وبسایت پژوهشهای مارکسیسم، آکادمی علوم اجتماعی چین
بخش تئوری سوسیالیسم با ویژگیهای چینی
نویسندگان: گویوی ون، ژانگ زائوقون، سونگزونگهونگ، یانگ جیان، هو مانشیونگ
منطقهٔ اقتصادی ویژه، نخستین گسترهای بود که کشور ما در آن دروازههای خود را به روی جهان گشود؛ منطقهای که پرتحرکترین بستر برای تبادلات اقتصادی بینالمللی است و نمادِ زندهٔ اصلاحات و گشایش. در مراسم انتقال میزبانی نشست غیررسمی رهبران سی و دوم سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (آپک)، رئیسجمهور شی جینپین اشاره کردند: «شنجن در سواحل اقیانوس آرام قرار دارد و در عرض چند دهه، از یک روستای ماهیگیری عقبمانده به شهری بینالمللی و مدرن تبدیل شده است؛ این دستاوردی است شگفتانگیز در تاریخ پیشرفت جهانی که مردم چین آفریدهاند و همچنین پنجرهای روشن بر استراتژی گشایشِ مبتنی بر سودِ دوجانبه و پایداری چین است.» وی همچنین اعلام کردند که چین در نوامبر سال آینده، میزبان نشست غیررسمی رهبران سی و سوم آپک در شهر شنجن استان گوانگدونگ خواهد بود.
از هجدهمین کنگره حزب کمونیست چین تاکنون، رهبر حزب و کشور، سری نوینی از اندیشهها، دیدگاهها و استدلالهای نوین دربارهٔ ساخت و توسعهٔ مناطق اقتصادی ویژه ارائه دادهاند که بسیاری از آنها در دو جلد نخست کتاب «در باب پایبندی به اصلاحات جامع» گردآوری شدهاند. برای نمونه، در مقالهٔ «منطقهٔ اقتصادی ویژه باید جایگاه راهبردی جدید خود را بهخوبی درک کند» آمده است: «منطقهٔ اقتصادی ویژه باید به اصلِ خود وفادار بماند، مأموریت خود را فراموش نکند و در درون چهار عظمت—جنگ عظیم، پروژهٔ عظیم، کار عظیم و رویای عظیم—جایگاه جدید خود را جستجو کرده و جایگاه راهبردی نوین خود را بهخوبی درک نماید.»
شنجن شهری است که پس از اصلاحات و گشایش، دستهای متحدِ حزب و مردم آن را از روی یک صفحهٔ خالی به وجود آوردند؛ شهری که تجلیِ زیبا و درخشان سوسیالیسم با ویژگیهای چینی است. در عصر جدید، مرکز حزب به رهبری رفیق شی جینپین، مأموریت تاریخی جدیدی به شنجن واگذار کرده است: ساخت یک نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی. این امر، از دیدگاهی راهبردی و جامع، مسیر و جهتگیری شنجن را مشخص کرده است. در سخنرانی خود در جشن چهلمین سالگرد تأسیس منطقهٔ اقتصادی ویژهٔ شنجن، رهبر حزب و کشور اظهار داشتند: «شنجن باید نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی را بهخوبی بسازد، الگوی شهری برای کشوری سوسیالیستی مدرن و قدرتمند ایجاد کند، توانایی و سطح اجرای ایدئولوژی توسعهٔ جدید را ارتقا دهد، الگویی جدید در اصلاحات جامع و گشایش گستردهٔ جامع شکل دهد، ساخت منطقهٔ خلیج گوانگدونگ-هنگکنگ-ماکائو را پیش ببرد، تجربههای نو در پیشبرد کار «یک کشور، دو سامانه» را غنی کند و بهگونهای پیشگامانه به مدرنیتهٔ سوسیالیستی دست یابد.» این سخنرانی مهم، سندی برنامهریزیشده و راهنمای عصر جدید برای توسعهٔ شنجن محسوب میشود. شنجن، با پیروی از مسیری که توسط رهبر حزب و کشور نشان داده شده، پرچم اصلاحات و گشایش را بالاتر و محکمتر برافراشته و در تمرینهای خلاقانهٔ مقابله با تحولات و ایجاد نوآوری، تجربههای ارزشمندی برای پیشبرد جامع ساخت مدرنیتهٔ چینی به دست آورده است.
بیانات مهم رهبری حزب و کشور، راهنمایی علمی برای ساخت نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی در شنجن فراهم کرده است
رهنماییهای علمی تئوری مارکسیستی-لنینیستی، کلید موفقیت بیمانند کارهای حزب و کشور است. رهبر حزب و کشور در مقالهٔ «منطقهٔ اقتصادی ویژه باید جایگاه راهبردی جدید خود را بهخوبی درک کند» تصریح کردهاند که موفقیت عملی منطقهٔ اقتصادی ویژه «بهوضوح اثبات میکند که تئوریهای پایهای، خطوط کلی و سیاستهای راهبردی حزب، که از سومین جلسهٔ پلنوم یازدهمین کنگره حزب به این سو شکل گرفتهاند، کاملاً درست هستند.» همچنین در سخنرانی خود در جشن چهلمین سالگرد تأسیس منطقهٔ اقتصادی ویژهٔ شنجن گفتند: «مرکز حزب انتظارات بزرگی از اصلاحات، گشایش و نوآوریهای شنجن دارد.»
