونه در میان نگرانیهای تاریخی ظهور کرد و رشد کرد و قوی شد، چگونه رهبری مردم چین را پس از ۲۸ سال مبارزه سخت انقلابی به عهده گرفت و فداکاریهای بزرگی کرد و در نهایت پیروزی جنگ آزادیبخش مردم را به دست آورد، کشور را مستقل و مردم را آزاد کرد و تأسیس جمهوری خلق چین و ایجاد نظام سوسیالیستی را محقق ساخت. این غلبه بر مشکلات ملی و اجتماعی است. هنگامی که حزب کمونیست چین رهبری مردم چین را برای ایجاد مدرنیزاسیون چینی و ایجاد شکل جدید تمدن بشری به عهده گرفت، در نهایت مشکل تمدنی را غلبه کرد.
وانگ یانگ مینگ و ژانگ شیو چنگ پیشنهاد کردند که «شش کلاسیک همگی تاریخ» هستند و «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» به عنوان یک «کتاب خونین»، کتاب تاریخ حزب نوشته شده با فداکاری و مبارزه انقلاب چین است. مائو تسهتونگ در سال ۱۹۴۵ هنگام بررسی و خلاصه ۲۴ سال فداکاری و مبارزه حزب کمونیست چین گفت: «ما این ۲۴ سال را اینگونه گذراندیم: هفت سال از تأسیس حزب تا جنگ شمالی، ده سال جنگ داخلی، هشت سال جنگ مقاومت علیه ژاپن. حزب ما سختیها و مشکلات زیادی را تحمل کرده، پرشور و شجاعانه مبارزه کرده است. از گذشته تاکنون، هیچ گروهی در چین مانند حزب کمونیست، که بدون در نظر گرفتن هزینه، بدون در نظر گرفتن تعداد افراد فداشده، چنین کاری بزرگ انجام داده، وجود نداشته است.» [3]
از «مجموعه آثار مائو تسهتونگ»، این «کتاب خونین»، میتوان به طور مستقیم درک کرد که حزب کمونیست چین چگونه از کوچک به بزرگ تبدیل شد، از ضعیف بر قوی پیروز شد، درک کرد که حزب کمونیست چین چگونه سازمانی فوقالعاده بزرگ و قوی را ساخت، چگونه مردمی را که به شکلی بیسابقهای سازماندهی و بسیج شدهاند، ساخت.
«یی جینگ» به عنوان «کتاب رنج و نگرانی» شناخته میشود و دههافالبینی در «یی جینگ» نشاندهنده چگونگی تمرین و ارتقای فضیلت در رنج و نگرانی هستند. حزب کمونیست چین در میان رنج و نگرانی ظهور کرد، رشد کرد و قوی شد و «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» تجسم تمرکز این موضوع است. «مجموعه آثار مائو تسهتونگ»، به عنوان یک «کتاب خونین»، کاملاً با «یی جینگ» به عنوان «کتاب رنج و نگرانی» مرتبط است و از «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» میتوان فرآیند تربیت شخصیت حزب کمونیست چین و خودآگاهی مردم چین تحت رهبری حزب را دید و درک کرد که چرا راه انقلاب چین حزب کمونیست چین از نظر اصولی به سطح «راه» رسیده است.
«مجموعه آثار مائو تسهتونگ» اساساً مربوط به چینی مدرن بودن چینیهای مدرن است. حزب کمونیست چین رهبری پیروزی انقلاب چین را به عهده گرفت، انقلاب چین همزمان انقلاب اجتماعی بود که ساختار اجتماعی چین را کاملاً تغییر داد و انقلاب بخشی از مدرنیزاسیون بود و سوسیالیسم چین و مدرنیزاسیون چینی درست بر روی پایه اجتماعی جدیدی که توسط انقلاب ایجاد شده بود، ساخته شد.
درک «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» یعنی درک خودمان و هرچه درک عمیقتری از «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» و اندیشه مائو تسهتونگ داشته باشید، درک عمیقتری از خودتان خواهید داشت. یادگیری «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» باید فرآیندی طولانی و مادامالعمر باشد و «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» همواره جدید است، همانطور که نسلهای مختلف تفسیر کلاسیک «لون یو» را انجام دادهاند، باید آگاهی خودکار از تفسیر کلاسیک «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» را نیز داشته باشید.
سنت تمدن چین از طریق تفسیر مداوم کلاسیکهای اقتصادی و تاریخی توسط نسلهای مختلف منتقل شده و تداوم تمدن را حفظ کرده است. سنت زنده مانند آب جاری است و سنت جدیدی که توسط انقلاب چین ایجاد شده نیز نیاز به تفسیر مداوم کلاسیکها برای اطمینان از انتقال آن دارد و «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» کلاسیک نمادین انقلاب چین است. این هم «تاریخ» است و هم به «کلاسیک» جدید تبدیل خواهد شد و توسعه جدیدی از سنت تمدن چین خواهد بود. «مجموعه آثار مائو تسهتونگ»، این «کتاب خونین» نمادین انقلاب چین، همچون «یی جینگ» به عنوان «کتاب رنج و نگرانی»، برای هزاران سال بعد تأثیر خواهد گذاشت.
