نویسنده: مکس بلومنتال
منتشر شده در گریزون
ترجمه مجله جنوب جهانی
موساد با بهرهگیری از شورشهای مرگباری که در ماه جاری ایران را به لرزه درآورد، از طریق مجموعهای از تبلیغات رسانههای اجتماعی به جذب جاسوس میپردازد. در یکی از عجیبترین همکاریهای تاریخ، این سازمان اطلاعاتی اسرائیل، تبلیغات را از طریق یک شرکت با مسئولیت محدود (LLC) خریداری کرده که متعلق به کمدین استندآپ اهل آتلانتا، دسی بنک، است.
چند روز پس از آنکه شورشیان ضدحکومت در شهرهای ایران آشوب به پا کردند، موساد اسرائیل مجموعهای جدید از تبلیغات آنلاین جذب نیرو به زبان فارسی منتشر کرد. این سازمان جاسوسی خارجی اسرائیل بخشی از مسئولیت ناآرامیهای مرگبار را پذیرفته و در پستی در ۲۹ دسامبر در توییتر/ایکس متعهد شد که عواملش «در میدان» همراه معترضان هستند. حالا این سازمان با جاسوسیابی در درون ایران و در میان ایرانیان پراکنده در جهان، تلاشهای خود برای نفوذ را تشدید میکند.
یکی از جدیدترین این تبلیغات در ۱۴ ژانویه در حساب توییتر/ایکسی ظاهر شد که با سازمان اطلاعاتی اسرائیل مرتبط است: @payameabi. در این تبلیغ یک ویدیوی کوتاه تولید شده با هوش مصنوعی نشان داده میشد که معترضی ایرانی با حالتیچالشب انگیز در وسط خیابان نشسته و با صفی از مأموران امنیتی دولتی بر روی موتورسیکلتها روبرو میشود.
پست @payameabi اعلام میکند: «نقش شما، ایرانیان خارج از کشور، حیاتی است. روزهای پایانی رژیم فرارسیده است. اگر کسی را میشناسید که در صنایع و مراکز حساس کار میکند، با ما تماس بگیرید… سازمان ما در کنار شماست».
متن با پیوندی به یک فرم گوگل دنبال میشود که به داوطلبان بالقوه اجازه میدهد به عنوان خبرچین برای موساد درخواست دهند و به آنان حمایت و پاداشهای مالی سودآور وعده داده میشود. در مرکز فرم جذب نیرو، تصویری از یک بازوی خالکوبیشده دیده میشود که کیسه زبالهای را نگه داشته که نشان جمهوری اسلامی ایران بر آن نقش بسته است. روی آن نوشته شده: «آینده را بسازید. فرصتها. همین حالاست».
یک تبلیغ جذب نیروی جداگانه موساد که آن هم در ۱۴ ژانویه منتشر شد، صراحتاً به آشفتگی خشونتبار درون ایران اشاره میکند: «سازمان ما صدای شما، مردم ایران را شنیده و در حال برنامهریزی برای ضربات نهایی علیه رژیم است. هموطنان شما در درون ایران درگیر مبارزهای سرنوشتساز هستند و ما قصد داریم به شما کمک کنیم. شما ایرانیان دور از میهن، این روزها حس درماندگی دارید که قابل درک است، اما برخی از شما میتوانید در این مرحله نقشی حیاتی ایفا کنید».
درخواستهای مشابهی در یک کانال تلگرام به نام بلومسج (BlueMessage) ظاهر شده است. یکی از این درخواستها که در ماه جاری در میان شورشهایی که ایران را لرزاند منتشر شد، حاوی تصویر دیگری تولید شده با هوش مصنوعی است که مرد جوانی با ظاهری درمانده را نشان میدهد که از جمعیتی شهری عبوس از ایرانیان خویشتندار جدا ایستاده است. در این درخواست موساد آمده: «نقش شما حیاتی است. ما میتوانیم به شما و ایران کمک کنیم».