از هجدهمین کنگره حزب تاکنون، رهبر حزب و کشور چندین بار بهطور شخصی از شنجن بازدید کردهاند، جهتگیری توسعهٔ نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی در شنجن را مشخص ساختهاند و سلسله سخنرانیهای مهم، دستورالعملهای مستقیم و تأکیدات ویژهای ارائه دادهاند که راهنمایی علمی و مبنای اصلی توسعهٔ عصر جدید شنجن را فراهم کرده است.
تعیین مأموریت تاریخی جدید، جهتیابی و هدایت توسعهٔشنجن در عصر جدید
ایفای نقش پنجرهٔ مهم و الگوسازی برای اصلاحات، گشایش و ساخت مدرنیتهٔ سوسیالیستی در سطح ملی، مأموریت با افتخار منطقهٔ اقتصادی ویژه در عصر جدید است. در برابر شرایط، وظایف و چالشهای جدید، رهبر حزب و کشور بر «پیشبرد اصلاحات و گشایش از نقطهای بالاتر» و «ایجاد دگرگونیهای جدید در کار منطقهٔ اقتصادی ویژه» تأکید کردهاند تا «سهمی بزرگتر و نوین در ساخت جامع کشوری مدرن سوسیالیستی و دستیابی به هدف صدسالهٔ دوم ایفا شود.» شنجن مأمور است که در مسیر ساخت نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی گام بردارد، الگوی شهری برای کشوری مدرن و قدرتمند سوسیالیستی ایجاد کند و بهصورت پیشگامانه به مدرنیتهٔ سوسیالیستی دست یابد.
این مأموریت تاریخی جدید، با نگاهی به پیشبرد جامع ساخت کشور قدرتمند و بازگشت بزرگ ملت، بهوضوح بیان میکند که شنجن باید علاوه بر تداوم رانش اصلاحات و توسعه، بر حل مسائل نابرابری و ناکافیبودن توسعه متمرکز شود، کیفیت و اثربخشی رشد را بهطور چشمگیری ارتقا دهد، آرمانهای مردم برای زندگی بهتر را برآورده کند و بهگونهای مؤثر، ثروت مادی، رشد انسانی و پیشرفت جامعه را تقویت نماید. این مأموریت، سوسیالیسم با ویژگیهای چینی را به پیش میراند و شکل جدیدی از تمدن انسانی را به اوج میرساند. این هدف، مختصات جدید شنجن را در چارچوب کلان اصلاحات و ساخت مدرنیته در چین عصر جدید مشخص میکند و آن را در نقطهای بالاتر، سطحی برتر و هدفی عالیتر برای اصلاحات و گشایش هدایت میکند تا زمینهساز کشفِ پیشگامانهٔ مسیرهای جدید ساخت جامع کشوری مدرن سوسیالیستی شود و معجزهای بزرگتر و شگفتانگیزتری در سطح جهانی آفریند که نگاه جهانیان را متوجه خود کند و سهم نوینی در نمایش برتری نظامی و حیاتبخش سوسیالیسم با ویژگیهای چینی داشته باشد.
تمرکز بر موضوع مدرنیتهٔ چینی و ارائهٔدستورالعملهای عینی، راه پیشروی تمرین پیشگامانهٔشنجن را روشن میسازد
مدرنیتهٔ چینی تنها مسیر درست برای ساخت کشور قدرتمند و بازگشت بزرگ ملت است. پیشبرد جامع کشور قدرتمند و بازگشت مجد ملی ملی از طریق مدرنیتهٔ چینی، وظیفهٔ محوری حزب و کشور در عصر جدید و مسیر جدید است. مرکز حزب به رهبری رفیق شی جینپین، اهمیت خاصی به ایفای نقش پیشگامانه و الگوسازِ مناطق اقتصادی ویژه در تمرین مدرنیتهٔ چینی میدهد و سلسله سندهای مهمی همچون «راهنمای حمایت از شنجن در ساخت نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی»، «طرح آزمایشی اصلاحات جامع شنجن برای ساخت نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی (۲۰۲۰–۲۰۲۵)» و «راهنمای تعمیق آزمایش اصلاحات جامع شنجن و گشایش گستردهتر» را تصویب کرده است. همچنین از ایجاد پلتفرمهای باز بزرگی مانند منطقهٔ همکاری خدمات مدرن شِنژِن-هنگکنگ در کیانهای و منطقهٔ همکاری فناوری و نوآوری شِنژِن-هنگکنگ در هوتابو حمایت کرده و با راهنماییهای دقیق در زمینهٔ اصلاحات، گشایش و نوآوری، شیوههای ذاتی، اصول مهم و برنامههای راهبردی مدرنیتهٔ چینی را در تمامی ابعاد و مراحل ساخت نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی جاسازی نموده است که گواهی بر درک عمیق از قانونمندیهای ساخت مدرنیتهٔ چینی است.