یادداشت:
[1] در ۲۴ مارس ۱۹۶۴، مائو تسهتونگ هنگام صحبت در مورد «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» اظهار داشت: «این آثار خونین است. آنچه در «مجموعه آثار» است، توسط مردم به ما آموخته شده و با هزینه خون و فداکاری به دست آمده است.» ببینید: اتاق مطالعات اسناد مرکزی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین: «سالنامه مائو تسهتونگ (۱۹۴۹-۱۹۷۶)» (جلد پنجم)، انتشارات اسناد مرکزی، چاپ ۲۰۱۳، ص ۳۲۹.
[2] شی مائو تسه تونگ: «سه وجه موضوع مدرنیزاسیون چینی و شکل جدید تمدن بشری»، مجله «عصر باز»، شماره ۳ سال ۲۰۲۳.
[3] مائو تسهتونگ: «سیاست کاری هفتمین کنگره ملی حزب کمونیست چین»، در «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» (جلد سوم)، انتشارات مردمی
توضیحات مترجم :
متن ارائهشده، بررسی دو اثر بنیادین در تمدن چین است: «لونیو» (آنالکتس) که نماینده سنت دیرینه چین است و «مجموعه آثار مائو تسهتونگ» که تجلی اندیشه و رهبری او در شکلدهی چین معاصر است. این متن، این دو اثر را در قالب تداوم و تحول تمدن چین میبیند و اهمیت آنها را برای فهم هویت چینی (سنتی و مدرن) برجسته میکند.
در ادامه، خلاصهای از نویسندگان و نقش این متون در تاریخ و فرهنگ چین برای شما آماده کردهام.
آثار اصلی و جایگاهشان در تمدن چین
۱. «لونیو» (آنالکتس): گنجینه سنت چین
نویسنده: کنفوسیوس (۵۵۱-۴۷۹ ق.م.)، مشهورترین فیلسوف، نظریهپرداز سیاسی و معلم چین باستان. او خود نویسنده مستقیم «لونیو» نیست، بلکه این مجموعهای از گفتگوها و اندیشههای اوست که توسط شاگردانش پس از مرگش گردآوری شده است.
نقش تاریخی: کنفوسیوس در زمانی زندگی میکرد که سلسله ژو در حال فروپاشی و چین دچار هرجومرج بود. او راهکاری اخلاقی و سیاسی برای بازگرداندن نظم و ثبات پیشنهاد کرد. آموزههایش پایهگذار «مکتب کنفوسیوسی» شد که برای بیش از دو هزار سال، ایدئولوژی رسمی امپراتوری چین و شالوده نظام آموزشی، امتحانات دولتی و حکمرانی بود.
تأثیر فرهنگی: «لونیو» کتابی است که برای فهم «چینی بودن» در معنای سنتی آن ضروری است. بر ارزشهایی مانند:
– رن ( benevolence): نیکی و شفقت.
– یی ( righteousness): درستکاری و وظیفه.
– لی ( propriety): رعایت آداب و رسوم اجتماعی.
– جونزی ( superiorperson): انسان ایدهآل که بر اساس این ارزشها عمل میکند.
تأکید میکند. این ارزشها به عادات روزمره و ساختار جامعه چینی تبدیل شدند و هویت فرهنگی چین را شکل دادند. کنفوسیوس به دلیل گردآوری و تدوین «پنج کلاسیک» (از جمله «یی جینگ») نیز نقشی محوری در حفظ و انتقال سنتهای فکری چین باستان ایفا کرد.
«لونیو» و «چینی بودن»: متن ارائهشده به درستی اشاره میکند که «لونیو» به دلیل زبان ساده و گفتگوییاش، راهی را برای همه فراهم میکند تا از طریق یادگیری امور انسانی و اجتماعی به درک قوانین طبیعت برسند. این کتاب، بیش از یک متن فلسفی، راهنمایی برای زندگی اخلاقی و اجتماعی است که پایه هویت فرهنگی چینیها را تشکیل میدهد
،
—۲. «مجموعه آثار مائو تسهتونگ»: کتاب انقلاب و چین معاصر
نویسنده: مائو تسهتونگ (۱۸۹۳-۱۹۷۶)، انقلابی، نظریهپرداز سیاسی، شاعر و بنیانگذار جمهوری خلق چین. او به عنوان رئیس حزب کمونیست چین، از ۱۹۴۹ تا ۱۹۷۶ رهبری کشور را بر عهده داشت. نظریهها و سیاستهای او مجموعهً به نام «مائوئیسم» شناخته میشود.
نقش تاریخی: مائو رهبری حزب کمونیست چین را در ۲۸ سال مبارزه انقلابی علیه امپریالیسم و فئودالیسم بر عهده داشت که منجر به پیروزی انقلاب چین، تأسیس جمهوری خلق چین در ۱۹۴۹ و ایجاد نظام سوسیالیستی شد. او کانون مبارزه را از کارگران شهری به دهقانان روستایی منتقل کرد و استراتژیهای نظامی و سیاسی خاصی را برای چین توسعه داد.