جذب عوامل ایرانی توسط موساد از طریق شرکت یک کمدین استندآپ اهل آتلانتا
موساد چندین تبلیغ جذب نیرو را در یوتیوب و دیگر پلتفرمهای رسانهای اجتماعی متعلق به گوگل، از طریق شرکت دسی بنک پراداکشنز اِلالسی (Desi Banks Productions LLC) قرار داده است، شرکتی که نامش برگرفته از نام مالک آن، یک کمدین سیاهپوست اهل آتلانتا است. بنکس که با کمدی استندآپ درونشهری و اسکچهای ویدیویی آنلاینی مانند «روزگار قدیم پیپها چطور بودند»، «اولین بار رفتن به یوگا با یک دختر سفیدپوست» و «وقتی یک پسر لاغر با یک دختر چاق است چطور میشود» شناخته میشود، شاید غیرمحتملترین مجرای عملیات بسیار حساس موساد باشد. از سوی دیگر، پروفایل غیرسیاسی این کمدین و احتمالاً نیاز او به پشتیبانی تولیدی، ممکن است او را به گزینهای ایدهآل برای یک سازمان اطلاعاتی تبدیل کرده باشد که میخواهد ردپای خود را پنهان کند.
آیا بنکس آگاه است که شرکتش مسئول خرید تبلیغات جذب نیروی موساد در گوگل است؟ یا سازمان اطلاعاتی اسرائیل بر نهاد دیگری تکیه کرده تا بنکس را فریب دهد؟
وبسایت گریزون به آدرس ثبتشده در اسناد شرکتی دسی بنک پراداکشنز مراجعه کرد تا از این کمدین سوالاتی بپرسد. این آدرس ما را به یک مجتمع آپارتمانی معمولی در شماره ۱۱۹۵ میلتون تراس جنوبشرقی در محله چوزوود آتلانتا برد. به نظر میرسید کسی در آن آدرس در خانه نباشد و همچنین امکان گذاشتن یادداشتی در صندوق پستی برای درخواست نظر بنکس وجود نداشت.
بنکس به درخواست نظر جک پولسون، خبرنگاری که نخستین بار نقش ظاهری این کمدین در کمپین تبلیغاتی موساد را افشا کرد، در سپتامبر ۲۰۲۵ پاسخی نداد. در زمان انتشار این گزارش، این کمدین استندآپ در تور فیلادلفیا، پنسیلوانیا به سر میبرد. مهمانی پس از کنسرتی که توسط بنکس برای ۱۸ ژانویه در باشگاه شبانه «نوتو فیللی» برنامهریزی شده بود، به نظر در آخرین لحظه لغو شد.
بر اساس گزارش سپتامبر ۲۰۲۵ پولسون و لی فنگ، تبلیغات جذب نیروی موساد در ۱۹ کشور جهان ظاهر شدهاند، اما تنها کشوری که هر یک از این تبلیغات در آن نشان داده شده، آلمان بوده است. در آنجا، موساد از اعضای خانواده دانشمندان هستهای ایرانی درخواست اطلاعات کرده است.
موساد نه تنها ادعای نقشی محوری در شورشهای شورشیای کرده که در ژانویه امسال در ایران آشوب به پا کرد، بلکه حتی مایک پومپئو، مدیر پیشین سیا، نیز بخاطر بوجود آوردن این بینظمی آنها را ستود. پومپئو در حساب توییتر/ایکس خود اعلام کرد: «سال نو مبارک برای هر ایرانی در خیابانها. همچنین برای هر عامل موسادی که در کنار آنان گام برمیدارد…».
تامیر موراگ، خبرنگار کانال ۱۴ اسرائیل، سخن پومپئو را تکرار کرد. او در توییتر/ایکس اظهار داشت: «امشب در کانال ۱۴ گزارش دادیم: بازیگران خارجی معترضان در ایران را با سلاح گرم زنده مسلح میکنند، که دلیل کشته شدن صدها نفر از پرسنل رژیم است. همه آزادند که حدس بزنند چه کسی پشت این ماجراست».
اگرچه کمدین دسی بنکس درباره نقش ظاهری شرکتش به عنوان پوششی برای موساد سکوت اختیار کرده، حداقل یکی از همکارانش درباره فعالیتهای او ابراز سوءظن کرده است.
یکی از همکاران بنکس که سابقه زندگی در محیطهای خیابانی را دارد، در یک مصاحبه، مستقیماً از او میپرسد که «آیا یک نیروی خارجی پشت پرده، عامل پیشرفت ناگهانی و بزرگ تو در حرفهات بوده است؟» این سؤال باعث ناراحتی و تغییر حالت چهره بنکس میشود. این صحنه نشان میدهد حتی اطرافیان بنکس هم به صعود ناگهانی او و امکان ارتباط با نهادهای خاص مشکوک هستند.
بنکس با دور کردن نگاهش پاسخ داد: «نهههه. فکر نمیکنم اونا بخوان این کار رو بکنن. ابداً».