این دستورالعملهای مهم، شنجن را بر اساس چارچوب کلی «پنجگانهٔ یکپارچه» (اقتصاد، سیاست، فرهنگ، جامعه و محیطزیست) و هماهنگی «چهارگانهٔ جامع» (ساخت کشور مدرن، اصلاحات عمیق، حاکمیت مبتنی بر قانون و ادارهٔ حزب بر اساس قوانین) هدایت میکند تا دستاوردهای تاریخی در همهٔ حوزههای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، زیستمحیطی و حزبی بهدست آورد، مسیر تمرین مدرنیتهٔ چینی را بهطور پیوسته گسترش دهد و فصلی نو در تمرین سطح شهری مدرنیتهٔ چینی رقم زند.
رهنمایی اجرایی بر اساس ایدئولوژی توسعهٔ جدید، چارچوبی نو برای توسعهٔ باکیفیت شنجن رسم میکند
ایدئولوژی توسعهٔ جدید در فرآیند ساخت جامع کشوری مدرن سوسیالیستی نقشی راهبردی، برنامهریزیشده و هدایتکننده دارد. اجرای کامل، دقیق و جامع این ایدئولوژی، ساخت سریعتر الگوی جدید توسعه، و تسریع توسعهٔ باکیفیت، الزام درونی پیشبرد مدرنیتهٔ چینی است. از هجدهمین کنگره حزب تاکنون، مرکز حزب به رهبری رفیق شی جینپین از شنجن خواسته است که بهصورت پابرجا از ایدئولوژی توسعهٔ جدید پیروی کند، توسعه را بهعنوان مهمترین وظیفه، نیروی انسانی را بهعنوان ارزشمندترین منبع و نوآوری را بهعنوان اصلیترین محرک بپذیرد و به سوی توسعهای باکیفیتتر، کارآمدتر، عادلانهتر، پایدارتر و ایمنتر حرکت کند.
همچنین از شنجن خواسته شده است که هدفهای راهبردیِ «قلعهٔ توسعهٔ باکیفیت»، «الگوی شهر قانونمدار»، «الگوی تمدن شهری»، «الگوی رفاه اجتماعی» و «پیشگام توسعهٔ پایدار» را در نظر بگیرد و بهصورت پیشگامانه:
نظام اقتصادی مدرنی بسازد که الزامات توسعهٔ باکیفیت را منعکس کند،
فضایی دموکراتیک و قانونمدار ایجاد کند که عدالت و انصاف را درخشان سازد،
تمدن شهری مدرنی شکل دهد که شکوفایی فرهنگ سوسیالیستی را نشان دهد،
الگوی توسعهٔ اجتماعیِ مبتنی بر «همساخت، همحکمرانی، همبهزیستی و ثروت همگانی» را شکل دهد،
و الگوی زیبای چین را در انسجام انسان و طبیعت پیادهسازی کند.
این دستورالعملهای مهم، هستهٔ عمیق شهرهای مدرن مردمی را درک کرده و جهت، مسیر و محورهای توسعهٔ شنجن در عصر جدید را روشن میسازد. آنها شنجن را هدایت میکنند تا:
با نوآوری، تولید نیروی کار جدیدِ باکیفیت را رهبری کند،
با هماهنگی، پاسخ عصر به سؤال «ثروتمندان اولیه چگونه ثروتمندان دیگر را همراهی کنند» را بنویسد،
با توسعهٔ سبز، ساخت الگوی زیبای چین را در سطح شهری پیش ببرد،
با گشایش، «دو پنجرهٔ مهم» را درخشانتر کند،
و با همبودن، شهری از رفاه و خوشبختی برای مردم بسازد.
این رویکرد، ایمان راسختری به این اصل ایجاد میکند که مسیر مدرنیتهٔ چینی باید از راه توسعهٔ باکیفیت طی شود.
تمرکز بر حوزهها و گرههای کلیدی، راهنمایی اجرایی برای تقویت محرکههای توسعهٔشنجن فراهم میآورد
توجّه به نقاط کلیدی و حرکت از اکتشافات پراکنده و شکستن موانع به سوی یکپارچگی نظاممند و اصلاحات جامع، تجربهای مهم در پیشبرد ثابت اصلاحات و گشایش در کشور است. در عصر جدید، شنجن در لحظهای حساس از تبدیل الگوی توسعه، بهینهسازی ساختار اقتصادی، جایگزینی محرکهها و ارتقای کارایی حکمرانی قرار دارد.
مرکز حزب به رهبری رفیق شی جینپین با نگاهی راهبردی و آیندهنگر، بر جنبههای نظاممند، یکپارچه و هماهنگ تأکید کرده و از اجرای آزمایش اصلاحات جامع در شنجن حمایت میکند تا در حوزههای کلیدی مانند تنظیم بازاری عوامل تولید و بهینهسازی فضای کسبوکارِ بازاری، قانونمدار و بینالمللی، بهصورت پیشگامانه آزمایشهایی را آغاز کند. همچنین از شنجن خواسته شده است تا در ساخت منطقهٔ خلیج گوانگدونگ-هنگکنگ-ماکائو فعالانه عمل کند، گشایش نظامی در قوانین، مقررات، مدیریت و استانداردها را تسریع بخشد و زودتر نظام اقتصادی گشایشیافتهٔ سطح بالاتری را بسازد.
