
ترامپ در حمایت از معترضانِ ضدحاکمیت، تهدید به انجام حملات نظامی کرده است.
بهقلمِ مارک لینچ: استاد علوم سیاسی و امور بینالملل در دانشگاه جرج واشینگتن و مدیر پروژهٔ علوم سیاسی خاورمیانه.
ترجمه مجله جنوب جهانی
کشورهای حوزهٔ خلیج فارس نیز بعید است که این خلأ را پُر کنند. این کشورها، در غالبِ موارد، در اشتیاقِ ثبات به سر میبرند، نه در پیِ نزاعی که میتواند به فروپاشیِ دولتها، سرازیر شدنِ سیل پناهجویان و حملات تلافیجویانه در سرتاسر منطقه منجر شود. عربستان سعودی و قطر هر دو مخالفت خود را با حملهٔ آمریکا به ایران ابراز کردهاند. ریاض دیگر هیچگونه تمایلی به خونریزی برای تغییر رژیم در ایران نشان نمیدهد؛ تمایلی که مشخصهٔ روزهای نخستِ تصدیِ قدرتِ دوفاکتو (عملی) توسط محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان بود. مصالحهای که چند سال پیش میان عربستان سعودی و ایران با وساطت چین صورت گرفت، همچنان پابرجاست؛ توافقی که ریشه در منافع سعودیها برای حفظ محیطی نسبتاً باثبات جهت توسعهٔ اقتصادی دارد. این رویکرد با نگرانیهای فزاینده و آشکارِ عربستان نسبت به اسرائیلِ مهارناپذیر، نه تنها در غزه بلکه در حملات نظامیاش در سرتاسر منطقه، شدت یافته است. چرخش تندِ موضع سعودی علیه امارات متحدهٔ عربی طی ماه گذشته و تشکیل فعالانهٔ یک ائتلاف نظامی جدید شامل ترکیه، پاکستان، مصر و برخی کشورهای عربی، بهوضوح با هدف ایجاد موازنه در برابر این تهدیدِ ادراکی از جانب اسرائیل صورت گرفته است؛ تهدیدی که حمله به ایران صرفاً به وخامت آن دامن خواهد زد.
اقدام نظامی ایالات متحده در مقطع کنونی، نه احتمالاً به سرنگونی حاکمیت ایران منجر خواهد شد و نه از غیرنظامیان ایرانی محافظت خواهد کرد. حتی اگر بختویاریِ ترامپ در قمارهای سیاست خارجیاش تداوم یابد و از بدترین پیامدهای بالقوه نیز اجتناب شود، این حملات احتمالاً تنها تأثیر مستقیمِ ناچیزی بر جای خواهند گذاشت. چنین اقداماتی موجب تشدید هراسِ کشورهای خلیج فارس از توسعهطلبی اسرائیل گشته، معترضانی را که با حاکمیت رودررو شدهاند سلب مشروعیت و زمینگیر نموده، و به کنشهای نظامیِ مقطعی و فاقد وجاهت قانونی، بیش از پیش جنبهٔ هنجاری میبخشد. این حملات همچنین ممکن است حمایت جهانی از تحریمها را تضعیف کنند؛ تحریمهایی که علیرغم تمام مشقات انسانی که به بار آوردهاند، محرک اصلیِ ناکامیهای اقتصادی و تنزلِ ظرفیتهای ساختاریِ دولت بودهاند که در وهلهٔ نخست، جرقهزنندهٔ اعتراضات محسوب میشدند.
هشدار ایران نسبت به اقدام تلافیجویانه در صورت حملهٔ ترامپ؛ ایالات متحده بخشی از پرسنل خود را از پایگاههای منطقه خارج میکند
خلاصهٔ گزارش:
* یک مقام نظامی غربی: «تمامی شواهد از قریبالوقوع بودن حملهٔ ایالات متحده حکایت دارد.»