· هدف عملیات: موساد از فضای ناآرامیهای اخیر در ایران برای تشدید کمپین روانی و جذب جاسوس از میان ایرانیان داخل و خارج از کشور استفاده میکند.
· شیوهٔ اجرا: انتشار تبلیغات دیجیتال به زبان فارسی در شبکههایی مانند توییتر/ایکس و تلگرام با محتوای تحریکآمیز، وعدهٔ حمایت و پاداش مالی و ارجاع به فرمهای گوگل برای ثبتنام.
· کانال غیرمتعارف: تبلیغات از طریق شرکت یک کمدین استندآپ آمریکایی (دسی بنک) خریداری شده که ظاهراً از محتوای آنها بیاطلاع است و سکوت اختیار کرده.
· تمرکز جغرافیایی: آلمان تنها کشوری است که تمامی تبلیغات در آن نمایش داده شده، با هدفگیری مشخص خانوادههای دانشمندان هستهای ایرانی مقیم آنجا.
· ادعای مسئولیت: مقامات اسرائیلی و آمریکایی سابق (مانند پومپئو) به صورت علنی یا غیرمستقیم نقش موساد در ناآرامیهای ایران را تأیید یا تبریک گفتهاند.
گزارش فوق، بخشی از یک «جنگ روانی» پیچیده و چندوجهی را روایت میکند که ریشه در رقابت اطلاعاتی دیرینهٔ اسرائیل و ایران دارد. برای درک عمق این رویداد، توجه به زمینههای گستردهتر ضروری است:
· سابقه عملیات گسترده: این کمپین تبلیغاتی، ادامه منطقی عملیات تهاجمیتری مانند «عملیات شیر خیزان» (Operation Rising Lion) است که در ژوئن ۲۰۲۵ با نفوذ عوامل موساد به داخل ایران و انجام حملات گسترده علیه تأسیسات نظامی و هستهای همراه بود. این امر نشاندهنده تداوم یک استراتژی تهاجمی چندجانبه است.
· جاسوسی متقابل: در حالی که موساد به جذب ایرانیان میپردازد، گزارشهای معتبر نشان میدهد که سازمانهای اطلاعاتی ایران نیز کمپینهایی برای جذب شهروندان اسرائیلی، از طریق پیشنهادهای مالی و درخواست انجام مأموریتهای کوچک آغاز کردهاند، اگرچه با موفقیت محدودی روبرو شدهاند. این فضای «جنگ جاسوسی متقابل» را تشدید میکند.
· ابهام در اثربخشی: اثربخشی واقعی کمپینهایی مانند «بلومسج» نامشخص است. نظرسنجیهای مرتبط با این کانالها گاه پاسخهای تحقیرآمیزی مانند «هیچکس» به سؤال تعداد همکاران جذبشده دریافت کرده و با واکنشهای تمسخرآمیز کاربران فارسیزبان مواجه شدهاند. این نشان میدهد مخاطب هدف لزوماً منفعل نیست.
· نقش رسانهها و تحلیل: گزارش حاضر توسط رسانههایی مانند «گریزون» منتشر شده که نگاهی انتقادی به سیاستهای ایالات متحده و اسرائیل دارند. رسانههای وابسته به جریانهای رقیب (مانند المنار، وابسته به حزبالله لبنان) نیز پیشتر این حسابها را بخشی از «جنگ سایبری اسرائیل» خوانده بودند. این تنوع تحلیلی، خود بخشی از فضای روایی رقابتی بر سر این رویدادهاست.
· دستورکار سیاسی: تحلیلگران اشاره کردهاند که استراتژی کلی اسرائیل در قبال ایران در سالهای اخیر، اتخاذ رویکردی تهاجمیتر و خلاقانهتر با الهام از استراتژیهای جنگ سرد برای تضعیف تدریجی حریف بوده است. کمپینهای روانی دیجیتال جدید، در راستای همین دستورکار قابل تفسیرند.
در مجموع، این گزارش تنها سطح یک درگیری اطلاعاتی عمیقتر را میکاود که در آن، فناوریهای جدید (هوش مصنوعی، تبلیغات دیجیتال هدفمند) با تاکتیکهای کلاسیک جنگ روانی (استفاده از پوششهای غیرنظامی، بهرهگیری از شکافهای اجتماعی) ادغام شدهاند تا در فضای ادراکی رقیب تأثیر بگذارند. ارزیابی نهایی موفقیت یا شکست چنین عملیاتهایی، همواره با ابهام همراه خواهد بود.
مجله جنوب جهانی-بررسی مسائل جنوب جهانی – سال بیستم 