از سوی دیگر، از شنجن خواسته شده است که بهپایداری از استراتژی توسعهٔ مبتنی بر نوآوری پیروی کند و قطبی جهانی در فناوری و نوآوری صنعتی شود. همچنین با طرح خلاقانهٔ «مدیریت چرخهای کامل»، از آن خواسته شده است که سریعتر سیستم حکمرانی شهری و توانمندیهای آن را مدرنیزه کند و مسیری جدید در حکمرانی شهرهای فوقبزرگ کشف کند.
این دستورالعملهای مهم، رویکرد دیالکتیکی نظاممندی را منعکس میکنند که در آن طراحی از بالا همراه با اکتشاف از پایین و پیشرفت جامع همراه با شکستن نقاط خاص است. این رویکرد، راهنمای اجرایی برای تثبیت مزیتهای توسعه و حل معماهای پیشروی شنجن فراهم میآورد و آن را هدایت میکند تا تغییرات را با دقت تشخیص دهد، با دانش به آن پاسخ دهد و بهصورت فعالانه شرایط را دگرگون کند. شنجن باید همچنان بهعنوان «پنجرهٔ مهم»، «سکوی آزمایشی»، «کاوشگر» و «سازندهٔ عملگرا» اصلاحات و گشایش عمل کند و تجربهها، مدلها و الگوهای استراتژیک، خلاقانه و الگوسازِ بیشتری خلق کند.
دستاوردهای مهم شنجن در ساخت نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی در عصر جدید
در سخنرانی خود در جشن چهلمین سالگرد تأسیس منطقهٔ اقتصادی ویژهٔ شنجن، رهبر حزب و کشور گفتند: «کادر و مردم شنجن با تلاشی سخت و سرشار از فداکاری، در عرض چهل سال مسیری را طی کردهاند که به برخی شهرهای بینالمللی خارجی صدها سال طول کشیده است.»
از آغاز عصر جدید، شنجن با رهبری محکم مرکز حزب به رهبری رفیق شی جینپین، پرچم بزرگ سوسیالیسم با ویژگیهای چینی را بلند کرده، در تلاش برای ساخت نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی گام برداشته و افقی جدید از تمرین شهری مدرنیتهٔ چینی را گشوده است.
تقویت جامع موتور نوآوری و شتابگیری در تولید نیروی کار جدیدِ باکیفیت
مدرنیتهٔ چینی بر مدرنیتهٔ علمی و فناورانه تکیه دارد و توسعهٔ باکیفیت نیز نیازمند موتوری نو از نوآوری است. از هجدهمین کنگره حزب تاکنون، شنجن همواره نوآوری را بهعنوان اصلیترین محرک پذیرفته و استراتژی توسعهٔ مبتنی بر نوآوری را بدون تردید اجرا کرده است. شنجن سیستم نوآوریای را شکل داده است که در آن بنگاهها هسته هستند، بازار جهتدهنده است و پیوند عمیقی میان صنعت، دانشگاه و پژوهش برقرار است و قطبی مهم جهانی در فناوری و نوآوری صنعتی شده است.
سرمایهگذاری مداوم در نوآوری افزایش یافته، زمینههای اصلی نوآوری بنیادی تقویت شده و نیروهای استراتژیک علم و فناوری گسترش یافتهاند. جایگاه بنگاهها بهعنوان هستهٔ نوآوری تقویت شده و شرکتهایی جهانی مانند «هواوی»، «دجی» و «بیوایدی» متولد شدهاند. همچنین ادغام عمیق فناوری و صنعت، سیستم صنعتی مدرنی را شکل داده که در آن صنایع نوظهور استراتژیک هستهاند و صنایع آینده آن را تکمیل میکنند.
در سال ۲۰۲۴، مجموع سرمایهگذاریهای داخلی شنجن در پژوهش و توسعه به ۲۲۳/۶۶۱ میلیارد یوان رسید که ۶/۴۶٪ از تولید ناخالص داخلی بود؛ از این میزان، ۹۳/۳٪ توسط بنگاهها انجام شد که بیشترین رقم در سطح ملی است. تحت هدایت نوآوری، اقتصاد شنجن به مرحلهای جدید از پرش رسیده است: سرانهٔ تولید ناخالص داخلی از ۱۲۳/۲ هزار یوان در سال ۲۰۱۲ به ۲۰۵/۷ هزار یوان در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است.
شنجن نوآوری را در عروق شهر خود جاری کرده و «سرعت شنجن» را خلق کرده است—سرعتی که ایدهها را به سرعت به محصول تبدیل میکند و چرخهٔ نوآوری را تسریع میبخشد. این شهر موفق شده است مسیری دوطرفه و تقویتکننده را طی کند: فناوری صنعت را قدرتمند میسازد و صنعت دوباره نوآوری را تغذیه مینماید.
اجرای عمیق آزمایش اصلاحات جامع و فعالسازی کامل محرکههای توسعهٔ باکیفیت
برای پیشبرد مدرنیتهٔ چینی از طریق توسعهٔ باکیفیت، باید اصلاحات جامع را بهطور مداوم عمیق کرد تا نیروهای تولیدی و انرژی اجتماعی آزاد شوند. شنجن از فرصت آزمایش اصلاحات جامع بهرهبرداری کرده، بر حل مسائل عینی در توسعهٔ باکیفیت تمرکز کرده و ترکیبی از طراحی از بالا و اکتشاف از پایین را اجرا نموده است. این شهر بیش از ۶۰ رکورد «اولین در سطح ملی» را ثبت کرده و ۴۸ ابتکار و تجربهٔ نوآورانهٔ آن در سطح کشور گسترش یافته است.