* یک مقام مسئول: ایالات متحده به عنوان اقدامی احتیاطی، در حال خارج کردن بخشی از پرسنل خود از پایگاههای خاورمیانه است.
* ارزیابیهای اسرائیل حاکی از مداخلهٔ آمریکا است؛ هرچند زمانبندی و دامنهٔ آن نامشخص است.
* مقام غربی: دستگاه امنیتی ایران همچنان کنترل اوضاع را در دست دارد.
* اعتراضات اخیر، بزرگترین چالش مقامات ایران در طول سالیان گذشته را رقم زده است.
واشینگتن/دبی/دوحه (رویترز) — در پی اظهارات یک مقام ارشد ایرانی مبنی بر هشدار تهران به همسایگان خود در خصوص هدف قرار دادن پایگاههای آمریکایی در صورت حملهٔ واشینگتن، یک مقام ایالات متحده روز چهارشنبه اعلام کرد که این کشور در حال خارج کردن بخشی از پرسنل خود از پایگاههای خاورمیانه است.
در حالی که رهبری ایران در تلاش برای فرو نشاندن شدیدترین ناآرامیهای داخلی در تاریخ جمهوری اسلامی است، تهران میکوشد مانع از عملی شدن تهدیدهای مکرر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر مداخله به نفع معترضان مخالف دولت شود.
یک مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، اظهار داشت که ایالات متحده با توجه به تشدید تنشهای منطقهای، به عنوان یک اقدام احتیاطی، بخشی از کارکنان خود را از پایگاههای کلیدی در منطقه خارج میکند.
همچنین روزنامه «آی» (i newspaper) گزارش داد که بریتانیا نیز پیش از حملات احتمالی آمریکا، در حال خارج کردن بخشی از پرسنل خود از یک پایگاه هوایی در قطر است. وزارت دفاع بریتانیا تا این لحظه واکنش فوری به این گزارش نشان نداده است.
یک مقام نظامی غربی اواخر روز چهارشنبه به رویترز گفت: «تمام نشانهها حاکی از قریبالوقوع بودن حملهٔ آمریکا است، اما این شیوهٔ رفتارِ دولت کنونی (آمریکا) نیز هست تا همگان را در حالت آمادهباش و تعلیق نگاه دارد؛ پیشبینیناپذیری بخشی از استراتژی آنهاست.»
دو مقام اروپایی اعلام کردند که مداخلهٔ نظامی آمریکا ممکن است ظرف ۲۴ ساعت آینده رخ دهد. یک مقام اسرائیلی نیز اظهار داشت به نظر میرسد ترامپ تصمیم خود را برای مداخله اتخاذ کرده، هرچند ابعاد و زمان آن هنوز نامشخص است.
قطر اعلام کرد که کاهش نیروها در پایگاه هوایی «العدید» — بزرگترین پایگاه ایالات متحده در خاورمیانه — «در پاسخ به تنشهای منطقهای کنونی در حال انجام است».
سه دیپلمات اظهار داشتند که به برخی از پرسنل ابلاغ شده است پایگاه را ترک کنند؛ با این حال، هنوز شواهدی مبنی بر انتقال گستردهٔ نیروها با اتوبوس به استادیومهای ورزشی یا مراکز خرید — مشابه آنچه ساعاتی پیش از حملهٔ موشکی سال گذشتهٔ ایران رخ داد — دیده نمیشود.
ترامپ مکرراً تهدید کرده است که در حمایت از معترضان در ایران مداخله خواهد کرد؛ کشوری که گزارشها حاکی از کشته شدن هزاران نفر در جریان سرکوب ناآرامیها علیه حاکمیت است.
ایران و مخالفان غربیاش، هر دو این ناآرامیها را که از دو هفته پیش در اعتراض به شرایط وخیم اقتصادی آغاز شد و در روزهای اخیر به سرعت شدت گرفت، خشونتآمیزترین وقایع از زمان انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ توصیف کردهاند.