تأثیر فرهنگی: «مجموعه آثار مائو»، که خود آن را «کتاب خونین» مینامد (زیرا با خون و فداکاری مردم به دست آمده است)، به کلاسیک نمادین انقلاب چین تبدیل شده است. این کتاب:
– ثبت میکند که حزب کمونیست چین چگونه از میان رنجهای تاریخی ظهور کرد و به قدرت رسید.
– نشان میدهد چگونه مردم چین به شکلی بیسابقه سازماندهی و بسیج شدند.
– الگویی برای مبارزه انقلابی، خودسازی حزبی و ساخت جامعه سوسیالیستی ارائه کرد.
– پایهگذار تمدن جدید سوسیالیستی چین است که پاسخی به بزرگترین تحولات سه هزار ساله این کشور بوده و برای قرنها تأثیر خواهد گذاشت.
«مجموعه آثار مائو» و «چینی مدرن»: متن اشاره میکند که درک این مجموعه آثار، یعنی درک خودمان در دوران مدرن. این کتاب مربوط به «چینی مدرن بودن چینیهای مدرن» است و روح اصول سیاسی و نظریههای انقلاب چین را در خود جای داده است. درک آن برای فهم هویت و مسیر چین در قرن بیستم و بیستویکم ضروری است.
۳. «ییجینگ» (کتاب تغییرات): کتاب رنج و حکمت
نویسندگان: نسبت داده به پادشاه وو (مؤسس سلسله ژو) و برادرش ژو گونگ، که شعرها و خطوط (یاو) آن را در زندان نوشتهاند. اما متن تدوینشده حاصل قرنها تکامل و اضافه شدن تفسیرهای متفاوت است.
نقش تاریخی: «یی جینگ» قدیمیترین و عمیقترین متن فلسفی چین است که سیستم پیشگویی ۶۴ گوا (hexagram) را بر اساس اصول یین و یانگ پایهگذاری کرد. نماد هماهنگی پویای انسان با طبیعت و تغییرات مداوم جهان است. در سلسله ژو غربی، بخشی از «پنج کلاسیک» شد و پایه نظم سیاسی و مذهبی تمدن آداب و رسوم ژو قرار گرفت.
تأثیر فرهنگی: «یی جینگ» به «کتاب رنج و نگرانی» معروف است، زیرا نوشتن آن در زندان و در شرایط سختی انجام شده است. تأثیر آن فراتر از پیشگویی است و:
– بر فلسفه، هنر، پزشکی سنتی، استراتژی نظامی و فنگشویی تأثیر گذاشته است.
– مفاهیمی مانند «تغییر پذیر مداوم»، «تعادل» و «هماهنگی با طبیعت» را در تفکر چینی تثبیت کرد.
– کنفوسیوس به عنوان اولین تفسیرکننده سیستماتیک آن، نقشی کلیدی در تداوم نفوذ آن ایفا کرد.
«ییجینگ» و «مجموعه آثار مائو»: متن ارائهشده، این دو کتاب را با هم مقایسه میکند: «یی جینگ» به عنوان «کتاب رنج و نگرانی» و «مجموعه آثار مائو» به عنوان «کتاب خونین». هر دو کتاب از دل رنجها و مبارزات تاریخ برخاستهاند و نماد تربیت شخصیت و خودآگاهی یک ملت (کنفوسیوس و حزب کمونیست چین) در شرایط دشوار هستند. هر دو دارای اهمیت هزار ساله تمدنی هستند.
۴. «پنج کلاسیک»: بنیاد تمدن آداب و رسوم
نویسندگان / گردآورندگان: نسبت داده به نویسندگان سلسله ژو (۱۰۴۶-۲۵۶ ق.م.)، اما گردآوری، تدوین و احیای آنها به ویژه توسط کنفوسیوس انجام شد.
نقش تاریخی: این پنج کتاب شامل:
1. ییجینگ (کتاب تغییرات)
2. شوجینگ (کتاب اسناد)
3. شیهجینگ (کتاب اشعار)
4. لیجی (کتاب آداب و رسوم)
5. چونکیو (سالنامههای بهار و تابستان)
متون بنیادین تمدن آداب و رسوم سلسله ژو بودند که ترکیبی از تمدنهای سه سلسله سیا، شانگ و ژو بودند. کنفوسیوس این متون را حذف، تنظیم و به عنوان منابع اصلی آموزش و حکمرانی معرفی کرد.
تأثیر فرهنگی: «پنج کلاسیک» برای بیش از دو هزار سال، متون درسی آموزش عالی و اساس امتحانات سلطنتی برای انتخاب مقامات دولتی بود. آنها:
– سنت فکری، ادبی و سیاسی چین را ثبت و انتقال دادند.
– ارزشهای کنفوسیوسی را تثبیت و گسترش دادند.
– نماد وحدت و تداوم تمدن چین شدند. «لونیو» را میتوان کلید ورود و تفسیر این مجموعه دانست.