شنجن بهطور مداوم اصلاحات تنظیم بازاری عوامل تولید را عمیق کرده، فضای کسبوکار بازاری، قانونمدار و بینالمللی را بهینهسازی کرده، نخستین نظام ورشکستگی فردی را در کشور راهاندازی کرده و مقررات دسترسی به بازار برای فعالیتهای جدید را تسهیل کرده است. همچنین در ارزیابی نیروی کار علمی و فناور و تأیید نیروهای خارجی «فوقتخصص، برجسته و کمیاب» آزمایشهای اصلاحی را آغاز کرده است.
شنجن همواره روحیهٔ اصلاحطلبی را در سینه نگه داشته؛ با شکستن قفلهای فکری، موانع را در هم شکسته و با نوآوری نظامی، چالشهای توسعه را حل کرده است. این امر، نیروی خلاقیت جامعه را بهطور کامل فعال کرده و محرکهٔ درونی توسعهٔ باکیفیت را تقویت نموده و تحولی پرشمانند در منطقهٔ اقتصادی ویژه ایجاد کرده است.
گسترش جامع گشایش سطح بالا و تقویت مداوم عملکرد گرهگاهی استراتژی «دو چرخه»
گشایش، هویت درخشان مدرنیتهٔ چینی است که در تمامی مراحل آن جریان دارد و زمینهٔ مادی قوی و فضای گستردهای برای آن فراهم میآورد. شنجن بر ساخت نظام اقتصادی گشایشیافتهٔ سطح بالاتر تمرکز کرده و گشایش را در گسترهٔ وسیعتر، حوزههای پهناورتر و عمق بیشتری گسترش داده است. این شهر عملکرد خود را در تسهیل چرخهٔ داخلی و اتصال چرخههای داخلی و بینالمللی تقویت کرده و مزیتهای رقابتی و همکاری بینالمللی جدیدی ایجاد کرده است.
در سال ۲۰۲۴، مجموع واردات و صادرات شنجن به ۴/۵ تریلیون یوان رسید و بیشترین رقم در میان شهرهای چین بود؛ از این میان، صادرات خارجی برای سی و دومین سال متوالی در سطح ملی پیشتاز بوده است.
همکاری با هنگکنگ و ماکائو بهطور مداوم عمیقتر شده و یکپارچگی بازار منطقهٔ خلیج گوانگدونگ-هنگکنگ-ماکائو بهطور چشمگیری بهبود یافته است. شنجن گشایش نظامی را بهطور جامع پیش میبرد و با استفاده از پلتفرمهای استراتژیک مانند کیانهای و هوتابو، محیطی شفاف، پایدار و قابل پیشبینی را متناسب با استانداردهای بینالمللی شکل داده است. همچنین در ساخت باکیفیت «راههای ابریشم» مشارکت فعال داشته و آزمایشهای گشایش سطح بالا در تجارت و سرمایهگذاری بینالمللی را آغاز کرده است؛ تاکنون مجموع تجارت با کشورهای شریک «راههای ابریشم» از ۱۰ تریلیون یوان فراتر رفته است.
شنجن همواره در خط مقدم گشایش ایستاده است. با گسترش پایدار گشایش نظامی بهعنوان محور، تعاملات خارجی را در سطوح و حوزههای متعدد گسترش داده و در خدمت «دو چرخه»، بهعنوان پایگاه، سکو، کانال و گرهگاه عمل میکند و به مرکز جهانی تخصیص عوامل برتر—سرمایه، فناوری، داده و نیروی انسانی—تبدیل شده است.
ابداع در حکمرانی مدرن شهری و آفرینش افقی جدید در ساخت شهرهای مردمی
مدرنیزهسازی سیستم و توانمندیهای حکمرانی کشور، بخشی مهم از مدرنیتهٔ چینی است که به آن قدرت و ضمانت نظامی میبخشد. شنجن ایدئولوژی «شهر مردمی» را عمیقاً پیادهسازی کرده، تمرین محلی دموکراسی مردمی در تمام چرخه را کاوش کرده و در ابزار، الگو و ایدئولوژی حکمرانی شهری نوآوری کرده است تا الگویی برای حکمرانی مدرن شهرهای فوقبزرگ شود.
شنجن بهطور مداوم چینش فضایی را بهینه کرده، عملکردها را تقویت، فضا را گسترش و کیفیت را ارتقا داده و در هر اینچ از فضای شهری دقتِ «نقشکاری با سوزن» دارد. پروژهٔ «اتصال کوهها و دریا، شنجن سبز و زیبا» بهطور عمیق اجرا شده تا آبهای زلال، آسمان آبی، فضاهای سبز و کوههای سرسبز، زمینهٔ زیباییشناختی شهر باشند. همچنین در ساخت زیرساختهای حیاتی شهری سرمایهگذاری کرده و مقاومت و ایمنی شهر را افزایش داده است.