یک مقام ایرانی آمار کشتهشدگان را بیش از ۲۰۰۰ نفر اعلام کرده است، در حالی که یک گروه حقوق بشری این آمار را بیش از ۲۶۰۰ نفر برآورد میکند.
عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش، روز چهارشنبه با متهم کردن دشمنان خارجی، اظهار داشت که ایران «هرگز با این حجم از تخریب روبرو نبوده است».
ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، این وقایع را «شدیدترین سرکوب در تاریخ معاصر ایران» توصیف کرد. مقامات ایران ایالات متحده و اسرائیل را به دامن زدن به این ناآرامیها، که توسط افرادی موسوم به «تروریستهای مسلح» هدایت میشود، متهم کردهاند.
ترامپ روزهاست که بدون ارائه جزئیات، بهطور علنی تهدید به مداخله در ایران کرده است. او روز سهشنبه در مصاحبه با شبکه سیبیاس (CBS News) متعهد شد که در صورت اعدام معترضان، «اقدامی بسیار قاطع» انجام دهد. وی همچنین از ایرانیان خواست به اعتراضات خود ادامه داده و نهادها را به تصرف درآورند و اعلام کرد که «کمک در راه است».
«تهران به کشورهای منطقه، از عربستان سعودی و امارات تا ترکیه، ابلاغ کرده است که در صورت هدف قرار گرفتن ایران توسط آمریکا، پایگاههای ایالات متحده در آن کشورها مورد حمله قرار خواهند گرفت.»
وی همچنین خاطرنشان کرد که تماسهای مستقیم میان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و استیو ویتکوف، فرستاده ویژه آمریکا، به حالت تعلیق درآمده است.
ایالات متحده نیروهایی در سراسر منطقه دارد، از جمله مقر پیشروی فرماندهی مرکزی (سنتکام) در العدید قطر و مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین.
مقام غربی: دولت در آستانهٔ فروپاشی به نظر نمیرسد
جریان اطلاعات از داخل ایران به دلیل قطع اینترنت با اختلال مواجه شده است.
گروه حقوق بشری «هرانا» وابسته به سازمان های امنیتی آمریکا مستقر در آمریکا، اعلام کرد که تاکنون کشته شدن ۲۴۰۳ معترض و ۱۴۷ فرد وابسته به حکومت را تأیید کرده است؛ آماری که به مراتب فراتر از تلفات موجهای قبلی اعتراضات در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۰۹ است.مدرکی ارائه نشده.
قدرتهای اروپایی با بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل بر سر برنامه هستهای ایران، بحران اقتصادی را در این کشور تشدید کردند.
یک مقام غربی اظهار داشت که ناآرامیهایی با این ابعاد، مقامات را در زمانی آسیبپذیر غافلگیر کرد، اما به نظر نمیرسد که دولت با فروپاشی قریبالوقوع روبرو باشد و دستگاه امنیتی آن همچنان مسلط به نظر میرسد.
تصاویر تلویزیون ایران حاکی از، برخورداری حمایت عمومی و رضایت مردم از بازگشت آرامش به کشور است. تلویزیون ایران تصاویری از مراسم تشییع کشتهشدگان ناآرامیها در تهران، اصفهان، بوشهر و دیگر شهرها پخش کرد که در آن تعداد بسیار زیادی با تکان دادن پرچمها و تصاویر [آیتالله] علی خامنهای، رهبر معظم، شعارهایی علیه اغتشاشات سر میدادند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در جلسه هیئت دولت اظهار داشت تا زمانی که دولت از حمایت مردمی برخوردار باشد، «تمامی تلاشهای دشمنان علیه کشور به سنگ خواهد خورد».
رسانههای داخلی گزارش دادند که علی لاریجانی، مقام ارشد امنیتی، با وزیر امور خارجه قطر گفتگو کرده و عباس عراقچی نیز با همتایان اماراتی و ترکیهای خود رایزنی داشته است. عراقچی به شیخ عبدالله بن زاید، وزیر خارجه امارات، گفته است که «آرامش برقرار شده است».