در عین حال، شهری فرهنگی قوی با کیفیت میسازد: ایجاد اثرات فرهنگی برتر، ارائهٔ خدمات عمومی فرهنگی در سطح بالا و ساخت سیستم برند فرهنگی شهری را بهطور جامع پیش میبرد. سیستم شهر هوشمند و دولت دیجیتال را تکمیل کرده تا شهروندان از زندگی هوشمند لذت ببرند. همچنین مسیر حکمرانی پایهای را با رهبری حزب ابداع کرده و «انتهای عصبی» حزب در سطح محلی را فعالسازی کرده است.
شنجن در حال ساخت شهری مدرن مردمی است که خلاق، ساکنپسند، زیبا، مقاوم، تمدنی و هوشمند باشد و با بهینهسازی ساختار شهری، تبدیل محرکهها، ارتقای کیفیت، تحول سبز، ادامهدادن میراث فرهنگی و افزایش کارایی حکمرانی، مسیری منحصربهفرد در حکمرانی شهرهای فوقبزرگ کشف کرده است.
تمرکز بر آرمان مردم برای زندگی بهتر و کشف پیشگامانهٔ مسیر ثروت همگانی
ثروت همگانی الزام ذاتی سوسیالیسم با ویژگیهای چینی و ویژگی مهم مدرنیتهٔ چینی است. شنجن به توقعات جدید مردم برای زندگی بهتر پاسخ میدهد و با صداقت و عشق، اقدامات رفاهی را اجرا میکند.
در آموزش، پیگیری آموزشی راضیکنندهٔ مردم را در دستور کار قرار داده و عرضهٔ منابع آموزشی را بهینهسازی میکند. در سلامت، منابع پزشکی باکیفیت را گسترش داده و توزیع منطقهای آن را متعادل کرده و مکانیسم سیستم خدمات درمانی یکپارچه را بهبود بخشیده است. در مسکن، سیستم عرضهٔ «بازار + امنیت اجتماعی» را تکمیل کرده و بر «افراد مسن و کودکان» تمرکز کرده تا سرویسهای جامع در محلهها را گسترش دهد. همچنین کارگران مشاغل انعطافپذیر و فرمهای جدید اشتغال را در پوشش بیمهٔ اجتماعی قرار داده است.
شنجن همچنین نقش موتور اصلی خود در ساخت منطقهٔ خلیج گوانگدونگ-هنگکنگ-ماکائو و نقش رهبریاش در بستر کلان ملی را بهخوبی ایفا میکند و بهصورت الگوساز وعدهٔ باکرامت «ثروتمندان اولیه، ثروتمندان دیگر را همراهی کنند» را عملی میسازد.
دروس و راهنماییهای ساخت نمایشگاه پیشگام سوسیالیسم با ویژگیهای چینی در شنجن
در سخنرانی خود در جشن چهلمین سالگرد تأسیس منطقهٔ اقتصادی ویژهٔ شنجن، رهبر حزب و کشور گفتند: «مسیر شنجن و سایر مناطق اقتصادی ویژه هرگز آسان نبوده است؛ هر گامی که برداشتهاند، با تلاش سختکوشانه همراه بوده است» و ده تجربهٔ ارزشمند تحت عنوان «ده باید» را خلاصه کردند.
دگرگونی عظیم شنجن، تصویری درخشان و فشرده از تحولات تاریخی و دستاوردهای بزرگ چین پس از اصلاحات و بهویژه در عصر جدید است. تجربههای ارزشمندی که شنجن در نوآوری عملی کسب کرده، الهامبخش مهمی برای پیشبرد جامع مدرنیتهٔ چینی دارد.
پایبندی به رهبری جامع حزب، ضمانتی سیاسی محکم برای مدرنیتهٔ چینی
رهبری حزب کمونیست چین، ویژگی ذاتیترین سوسیالیسم با ویژگیهای چینی و بزرگترین برتری نظام آن است. شنجن الزامات کلی ساخت حزب در عصر جدید را عمیقاً اجرا کرده و از طریق ساخت حزب باکیفیت، توسعهٔ باکیفیت منطقهٔ اقتصادی ویژه را رهبری و تضمین میکند. همواره نیت راهبردی مرکز حزب در ایجاد مناطق اقتصادی ویژه را بهخاطر داشته و دستورالعملهای راهبردی رهبر حزب و کشور را بدون هیچ گونه تردید اجرا میکند. با قدرت راهبردیِ محکم، کارهای خود را بهخوبی انجام میدهد تا ساخت نمایشگاه پیشگام و آزمایش اصلاحات جامع همواره در مسیر درست و پایدار پیش رود. همچنین رهبری حزب و روحیهٔ خلاقیت مردم را ترکیب میکند تا نیروی آفرینش همهٔ ذینفعان را بهطور کامل فعال کند.
تجربه ثابت میکند که پایبندی به رهبری حزب، کلید موفقیت مناطق اقتصادی ویژه و «سنگ لنگر ثبات» در برابر هر چالشی برای شنجن است. در مسیر جدید ساخت شهری بینالمللی مدرن و پیشبرد مدرنیتهٔ چینی، باید به رهبری جامع حزب پایبند ماند و نیروی عظیم وحدتجویانه را گرد هم آورد.
استفاده از اصلاحات و گشایش بهعنوان ابزاری مهم، موتوری قدرتمند برای مدرنیتهٔ چینی
اصلاحات و گشایش، «ریشه» و «روح» شنجن است. در برابر شرایط پیچیده و سخت، گرفتن انرژی از اصلاحات و زندهنگاه داشتن از گشایش، انتخابی اجتنابناپذیر برای فعالسازی محرکهٔ درونی توسعه است.
از هجدهمین کنگره حزب تاکنون، شنجن آزادی اندیشه و نوآوری اصولی را حفظ کرده، آزمایش اصلاحات جامع را بهعمق پیش برده و بهصورت شجاعانه وارد دورهٔ سخت و منطقهٔ عمیق شده است. در حوزههای کلیدی مانند تنظیم بازاری عوامل تولید و ساخت فضای کسبوکار، مجموعهای از دستاوردهای نظامی قابل تعمیم و الگوساز ایجاد کرده که نقشی مهم در هدایت و الگوسازی اصلاحات و گشایش جامع در سطح ملی ایفا کرده است.
تمرین موفق شنجن، بهوضوح اثبات میکند که اصلاحات و گشایش، ابزاری مهم برای این است که حزب و مردم گامهای بلندی در جهان بگذارند. در مسیر جدید ساخت شهری بینالمللی مدرن و پیشبرد مدرنیتهٔ چینی، باید از این ابزار مهم بهرهگیری کرد، اصلاحات جامع را بهطور مداوم عمیقتر کرد، گشایش سطح بالا را گسترش داد و موانع نظامی را بهطور مداوم از سر راه برداشت تا انرژی و پویایی جدیدی به توسعهٔ اقتصادی و اجتماعی ببخشد.
پایبندی به نوآوری، موتوری قدرتمند برای مدرنیتهٔ چینی
نوآوری ژن شهری شنجن است و محرکی پرقدرت برای تحول ساختار اقتصادی و توسعهٔ باکیفیت. از هجدهمین کنگره حزب تاکنون، شنجن به روندهای انقلاب علمی و فناورانه و تحولات صنعتی نوین پاسخ داده، ایدئولوژی توسعهٔ جدید را عمیقاً اجرا کرده، تولید نیروی کار جدیدِ باکیفیت را تسریع کرده و بر توسعهٔ باکیفیت تمرکز نموده است.
شنجن از طریق نوآوری علمی و فناورانه، زنجیرهٔ اکوسیستم نوآوری «پژوهش بنیادی + حل مسائل فناورانه + تجاریسازی دستاوردها + مالیسازی فناوری + حمایت از نیروی انسانی» را شکل داده و فضایی سازنده برای نوآوری و تحمل شکست خلق کرده است. این شهر موتورهای جدید باکیفیتی را در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، خودروهای برقی و اقتصاد فضاهای پایینتر شکل داده و از طریق خودکفایی فناورانهٔ سطح بالا، از حالت «همراهی» به «رهبری» رسیده است.
تمرین موفق شنجن، بهوضوح اثبات میکند که پایبندی به نوآوری بهعنوان محرک اصلی تولید نیروی کار جدیدِ باکیفیت و پیشبرد توسعهٔ باکیفیت، انتخابی راهبردی برای ایجاد مزیت رقابتی جدید و کسب مزیت فعال در توسعه است و تنها راه حفظ حیاتپذیری و انرژی بیپایان منطقهٔ اقتصادی ویژه محسوب میشود. در مسیر جدید ساخت شهری بینالمللی مدرن و پیشبرد مدرنیتهٔ چینی، باید نوآوری را بهعنوان اصلیترین محرک پذیرفت، تولید نیروی کار جدیدِ باکیفیت را متناسب با شرایط محلی گسترش داد و مزیت فعال توسعه را بهطور محکم در دستان خود نگه داشت.
ساخت نظام اقتصادی بازاری سوسیالیستی سطح بالا، تضمینی مهم برای مدرنیتهٔ چینی
توسعهٔ اقتصاد بازار در شرایط سوسیالیستی و برقراری رابطهٔ درست میان دولت و بازار و ایجاد نظم اقتصادی که هم «آزاد» باشد و هم «کنترلشده»، تجربهای مهم در انجام کارهای اقتصادی است.
شنجن جهتگیری اصلاحات اقتصادی بازاری سوسیالیستی را حفظ کرده و بازار مؤثر و دولت کارآمد را بهخوبی ترکیب میکند. از یک سو، نظامهای پایهای اقتصاد بازار—رقابت عادلانه، حمایت از مالکیت و نظارت بر اعتبار—را بهطور مداوم تکمیل کرده تا فضای کافی برای توسعهٔ همهٔ ذینفعان فراهم آورد. از سوی دیگر، دولت را در چارچوب وظایف قانونی، بهصورت باقاعده و کارآمد فعال میسازد تا فضای کسبوکاری ممتازِ بازاری، قانونمدار و بینالمللی ایجاد کند و خدماتی «بدون دخالت وقتی نیازی نیست، ولی همواره پاسخگو وقتی نیاز باشد» به ذینفعان ارائه دهد.
همکاری و همافزایی دولت و بازار، تجربهٔ ویژهٔ منطقهٔ اقتصادی ویژه در ساخت نظام اقتصادی بازاری سوسیالیستی سطح بالا است. تمرین موفق شنجن، بهوضوح اثبات میکند که ترکیب بازار مؤثر و دولت کارآمد، «موتور کمکی» کشتی عظیم اقتصاد بازاری سوسیالیستی چین برای شکستن امواج است. در مسیر جدید ساخت شهری بینالمللی مدرن و پیشبرد مدرنیتهٔ چینی، باید بازار مؤثر و دولت کارآمد بهصورت هماهنگ فعال باشند تا نظام اقتصادی بازاری سوسیالیستی سطح بالا شکل گیرد و ضمانتی قوی برای فعالسازی انرژی آفرینش جامعه فراهم شود.
پایبندی به ایدئولوژی توسعهای مبتنی بر مردم، هدف ارزشی مدرنیتهٔ چینی
مردم، بزرگترین نیروی حمایتی حکومتِ حزب و عامل اصلی پیشبرد اصلاحات و توسعه هستند. معجزهٔ توسعهٔ شنجن، نتیجهٔ رهبری محکم مرکز حزب و تلاش جمعی کادر و مردم است.
در عصر جدید، شنجن ایدئولوژی توسعهای مبتنی بر مردم را عمیقاً پیادهسازی کرده و دولتی قانونمدار، نوآور، پاکدست و خدمتگزار میسازد تا شهری الگوی رفاه جمعی را شکل دهد که در آن همهٔ افراد در ساخت، حکمرانی و بهرهمندی مشارکت داشته باشند. سهم هرچه بیشتری از مردم از دستاوردهای منطقهٔ اقتصادی ویژه بهره میبرند.
تجربه ثابت میکند که پایبندی به ایدئولوژی توسعهای مبتنی بر مردم و تبدیل دستاوردهای منطقهٔ اقتصادی ویژه به رفاه عینی مردم، ریشهٔ اصلی فعالسازی مشارکت فعال، خودآگاهی و خلاقیت مردم در ساخت منطقهٔ اقتصادی ویژه است و همین امر است که به منطقهٔ اقتصادی ویژه حیاتپذیری، نیروی اصلی و انرژی خلاقانهٔ همیشگی میبخشد. در مسیر جدید ساخت شهری بینالمللی مدرن و پیشبرد مدرنیتهٔ چینی، باید به ایدئولوژی توسعهای مبتنی بر مردم پایبند ماند، آرمانهای مردم برای زندگی بهتر را بهطور مداوم برآورده کرد و پایههای دستیابی به ثروت همگانی برای همهٔ مردم را تقویت نمود.
هماهنگی توسعه و امنیت، تضمینی امنیتی محکم برای مدرنیتهٔ چینی
امنیت پیشنیاز توسعه و توسعه ضمانت امنیت است؛ این دو جنبه را نمیتوان از هم جدا کرد و مکمل یکدیگرند. شنجن با آگاهی سیاسی و مأموریت الگوسازی سوسیالیسم با ویژگیهای چینی، دو کار مهم «توسعه» و «امنیت» را بهخوبی هماهنگ میکند، ایدئولوژی کلی امنیت ملی را عمیقاً اجرا کرده و الگوی جدیدی در حکمرانی امنیتی شهرهای فوقبزرگ کاوش میکند تا انواع ریسکهای امنیتی را بهطور مؤثر مدیریت کند و سپری محکم برای توسعهٔ باکیفیت بسازد.
شنجن چارچوب کار «امنیت کلان» را شکل داده که در آن کمیتهٔ حزبی همهچیز را هماهنگ میکند، بخشها وظایف خود را انجام میدهند و همکاری عمودی و افقی در جریان است؛ امنیت ملی را در تمامی کارها در نظر میگیرد. همچنین از نوآوری و اصلاحات بهعنوان محرک اصلی استفاده کرده تا مسیرهای عملی حفظ امنیت فناوری و صنعت را کاوش کند. شنجن همچنین «تجربهٔ فنچیائو» عصر جدید را عمیقاً پیادهسازی کرده و با تقویت حمایت فناورانه، رهبری حکمرانی و رهبری فرهنگی، ثبات و امنیت اجتماعی را تضمین میکند.
تمرین موفق شنجن، بهوضوح اثبات میکند که برقراری رابطهٔ درست میان توسعه و امنیت و پیشبرد امنیت از طریق توسعه و تضمین توسعه از طریق امنیت، تنها راه ایجاد ثبات پایدار و دستیابی به حکمرانی بلندمدت است. در مسیر جدید ساخت شهری بینالمللی مدرن و پیشبرد مدرنیتهٔ چینی، باید توسعه و امنیت را بهصورت هماهنگ پیش برد، تعامل سالم بین توسعهٔ باکیفیت و امنیت سطح بالا را ایجاد کرد، الگوی امنیتی جدیدی را برای تضمین الگوی توسعهٔ جدید شکل داد و تضمینی امنیتی محکم برای پیشبرد پایدار و پایدار مدرنیتهٔ چینی فراهم آورد.
—(نویسندگان: مرکز پژوهشهای ایدئولوژی شی جینپین در دوران جدید سوسیالیسم با ویژگیهای چینی، استان گوانگدونگ)
منبع: روزنامهٔرنمینریباو، ۴ نوامبر ۲۰۲۵
ویرایشگر اینترنتی: چویانگ
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 